Hoeve De Grote Moerbeyerboom

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Zuienkerke
Deelgemeente Houtave
Straat Langedorpweg
Locatie Langedorpweg 4, Zuienkerke (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Zuienkerke (adrescontroles: 04-02-2008 - 04-02-2008).
  • Inventarisatie Zuienkerke (geografische inventarisatie: 01-08-2002 - 31-12-2002).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Hoeve De Grote Moerbeyerboom

Deze bescherming is geldig sinds 26-05-2004.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Hoeve De Grote Moerbeyerboom

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Langedorpweg nr. 4. Hoeve z.g. "De Grote Moerbeyerboom" een voormalig omwalde historische hoeve gelegen op een terp en opklimmend tot minimaal de 16de eeuw. Ver achterin gelegen dichtbij de grens met Stalhille (Jabbeke). Ontwerp van Lijst sinds 12/05/2003.

Historiek. De hoeve wordt voor het eerst vermeld in 1554, doch heeft een oudere geschiedenis, gezien deze op dat moment reeds als vervallen en onbewoond wordt beschreven in een ommeloper: "[...] ten westhende daeran de vervallen hofstede ghenaemt den grooten Moerbeyerboom ten westhende daer up staende, daer Jan Muyncx plachte up te wuenen, cum noortzijde crom langhes den Langhendorpwech en metten westhende in den halfve landtwech [...]". Op de Ferrariskaart (1770-1778) wordt de hoeve afgebeeld met drie losstaande gebouwen gelegen rond een halfopen erf met boomgaard in het oosten, toen nog verbonden met de Langedorpweg door een zandweg met toegang naar de hoeve aan de westzijde. De hoeve, thans gelegen aan de uiterste westgrens van Houtave, behoort dan bij de gemeente Stalhille. Een kaart van 1779 toont de omwalde hoeve met bijkomende -huidige- toegang in het oosten. Aan zuidzijde een groot L-vormig gebouw zijnde het boerenhuis met stallingen en twee kleinere volumes o.m. een schuur aan de noordzijde. Aan oostzijde de boomgaard en een vijver en ten zuiden een moestuin verdeeld in rechthoekige plantenbedden. De hoeve is in de 18de en 19de eeuw eigendom van de familie van Caloen (o.m. Charles, rentenier en Alfons), woonachtig in Brugge. Kaarten uit het eerste kwart van de 19de eeuw tonen de hoeve met gr.m. de huidige configuratie. In 1885 wordt het erf opgesplitst in twee percelen.

In 1968 worden het boerenhuis en het bakhuis uitgebreid. In 1986 verdwijnt de oorspronkelijke perceelsstructuur omheen de hoeve volledig door een ruilverkaveling. De grenzen van het huidige perceel waartoe de hoeve behoort wijst nog op de contouren van de oorspronkelijke omwalling. Het L-vormig volume in het noorden met schuur en stal wordt volgens kadaster in twee opgedeeld; kleine aanbouw aan noordzijde van de stal palend aan het boerenhuis.

Beschrijving. Voormalig omwalde hoeve gelegen op terp, thans toegankelijk via lange erfoprit ten zuiden van de Langedorpweg met toegang aan oostzijde. Binnenerf deels gekasseid; aan zuidzijde brede gekasseide stoep voor het boerenhuis. Grote, nog in gebruik zijnde poel aan oostzijde van het erf, in verbinding met en bevoorraad door het nabijgelegen Westernieuwwegezwin. Centraal op erf mestvaalt met omringende gemetselde bakstenen muur.

Hoeve bestaande uit losstaande bestanddelen getypeerd door verankerde baksteenbouw onder zadeldaken (Vlaamse pannen) met rood geschilderd houtwerk. Aan zuidzijde van het erf langgestrekte vleugel met boerenhuis, aanpalende stalgebouwen met voormalig wagenhuis en schuurgedeelte, in kern minstens 18de-eeuws.

