Pastorie Sint-Laurentiusparochie

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Kortrijk
Deelgemeente Kooigem
Straat Kooigemplaats
Locatie Kooigemplaats 13, 14, Kortrijk (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kortrijk deelgemeenten (adrescontroles: 28-01-2008 - 01-02-2008).
  • Inventarisatie Kortrijk deelgemeenten (geografische inventarisatie: 01-03-2001 - 31-08-2002).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Pastorie

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Pastorie Sint-Laurentiusparochie

Deze bescherming is geldig sinds 30-04-2004.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

* Kooigemplaats nr. 13-14. Voormalige "pastorie" gelegen in de historische dorpskern van Kooigem en op loopafstand van de noordoostelijk gelegen Sint-Laurentiuskerk. Beschermd als monument bij M.B. van 30.04.2004.

De pastorie werd volgens pastoor L. Slosse opgetrokken in 1791, en vervangt de iets dieper in gelegen voormalige pastorie. Vermoedelijk was er reeds in de 16de eeuw een pastorie in Kooigem gelegen ten westen van de kerk.

Archiefonderzoek toont aan dat de pastorie voorkomt op cartografisch materiaal uit het landboek van Kooigem daterend van 1770-1771. De kaart van 1790 uit het landboek van de spijker van Kortrijk in Dottignies, Coygem en Sinte-Denijs toont een éénlagige pastorie, vermoedelijk ommuurd en met boomgaard ten noorden. Het kleinere volume ten zuidoosten is heden verdwenen. Het is echter niet te achterhalen of het gaat om de huidige pastorie of dat de afgebeelde pastorie vervangen werd in 1791. Van 1891-1896 was L. Slosse pastoor te Kooigem. De pastorie werd in 1954 ingericht als tweewoonst.

Deze vroeg 18de-eeuwse pastorie sluit aan bij de traditionele typologie van een doorsnee-dorpswoning van één bouwlaag. Tot ca. 1954 bleef de ommuurde tuin behouden.

Dubbelhuis van zeven traveeën en één bouwlaag onder zadeldak (Vlaamse pannen), doorbroken door vijf dakkapellen met windbord. Vroeger centrale dakruiter cf. oude prentbriefkaarten. De woning wordt aan de straat afgezet door laag bakstenen muurtje. Tot de jaren 1950 had ze een voortuin en was ze volledig ommuurd.

Verankerde ontpleisterde bakstenen lijstgevel op grijsgeschilderde plint. Geprofileerde bepleisterde bakstenen kroonlijst. Rechthoekige vensters met later aangebrachte rolluikkasten. Kleine roedeverdeling en mondgeblazen glas. Segmentbogige ontlastingsbogen.
Licht getoogde deur met arduinen bordes van drie treden. Gedeeld bovenlicht. Links garage van 1954. Gelijke achtergevel met rechthoekige vensters, later voorzien van rolluiken cf. oude prentbriefkaarten.
Zijgevels met aandak en vlechtingen. Sporen van geschelpte beraping. Rechter zijgevel vermoedelijk in de 19de eeuw voorzien van portaal waardoor de pastoor rechtstreeks van zijn woonst naar de sacristie van de kerk kon gaan. Arduinen bordes met ijzeren leuning. Links ervan venster met geëtst glas.

Vrij gaaf bewaard interieur met centrale gang die de voor- en achterdeur met elkaar verbindt. Via 18de-eeuwse paneeldeuren met schouderboogmotief sluiten langs de twee zijden de salons aan op de gang.
Kelder overwelfd door bepleisterd bakstenen tongewelf. Vloer van grote blokken blauwe hardsteen. Bakstenen trapje bekleed door plaveien van blauwe hardsteen. Centrale gang met behouden natuurstenen (zwarte en witte marmer) vloerbekleding. In twee kamers behouden 19de-eeuwse zwarte marmeren schouwmantels met gebeitelde decoratieve motieven. In de voormalige schone kamer (thans slaapkamer nr. 13) met initialen J.V. en L.S. (pastoor Leopold Slosse). Haardwand bekleed met bruine tegels met gele bloemmotieven o.m. "fleurs de Lys". Wangen met graanhalm en druiventros. Boezem, met sporen van stucwerk. Tweede schouw met data 1791 (bouw van de pastorie) en 1891 (vermoedelijk datum van de plaatsing schouw) en inscriptie in de schouwbalk "Flammensca igne charitas ". De centrale moerbalk verdeelt het plafond in twee vlakken. Sporen van balksleutel.

KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, primitief plan (1835); mutatieschetsen 207 (1891/schets 12); legger 212 (artikelnr. 12).
RIJKSARCHIEF KORTRIJK, Oud Gemeentearchief Kooigem nr. 1, Landboek 1770-1771, Derde Kanton nr. 137.
RIJKSARCHIEF KORTRIJK, Fonds Colens nr. 162, Landboek van de Spijker van Kortrijk in Dottignies, Coygem en Sinte-Denijs, 1790.
BONNEURE F. (red), Lexicon van West-Vlaamse schrijvers, dl. 1, Torhout, 1984, p. 75-76.
DECOENE D., Kooigem: de landelijke gemeente 1944-1979, Kortijk, 1982.
DELBAERE-DUMOULIN J., Pastor Slosse. Door hem zelf, uittreksel uit de handelingen van den Kon. Geschied & Oudheidkundigen Kring van Kortrijk, Deel XX, Gembloers, 1942.
LERMYTE J.-M., Leopold Slosse "Laat niets verloren gaan", in VWS-cahiers, jg. 27, nr. 5, 1992.
SLOSSE L., Coyghem en S. Laurentius, Iseghem, 1895, p. 28-31.
VAN HOONACKER E., duizend Kortrijkse straten, Kortrijk, 1986, p. 251-252.

Bron: WVL5

Auteurs: De Gunsch, Ann; De Leeuw, Sofie & Metdepenninghen, Catheline

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kooigemplaats

Kooigemplaats (Kortrijk)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.