erfgoedobject

Romp van Kruisenmolen met mechanische maalderij

bouwkundig element
ID: 58133   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/58133

Juridische gevolgen

Beschrijving

Romp van Kruisenmolen, een stenen korenwindmolen van het type bovenkruier (bergmolen) met bijhorende mechanische maalderij. De molen werd gebouwd door de familie De Landtsheer in 1893 en is bijgevolg één van de meest recente bovenkruiers in Oost-Vlaanderen. In 1933 werden de molenwieken nog verdekkerd maar in 1942 werd de windmolen stilgelegd. Op 24 december 1944 werd de molenromp bovendien beschadigd door een V-bom wat leidde tot scheurvorming, nog vergroot door het afvragen van de molenberg. Na de Tweede Wereldoorlog volgde de ontmanteling van de kap. De ronde, licht conische bakstenen molenromp zou nog deels de balklagen bewaren, trapladders en de koningsas (naar verluidt in ijzer). De molen bestaat uit vijf verdiepingen, met name de graanzolder (molenbelt), meelzolder, steenzolder, luizolder en kapzolder. De meeste vloerbalken zijn bewaard maar in zeer slechte staat. Ook een deel van het molentechnisch werk is nog aanwezig zoals 3 steenkoppels, het ijzerwerk van de steenkraan, het luiwiel en de gietijzeren drijfas.  

Vooraan tegen de molen, aan de straatzijde, bevindt zich een aangebouwde mechanische maalderij (gebouwd tussen 1900 en 1935), eerst aangedreven door gaz-pauvre (armgas) en later elektrisch (een eigen elektriciteitscabine aan de Schriekstraat voorzag in energie). De laatste molenaar A. Vervaet (sinds 1949) verving de al aanwezige elektrische motor later door een tweedehands motor van 35 PK. De maalderij wordt nu gebruikt als bergplaats en is niet toegankelijk doch zou nog technische uitrusting van de maalderij bewaren (één koppel kunststenen maalstenen, een houten maalkist met dito maalgoot, ijzeren aandrijving en drijfriem evenals een houten elevator afkomstig van fabriek Omer Dereu uit Bellem). De haverpletmolen is niet meer aanwezig.

Vooraan op het molenerf werd na de Tweede Wereldoorlog een halfvrijstaande woning gebouwd.

  • BAUTERS P. 1985: Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen, Gent, 384.
  • BOGAERT C., DUCHÊNE H., LANCLUS K. & VERBEECK M. s.d.: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Dendermonde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 20N, (onuitgegeven werkdocumenten).
  • BOGAERT E. en VAN DE SOMPEL A. 1997: Kalken van de Franse Revolutie tot de gemeentefusie met Laarne, Kalken, 243-244.
  • DUQUET F. 1982: Zo was Kalken, Schellebelle, 300, 304.
  • S.N. 1960: Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oostvlaanderen, in Kultureel Jaarboek voor de provincie Oostvlaanderen, derde band, Gent, 136-137.

 

 


Bron     : -
Auteurs :  Vandeweghe, Evert, Verbeeck, Mieke
Datum  : 2020


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Romp van Kruisenmolen met mechanische maalderij [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/58133 (Geraadpleegd op 30-10-2020)