Boerenhuis van vier traveeën en twee opkamertraveeën onder zelfde nokhoogte; wellicht voorheen onder verspringend zadeldak (nok evenwijdig met straat). Kelderverdieping onder opkamer. Witgekalkte erfgevel en deels witgekaleid aan zuidzijde. Steunbeer op noordoostelijke hoek. Rechthoekige muuropeningen waarin houten schrijnwerk met grote roedeverdeling; luiken. Klein vierkant keldervenster. Rechthoekige houten deur met gedeeld bovenlicht (roedeverdeling). Beluikt zoldervenster in oostelijke zijpuntgevel. Aan zuidzijde uitsprong van een travee onder haaks aansluitend zadeldak. Ten zuidoosten nieuwe uitbreiding van boerenhuis (1968) parallel met en aansluitend op de reeds bestaande uitsprong. Baksteenbouw van twee traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak (nok evenwijdig met straat) in aansluitende stijl (o.m. luiken).

Interieur. Bewaarde indeling en enkele interieurelementen, o.m. balkenzoldering. In zitkamer hoge geschilderde houten schouw met mooi geprofileerde schouwbalk waarboven fraaie houten bordenlijst; betegelde haardmond. Trap naar opkamer in zwarte baksteen. Kelder met troggewelfjes; in vloer gedateerde steen "1816". Centraal in lange vleugel, aansluitend bij het boerenhuis lagere vleugel onder zadeldak waarin stal en voormalig wagenhuis. Witgekalkte stal (koeiestal) met steunbeer aan zuidzijde en kleine vierkante muuropeningen; tweedelig staldeurtje aan noordzijde. Ernaast voormalig tweeledig wagenhuis met korfbogige, thans dichtgemetselde poortopeningen. Schuurgedeelte aan uiterste westzijde (langsschuur). Klein rondboognisje in zuidgevel; beluikt zoldervenster in zijpuntgevel.

Kleiner stalgebouw (paardenstal) aan noordzijde haaks aansluitend op lange vleugel. Opmerkelijk is het witgekalkte stalkruis boven de tweedelige staldeur aan erfzijde, restant van een zeldzaam geworden gebruik om het onheil te bezweren.

In noordwestelijke hoek van het erf vrij monumentale schuur, vermoedelijk 18de-eeuws. Verankerde baksteenbouw onder hoog en steil zadeldak (nok loodrecht op straat, mechanische pannen). Erfgevel gedeeltelijk witgekalkt. Dwarsschuur met centrale poorttravee; aan westzijde verhoogd waardoor gebogen belijning van het dak. Dakstoel met nok- en schoorgebinte. Aan oostzijde ervan kleinere witgekalkte stal (varkensstal) onder lessenaardak (Vlaamse pannen). Kleine rondboogvormige thans gedichte voedergaten en houten staldeurtjes.

Grote stal aan noordzijde van het erf, evenwijdig met boerenhuis. Baksteenbouw onder schilddak (nok evenwijdig met straat, mechanische pannen). Kleine rechthoekige muuropeningen en tweedelige staldeurtjes.

In uiterste zuidoostelijk hoek van het erf bakhuis met zomerkeuken, sinds eerste kwart van de 19de eeuw aangeduid op de kaarten, vergroot in 1968. Laag deels witgekalkt bakstenen gebouw onder restant van oorspronkelijk zadeldak (nok evenwijdig met straat, Vlaamse pannen); nieuwe licht hellende bedaking aan zuidzijde. Muurvlechtingen. Nieuwe poort aan westzijde. Behouden bakstenen bakoventje onder zadeldakje met rondboogvormige opening.

KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, 207: Mutatieschetsen, Zuienkerke, 1885/30, 1968/12, 1986/505.

KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, 208: Kadastrale legger, Zuienkerke, ca. 1835.

KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, 223: Mutatiestaten, Zuienkerke, 1968.

RIJKSARCHIEF BRUGGE, Ommelopers Peper, nr. 46: Ommeloper van de vollanden van de watering van Blankenberge, gemaakt door Antheunis Schoonmakere en François van der Poort, (1554, aanvullingen tot in 1827).

RIJKSARCHIEF BRUGGE, Kaarten en Plannen Mestdagh, nr. 518: Figuratieve kaart met een hoeve en landerijen, eigendom van Charles van Caloen, gemaakt door J.J. Rabaut (1779).

Bron: Callaert G. & Hooft E. met medewerking van Snauwaert L. 2002: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Zuienkerke, Deelgemeenten Zuienkerke, Houthave, Meetkerke en Nieuwmunster,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL13, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Callaert, Gonda & Hooft, Elise

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Langedorpweg

Langedorpweg (Zuienkerke)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.