Hoevesite

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Knokke-Heist
Deelgemeente Ramskapelle
Straat Heistlaan
Locatie Heistlaan 382, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Knokke-Heist (adrescontroles: 14-01-2008 - 25-01-2008).
  • Inventarisatie Knokke-Heist (geografische inventarisatie: 01-01-2001 - 31-12-2005).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Hoeve met losse bestanddelen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Hoevesite: boerenhuis, stalvleugel, wagenhuis en hondenhok
gelegen te Heistlaan 382 (Knokke-Heist)

Deze bescherming is geldig sinds 15-10-2003.

Beschrijving

Achterin gelegen hoeve met losse, lage bestanddelen, gaaf bewaarde witgeschilderde volumes onder pannen zadeldaken. Boerenhuis aansluitend bij het langgestrekte type ten gevolge van de aansluitende paardenstal, huisgedeelte met opkamer. Keldergewelf met centrale middenpijler. Beschermd als monument bij ministerieel besluit van 15/10/2003.

Het oude kronkelend tracé is aangeduid op de Ferrariskaart, net als de hoeve op nr. 382, die via een lange erfoprit vanaf de Heistlaan is te bereiken. De hoeve is de meest gaaf bewaarde van Ramskapelle en gaat wat typologie van de kelder van het boerenhuis betreft terug tot de 17de eeuw. Het is een hoeve met losstaande, lage bestanddelen, waarvan de gaaf bewaarde witgeschilderde volumes onder pannen zadeldaken zijn gevat.

Het boerenhuis ligt centraal op het deels verharde (cement) erf, oost-west-gericht. Ten oosten van het boerenhuis, haaks erop, ligt de stalvleugel, ten zuiden van het boerenhuis (nok parallel aan het boerenhuis) het (verbouwde) wagenhuis, en ten noorden van het huis een schuur.

De opstelling en samenstelling van de hoevegebouwen gaat rechtstreeks terug tot de opstelling die getekend is op de kaart van Ferraris (1770-1778). Op deze 18de-eeuwse kaart zien we nog de oorspronkelijke beplanting van het erf met een dichte, omhaagde boomgaard, waarvan slechts enkele restanten zijn bewaard. In vergelijking met het Primitief Kadasterplan van 1829 zien wij dat er een westelijk gelegen begin 19de-eeuwse stalvleugel is afgebroken en dat de nog steeds bestaande stalvleugel een aanbouw minder heeft (1869), dat de schuur oorspronkelijk veel groter was en in 1926 is heropgebouwd op dezelfde plaats, en dat het wagenhuis aanzienlijk is uitgebouwd (1941). De lange, onverharde erfoprit is er altijd geweest (zie Ferrariskaart en Primitief Kadasterplan), en wordt in de 19de-eeuwse kadastergegevens als "dreef" omschreven; de omzomende bomen zijn nu evenwel verdwenen.

Het boerenhuis is een centraal op het erf gelegen, witgekalkt volume met gepekte plint onder zadeldak (Vlaamse pannen), dat aansluit bij het langgestrekte type door incorporatie van de paardenstal. Aan de erfzijde wordt het boerenhuis met een ommuurde stoep van het erf afgescheiden. Het woonhuisgedeelte bestaat uit een bouwlaag en vijf traveeën (centraal de deur) + twee opkamertraveeën onder hogere nok; links aansluitend twee traveeën waarachter de paardenstal. De muuropeningen zijn licht getoogd en bevatten goed bewaard houtwerk; de invulling bestaat uit houten T-vensters, luiken bewaard. De opkamertraveeën zijn aan voor- en zijgevel met steunberen gestut; de zuidelijke zijpuntgevel bevat een aandak; latere aanbouw aan achterzijde; keldervenster met dievenijzers. De noordelijke zijpuntgevel is eveneens voorzien van steunberen.

Het boerenhuis is ingedeeld in twee naast elkaar liggende kamers waartussen een gang; in de rechterkamer een trap naar opkamer en kelder. In alle kamers zijn de plafonds met moer- en kinderbalken gestuct, met centrale rosassen; moerbalken nog zichtbaar. In kamer rechts van de gang is de houten schouw met Leuvense stoof bewaard. Opkamer eveneens met houten schouw, ingevuld met tegels in de Nederlandse traditie in mengaankleur, één in blauwe kleur.

Kap met getelmerkte gebinten, met pen- en gatverbindingen boven de opkamertraveeën en de vijf traveeën van het woonhuis; linkertraveeën vermoedelijk recenter. De grote kelder onder de opkamer heeft een prachtig graatgewelf met centrale pijler en Boomse tegels en kan als 17de-eeuws worden gedateerd, waardoor het vermoedelijk het oudste gedeelte van de hoeve is.

Achteraan het woongedeelte bevinden zich onder een lessenaarsdak de voederkeuken en twee bijkeukens.

Ten zuiden van het woonhuis, een lage, langse, in kern 18de-eeuwse koeienstal onder mank zadeldak (Vlaamse pannen, nok loodrecht op boerenhuis), met nieuwe aanbouw onder lessenaarsdak aan de noordgevel. Arduinen slieten en diltepersen bewaard.

Ten westen van het boerenhuis, het verbouwde, in kern 18de-eeuws wagenhuis, deels witgekalkt volume onder zadeldak (nok parallel aan het boerenhuis, Vlaamse pannen). Bewaarde kap met schaar- en stapelgebintes.

Ten noorden van het wagenhuis, bakstenen hondenhok onder zadeldakje, witgekalkt.

Ten oosten van het boerenhuis, enkelvoudige dwarsschuur in blote baksteen onder zadeldak, gebouwd in 1926 ter vervanging van een oudere, 18de-eeuwse schuur.

  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, Knokke-Heist,Kadastrale legger, nr. 217; Mutatieschetsen Ramskapelle, 1869/5, 1926/11, 1941/11.
  • DEVLIEGHER L., De Zwinstreek, in: Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, dl. 4, Tielt-Utrecht, 1970, p. 176.

Bron: Callaert G., Vanneste P. & Hooft E. met medewerking van De Leeuw S. & Struyf J. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Knokke-Heist, Deel I: Deelgemeente Knokke, Deel II: Deelgemeenten Heist, Ramskapelle, Westkapelle,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL4, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Callaert, Gonda; Hooft, Elise & Vanneste, Pol

Datum tekst: 2005

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Heistlaan

Heistlaan (Knokke-Heist)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.