Dakpannenfabriek De Pottelberg

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Kortrijk
Deelgemeente Marke
Straat Engelse Wandeling
Locatie Engelse Wandeling 2F, 2I-K, Kortrijk (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kortrijk deelgemeenten (adrescontroles: 28-01-2008 - 01-02-2008).
  • Inventarisatie Kortrijk deelgemeenten (geografische inventarisatie: 01-03-2001 - 31-08-2002).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Dakpannenfabriek De Pottelberg

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Dakpannenfabriek De Pottelberg: stoommachines, stoomketelfronten, pannenpers en deel kleispoorlijn
gelegen te Engelse Wandeling 2 (Kortrijk)

Deze bescherming is geldig sinds 06-09-2002.

Beschrijving

* Engelse Wandeling nr. 2. "Bouwcentrum de Pottelberg", voormalige pannenfabriek. Dieper in gelegen imposant bedrijf gesitueerd langs de spoorlijn Kortrijk-Moeskroen. Machinehuis met stoommachines en deel van kleispoorlijn beschermd als monument bij M.B. van 06.09.2002.

Reeds in 1850 is er melding van een pannenfabriek op de Pottelberg. De fabriek wordt reeds aangeduid op de Vandermaelenkaart (ca. 1853), ter hoogte van Hoog Mosscher. Dit bedrijf wordt in 1860 de naamloze vennootschap "S.A. Tuilleries du Pottelberg", die voor het eerst in België startte met het mechanisch vervaardigen van sluitpannen. Ca. 1910 werd een nieuwe fabriek gebouwd aan de Engelse Wandeling (huidige vestigingsplaats), naar ontwerp van J. Carette (Kortrijk).
Na een korte onderbreking tijdens W.O.I wordt de productie hernomen. In 1921 sluit de firma aan bij het Kortrijkse Dakpannenkantoor die de producenten van dakpannen in de Kortrijkse regio verenigt. Gedurende deze jaren kende de pannenfabriek een enorme bloei cf. o.m. bouw van droogloodsen in 1926. In de jaren 1930 komt er echter een inzinking in de sector. Tijdens W.O. II wordt de fabriek gedeeltelijk vernield tijdens het bombardement van maart 1942 en moet de productie worden gestaakt. De rest van het bedrijf en in het bijzonder de burelen en documenten, worden vernield in de daaropvolgende bombardementen van 1943 en 1944. Na W.O. II wordt de fabriek heropgebouwd en in 1946 wordt opnieuw gestart met de productie.
Naast de grote compoundmachine wordt ook een tweede kleinere machine geïnstalleerd aan de andere zijde van het ketelhuis. Zij werd gebouwd door de firma S.E.M. (Usine Carels et Van Den Kerchove, Gent). Deze machine diende om stroom te leveren tijdens het weekend toen het bedrijf alleen elektriciteit nodig had voor de verlichting van de drooghallen. Tijdens de week was de machine buiten dienst omdat dan de energie zowel voor de productie als voor de verlichting door de grote machine geleverd werd. Zij leverde de elektrische stroom tot 1960, toen de firma aansloot op het distributienet van de elektriciteitsmaatschappij.

Het Kortrijkse Dakpannenkantoor veranderde in 1971 haar naam in Koramic en zij centraliseerde haar dakpannenproductie in de vestiging te Aalbeke met als gevolg dat de productie in de pannenfabriek van de Pottelberg in 1988 wordt stopgezet.

Goed bewaard ensemble van pannenfabriek, hoofdzakelijk uit het interbellum en van vlak na W.O. II, o.m. bureaus en karakteristieke droogloodsen met langgerekte vorm van rode baksteen onder pannen schilddaken. Ten zuidoosten resten van aanvoerspoor voor klei aangelegd op hoog betonnen viaduct. Ten westen stoommachinekamer met goed bewaard machinepark, o.m. stoommachines en elektrische toestellen; schoorsteen.

AFDELING ROHM WEST-VLAANDEREN, Cel Monumenten en Landschappen, archiefnr. W/001832.

Bron: WVL5

Auteurs: De Gunsch, Ann; De Leeuw, Sofie & Metdepenninghen, Catheline

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Engelse Wandeling

Engelse Wandeling (Kortrijk)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.