Parochiekerk Sint-Jan-de-Doper

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Kortrijk
Deelgemeente Kortrijk
Straat Sint-Jansplein
Locatie Sint-Jansplein zonder nummer, Kortrijk (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kortrijk (adrescontroles: 28-01-2008 - 31-01-2008).
  • Inventarisatie Kortrijk (geografische inventarisatie: 01-05-2000 - 31-07-2003).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Jan-de-Doper

Deze bescherming is geldig sinds 28-05-2003.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Jan-de-Doper

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

* Sint-Jansplein z.nr. Parochiekerk St.-Jan-de-Doper. Beschermd als monument bij M.B. van 28.05.2003.

De Sint-Jan-de-Doperkerk wordt beschouwd als de belangrijkste Kortrijkse neogotische kerk. Het is tevens een meesterwerk van de late of Sint-Lucasneogotiek in Vlaanderen en werd ontworpen door J. Coomans (1871-1937) (cf. bijlage 1, figuur 9). Ze wordt ontworpen voor een stadsuitbreiding die door architect L. De Geyne geconcipieerd wordt rond 1900. De bevolkingstoename ca. 1900 noodzaakt een stadsuitbreiding en het oprichten van een nieuwe parochie (1906). De kerk krijgt een centrale ligging binnen deze stadsuitbreiding; hierdoor wordt het monumentale karakter beklemtoond.

Georiënteerde neogotische kruisbasiliek van 1908-1911. De plattegrond ontvouwt: driebeukig basilicaal schip van vijf traveeën met noordwestelijke doopkapel in de eerste travee; vieringstravee; driebeukig transept met armen van twee traveeën en vlakke sluiting, een ruim hoofdkoor met polygonale sluiting. Ten noorden en ten zuiden van het koor telkens twee koorkapellen geplaatst op de dwarsbeuk. Gediversifieerde geel-oranje baksteenbouw op arduinen sokkel en rijkelijk gebruik van natuursteen voor o.m. afzaten.

Schip en transept onder leien zadeldaken, zijbeuken onder lessenaarsdaken; leien spitsen voor vieringstoren, doop- en koorkapellen; kegelvormige spitsen voor torentjes die voorgevel en transeptgevels flankeren.

Westgevel met hoge middenbeuk voorzien van puntgevel gemarkeerd door op elkaar gestelde versneden hoeksteunberen uitlopend op ronde torentjes afgelijnd door spitsboogfries. Drieledig geprofileerd spitsboogportaal. Erboven zeslicht bekroond door rozet; top met drie spitsboognissen en sierankers. Lage zijbeuken met telkens twee spitsboogvensters. Gelijkaardige opstand voor transeptgevels echter zonder portalen. Op langsgevels, koor- en kapelgevels traveeën/ vensters gescheiden door steunberen. Aflijnende tandfries. Langsgevels met tweelichten ter hoogte van lage zijbeuken waarboven drielichten in rondbogen gevat voor de hoge middenbeuk. Drieledige opstand koor; in koorafsluiting opeenvolging van lancet-oculus-lancet.

Interieur. Heden bepleisterd en witgeschilderd interieur, met bakstenen (geel) accenten. Midden- en zijbeuken overwelfd door kruisribgewelven met zichtbare bakstenen ribben, in de middenbeuk opgevangen door bakstenen colonnettes ter hoogte van het triforium. Schip geritmeerd door spitsboogvormige scheibogen rustend op arduinen zuilen met achtzijdige basis en knoppenkapitelen. Triforium met bakstenen spitsboogarcade en erboven de bovenlichten. In koorafsluiting eveneens drieledige opstand met opeenvolgend lancetten, gekoppelde rondbogen en lancetten. Zware bundelpijlers voor de viering. Orgeltribune met arduinen balustrade in de noordelijke zijbeuk rustend op kruisgewelven op gekoppelde colonnettes. Vloer van zwarte en witte marmer.

Mobilair. 18de-eeuws reliëf met buste van H. Thomas van Aquino. Arduinen, neogotische preekstoel van 1911. Kruisweg, piëta, calvarie, heiligenbeelden in de zijbeuken en gipsen beeld van O.-L.-Vrouw, allen van H. De Block (Kortrijk). Communiebank en biechtstoelen (arduin met hout) van J. Lelan (Kortrijk). Glasramen in koorkapellen van het atelier Osterrath (Luik).

ARCHIEF A.M.L.-Brussel, plannenfonds K.C.M.L., provincie West-Vlaanderen, Kortrijk, Sint-Jan-de-Doperkerk.
DEBRABANDERE P., Kortrijkse gevels van neoklassicisme tot nieuwe zakelijkheid, Kortrijk, 1983, p. 182.
DEBRABANDERE P., De neogotische bouwkunst in Kortrijk, in De Leiegouw, 39/1, 1997, p. 9-11.
MEIER-ROOSE B., VERSCHRAEGEN H., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, Kanton Kortrijk I, 1981, p. 40.
Neogotiek in het Kortrijkse, 11de neogotiekseminarie van het KADOC, Kortrijk, 30 september 1995.

Bron: WVL5

Auteurs: De Gunsch, Ann; De Leeuw, Sofie & Metdepenninghen, Catheline

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Sint-Jansplein

Sint-Jansplein (Kortrijk)

omvat Orgel parochiekerk Sint-Jan

Kortrijk (Kortrijk)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.