Hoeve De Roode Poorte

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Zuienkerke
Deelgemeente Meetkerke
Straat Mareweg
Locatie Mareweg 2, Zuienkerke (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Zuienkerke (adrescontroles: 04-02-2008 - 04-02-2008).
  • Inventarisatie Zuienkerke (geografische inventarisatie: 01-08-2002 - 31-12-2002).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed De Roode Poorte, omwalde hoeve met losse bestanddelen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Hoeve De Roode Poorte: boerenwoning, stal, bakhuis, schuur en omwalling
gelegen te Mareweg 2 (Zuienkerke)

Deze bescherming is geldig sinds 26-05-2004.

Beschrijving

Mareweg nr. 2. Hoeve "De Roode Poorte", mooie omwalde hoeve met losstaande bestanddelen in de Hoge Moere (Ontwerp van Lijst sinds 12/05/2003).

Historiek. De hoeve zou volgens de plaatselijke overlevering in de middeleeuwen eigendom van de Orde van de Tempeliers zijn geweest. Dit is wellicht een legende. In het O.C.M.W-archief zijn wel historische gegevens bewaard die erop wijzen dat deze hoeve eeuwenlang eigendom was van het Brugse Magdalenahospitaal. In 1616, eerste vermelding als "d'hofstede genaempt de Roopoorte", gelijkaardige vermeldingen in 1689, 1700 en 1754.

In 1797 de eerste, vrij gedetailleerde beschrijving van de hoeve als "de hofstede gend de Roode Poorte met den boomgaert rondomme bewalt met een stucxken gars ende zaeylant voor de poorte". Deze beschrijving komt overeen met de aanduiding van de hoeve op 18de-eeuwse kaarten: een vierkante omwalling, waarbinnen ten noordwesten een groot L-vormig volume (te identificeren als het boerenhuis met haakse stal), ten oosten daarvan een klein bakhuis, en centraal verder ten oosten, een langwerpig volume (parallel met het boerenhuis), te identificeren als schuur. Uit deze kaarten kan opgemaakt worden dat de schuur in de tweede helft van de 18de eeuw naar het noorden toe is verlengd, eventueel door samenvoeging van twee reeds bestaande volumes (kaartmateriaal is niet eenduidig). De benaming op de Ferrariskaart (1770-1778) is (foutief) weergegeven als "De Hoogste Poorte". Het Primitief Kadasterplan van Meetkerke (ca. 1830) geeft dezelfde situatie weer als in de 18de eeuw en spreekt van "'t Hof de Roode Poort". In 1880 wordt aan de achtergevel van het boerenhuis (west) een kleine uitbouw gerealiseerd. In 1937 worden twee nieuwe nutsgebouwen op het erf opgetrokken. In 1990 vindt een uitbreiding van alle volumes op de boerderij plaats, waarbij de uitbreiding van de schuur aan de oostkant het belangrijkste is (nog bijkomende uitbreiding in 1996).

Beschrijving. De omwalling om de hoeve is deels bewaard, goed zichtbaar ten oosten en ten zuiden. Het boerenhuis ten westen van het erf is in kern wellicht 17de-eeuws. Laag volume in verankerde rode baksteenbouw, vijf traveeën onder een pannen zadeldak (Vlaamse pannen), waarvan de twee linkse lage opkamertraveeën zijn. Voor- en achtergevel witgekalkt met gepekte plint. Rechthoekige beluikte muuropeningen met vernieuwd schrijnwerk. Aan achtergevel werd eind 19de eeuw een volume van twee bouwlagen onder een zadeldak aangebouwd. Indeling interieur en balkenlagen deels bewaard.

Ten noorden, haaks aansluitend op het boerenhuis, de koeienstal, gedateerd "1765" met muurankers in de voorpuntgevel; deze is in de tweede helft van de 20ste eeuw doorbroken met een grote, roodgeschilderde korfboogpoort. De dakaansluiting tussen boerenhuis en stal wordt op een mooie manier opgelost. Uit horizontale verandering van de kleur van de baksteen in de zijpuntgevel, kan afgeleid worden dat het volume in kern 17de-eeuws is en in 1765 deels werd heropgebouwd. Zijgevels witgekalkt met kleine rechthoekige stalvensters. Interieur met bewaard dakspant en bakstenen vloer.

