erfgoedobject

Burgerhuis in art nouveau

bouwkundig element
ID: 6546   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/6546

Juridische gevolgen

Beschrijving

Burgerhuis in art nouveau opgetrokken door de Antwerpse bouwmaatschappij Vooruitzicht, waarvoor in 1909 een bouwaanvraag wordt ingediend. De bouwplannen zijn niet gesigneerd, maar kunnen worden toegeschreven aan Jules Hofman, sinds dat jaar de hoofdarchitect van Vooruitzicht. Deze in 1905 opgerichte maatschappij bouwde vóór de Eerste Wereldoorlog nog een tweede woning in de Bosmanslei en in totaal zes van dit type in de nabijgelegen Jan Van Rijswijcklaan, waarvan enkele in art nouveau en de meeste in neostijlen, telkens ontworpen door Hofman (Jan Van Rijswijcklaan 55, 70, 73, 110 en 150, Antwerpen). Deze huizen behoren tot het latere werk van de architect, die sinds midden jaren 1880 actief was, en omstreeks de eeuwwisseling in de wijk Zurenborg een belangrijke bijdrage leverde aan de Antwerpse art nouveau. De rijwoning met een lijstgevel van drie traveeën telt vier bouwlagen onder een plat dak.

De gevel is horizontaal opgebouwd uit een lage sokkel met rondbogen, een hoge bel-etage met een erker, en bovenverdiepingen gevat binnen lisenen die boven de daklijst uitlopen in krulvoluten. De klemtoon van de compositie ligt op de middenas, met de monumentale driezijdige erker en hogerop drie- en vierlichten. Een belangrijk stijlkenmerk is het kleurgebruik van het parement, een combinatie van gele baksteen doorspekt met groene, natuursteen voor de erker, ontlastingsbogen, hoekblokken en topstukken, en arduin voor de plint. Met uitzondering van de fraai gesculpteerde art-nouveaureliëfs in de borstwering van de erker, en het typische smeedijzeren balkon erboven, is het decor veeleer sober. Wellicht was het blinde casement tussen de bovenverdiepingen bedoeld voor een sgraffito- of een mozaïekpaneel. Het schrijnwerk is vernieuwd, en het voortuinhek werd verwijderd.

De plattegrond beantwoordt aan de typologie van de bel-etagewoning, met een centraal trappenhuis. Volgens de bouwplannen beperkt de functie van de begane grond zich tot de inkom met vestiaire, een spreekkamer en de keuken. Op de bel-etage neemt het salon de straatzijde in en de veranda de tuinzijde, telkens over de volledige breedte, terwijl de eetkamer de middenzone deelt met het trappenhuis.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 1909#962 en 1910#507.
  • VANHOVE, B. 1978: De Art Nouveau-architectuur in het Antwerpse: een doorsnede, onuitgegeven licentiaatsverhandeling Rijksuniversiteit Gent, 33.

Bron     : Braeken J. & Hooft E. 2011: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Antwerpen, Stad Antwerpen: Jan Van Rijswijcklaan, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen ANT3, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Braeken, Jo
Datum  : 2011


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Burgerhuis in art nouveau [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/6546 (Geraadpleegd op 13-11-2019)