Parochiekerk Sint-Eutropius

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Kortrijk
Deelgemeente Heule
Straat Heuleplaats
Locatie Heuleplaats zonder nummer, Kortrijk (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kortrijk deelgemeenten (adrescontroles: 28-01-2008 - 01-02-2008).
  • Inventarisatie Kortrijk deelgemeenten (geografische inventarisatie: 01-03-2001 - 31-08-2002).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Eutropius

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Eutropius: toren
gelegen te Heuleplaats zonder nummer (Kortrijk)

Deze bescherming is geldig sinds 19-04-1937.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

* Heuleplaats z.nr. Parochiekerk Sint-Eutropius. Toren beschermd als monument bij M.B. van 19.04.1937.

Georiënteerd bedehuis gelegen ten noordoosten van het plein. Tot 1955 omgeven door kerkhof en tot 1961 aan de westzijde van het plein afgesloten door verschillende woningen. Heden wordt de kerk omgeven door parking. Omlopend bakstenen druippad.

De oudste vermelding gaat terug tot 1143, wanneer Desiderius, broer van burggraaf Rogier van Kortrijk het patronaat schenkt aan het Sint-Pieterskapittel van Rijsel. De patroonheilige was toen waarschijnlijk Sint-Amandus. Na de stichting van de kapelanie van de H. Eutropius door Willem van Grysperre (1295) verdrong deze geleidelijk aan Amandus als patroonheilige. De eerste kerk was vermoedelijk een Romaans, driebeukig, basilicaal bedehuis met een vierkante middentoren en drie beuken. Deze kerk onderging in de loop van de tijd vele wijzigingen.

15de eeuw: uitbreiding van de kerk met O.-L.-Vrouwkapel, de grafkapel van de Heren van Heule.

Begin 16de eeuw: afbraak van de bouwvallige middentoren tussen koor en noordelijke transeptarm. De toren wordt voorlopig vervangen door een houten constructie.

1545-1546: voltooiing van de huidige laat-gotische westtoren, waartegen nadien de gedeeltelijk bewaard gebleven Kalvarieberg wordt opgericht.

Ca. 1585: tijdens de aanvallen van de Geuzen worden talrijke beschadigingen aangebracht aan de grafkapel en het hoogkoor, die pas in de 17de eeuw hersteld worden.

1782: uitbreiding van de kerk. Eerst afbraak van de Romaanse en deels gotische noord- en zuidbeuken en de transeptarmen. Enkel de toren en de grafkapel van de Heren van Heule blijven behouden. Bouw van driebeukige hallekerk. Het interieur wordt gedecoreerd met classicistisch stucwerk.

W.O. II: bij geallieerde luchtaanvallen op Kortrijk op 10 mei 1944 en op 21 juli 1944 worden de drie beuken grotendeels verwoest, de toren blijft intact. In 1955 wordt de gehele oostelijke helft van de kerk gesloopt en vervangen door een bijna geheel nieuwe en bredere benedenkerk, waarbij de oude grafkapel volledig verdwijnt. Naar aanleiding van het herstel van de kerk worden opgravingen uitgevoerd door J. Vièrin, waarbij sporen van de Romaanse kerk gevonden worden.

1953-1956: de kerk wordt heropgebouwd in neo-classicistische stijl.

1965-1967: restauratie toren door Firma Vandekerckhove.

1982: de beelden van de kalvarieberg worden in de kerk geplaatst, in plaats van buiten.

1993-1995: tweede restauratie van de toren eveneens door voornoemde firma.

Driebeukige basilicale kerk met schip van zes traveeën, koor van twee rechte traveeën en een driezijdige sluiting, vlak afgesloten zijkoren. Voorgeplaatste westtoren opgetrokken uit Balegemse zandsteen, schip, zijbeuken en koor met sacristie opgetrokken uit baksteen.

* Gotische westtoren van vier geledingen onder zeszijdige spits, opgetrokken tussen 1514 en 1546. Verticale ritmering door waterlijsten. Hoeken gemarkeerd door op elkaar gestelde, verjongende steunberen gemarkeerd door spitsboognissen en bekroond door leien spitsdak.
Korfboogportaal onder druiplijst met hogels en kruisbloem, waarboven geprofileerd spitsboogvenster met gotisch traceerwerk en afzaat. De derde geleding wordt gemarkeerd door een blind spitsboogvenster waarboven, in de vierde geleding, gekoppelde galmgaten. De westzijde van de toren wordt gemarkeerd door een driezijdig bakstenen traptorentje op plint van grès d'Arras en onder plat dak. De begane grond wordt geaccentueerd door hoekbanden. Lichtgleuven en nissen met blind traceerwerk.

Zijgevels gemarkeerd door getoogde vensters in geblokte omlijsting van witte natuursteen. Flankerende puntgevels met vlechtingen en blinde spitsboogvensters met gotisch traceerwerk, waarboven lichtgleuven. Hoekbanden.

Interieur. Vlak overwelfd portaal met gedenksteen van 1872, die oorspronkelijk in de kerk stond.
Bepleisterd en beschilderd neoclassicistisch interieur, geritmeerd door rondbogen op ronde zuilen op achtzijdige sokkel en met dekblad. Vernieuwde marmeren vloer. Overwelving door gordelbogen.

AFDELING ROHM WEST-VLAANDEREN, Cel Monumenten en Landschappen, archiefnr. W/00418.
DEBAERE J., Heule: Sint-Eutropiuskerk, Heule, 1993.
DESPRIET P., De Zuidwestvlaamse parochiekerken. Een duizendjarige geschiedenis, Kortrijk, 1982-1984, deel 1, p. 145-193.
MEIER-ROOSE B., VERSCHRAEGEN H., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, Kanton Kortrijk I, Brussel, 1981, p. 17-19.
ROELSTRAETE J., Heule, een overzicht van zijn geschiedenis (vervolg 1), in Heulespiegel, nr. 11, 1990, p. 20-39.

Bron: WVL5

Auteurs: De Gunsch, Ann; De Leeuw, Sofie & Metdepenninghen, Catheline

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Heuleplaats

Heuleplaats (Kortrijk)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Orgel parochiekerk Sint-Eutropius

Heule (Kortrijk)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.