Ten oosten van het boerenhuis, het bakhuis met volledig bewaarde inrichting. Witgekalkt volume onder zadeldak (Vlaamse pannen, nok // boerenhuis), rechthoekige beluikte vensteropeningen. In de zwarte Boomse tegels van de vloer is de datering "1698" bewaard. Opvallend plafond bestaande uit troggewelven rustend op zware houten balken.

Ten oosten van het omwalde erf, een lange dubbele dwarsschuur met aansluitend wagenhuis ten zuiden. Verzorgde rode baksteenbouw onder pannen zadeldak (Vlaamse pannen, nok // boerenhuis); onderste anderhalve meter van de schuur is opgetrokken in lichter gekleurde moeffen, met natuurstenen negblokken aan hoeken en muuropeningen. De zijpuntgevel van het wagenhuis bevat de datering "1782", wat wellicht wijst op een heropbouw van een ouder volume (cf. moeffen en negblokken). Beide zijpuntgevels afgewerkt met muurvlechtingen en ten noorden (wagenhuis) doorbroken door een fraai, tudorbogig zoldervenster. Korfbogige poort aan wagenhuis, beide poorten van de schuur oorspronkelijk eveneens korfbogig, nu doorlopend tot aan de dakoverstek. Rechthoekige gedeelde staldeuren en dichtgemetselde boogvormige voedergaten wijzen op vroegere aanwezigheid van koeien- en varkensstallen in de schuur. Gaaf bewaard dakspant met 10 gebintes voorzien van gebeitelde telmerken. Schuur niet meer als dusdanig in gebruik; ten oosten aangebouwde, recente loods vervangt de functie van opslagplaats. Vooraan het erf (noord) een midden-20ste-eeuw bakstenen bijgebouw. Erf afgesloten aan noordkant door recente bakstenen muur.

ARCHIEF VAN HET O.C.M.W. BRUGGE, Kaarten en plannen Houtave B, 14B, nr. 59 (1789).

KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, Mutatieschetsen Zuienkerke, Kadastrale legger 207, Mutatieschets 21 (1880), Mutatieschets 5 (1937).

RIJKSARCHIEF BRUGGE, Ommeloper Mestdagh, nr. 921 (ommeloper van de parochie Meetkerke door Charles Lootijns, kopie 1796-1797), fol. 45.

RIJKSARCHIEF BRUGGE, Kaarten en Plannen, nr. 553: Kaart van de watering van de Moere bij Meetkerke (1754).

RIJKSARCHIEF BRUGGE, Kaarten en Plannen van de watering van Blankenberge, nr. 1036: Kaart van een hofstede, de Roopoorte genaamd, in het bezit van Judocus van Outryve, gemaakt door J.A. Laurenz (1772).

RIJKSARCHIEF BRUGGE, Kaarten en Plannen van de watering van Blankenberge, nr. 1038: Kaart van de moerlanden of de watering van Meetkerke, gemaakt door I. Drubbele (1787).

RIJKSARCHIEF BRUGGE, Kaarten en Plannen Mestdagh, nr. 2256a: Figuratieve kaart van de watering van Blankenberge met aanduiding van de begins, sommige hoeves en de parochies (eind 18de eeuw).

POLLET J., Toponymie van Meetkerke met een geschiedkundige schets, Brugge, 1942, p. 82.

Bron: Callaert G. & Hooft E. met medewerking van Snauwaert L. 2002: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Zuienkerke, Deelgemeenten Zuienkerke, Houthave, Meetkerke en Nieuwmunster,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL13, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Callaert, Gonda & Hooft, Elise

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Mareweg (Meetkerke)

Mareweg (Zuienkerke)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.