Kerk Onze-Lieve-Vrouw van Gratie

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Jezuïetenkerk
Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Frankrijklei
Locatie Frankrijklei 89, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie leien Antwerpen (inventarisatie: 01-05-2013 - 27-12-2013).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
  • Thematische inventarisatie 20ste-eeuwse kerken (geografische inventarisatie: 01-07-2008 - 31-12-2009).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kerk Onze-Lieve-Vrouw van Gratie

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Kerk Onze-Lieve-Vrouw van Gratie

Deze bescherming is geldig sinds 06-10-1999.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kerk Onze-Lieve-Vrouw van Gratie

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

Beschrijving

De kerk, klooster en school van het Onze-Lieve-Vrouwecollege of jezuïetencollege zijn een baken langs de Frankrijklei. Kort na de opening van de gronden op de geslechte Spaanse vesten, lieten de jezuïeten een klooster en een school bouwen naar een ontwerp van Heliodore Leclef van 1871. Net zoals bij de herenwoningen die deze bouwmeester op de Frankrijklei realiseerde, koos hij voor het college een strenge neoclassicistische stijl. Het complex werd gebouwd op een rechthoekig bouwblok tussen de Frankrijk- en de Rubenslei, op de hoek van de Louiza-Marialei. Een paar jaar later werd besloten een kerk naast het college te bouwen, toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van Gratie. In 1878 werd de bouwaanvraag met een neogotische ontwerp door J. Bilmeyer en J. Van Riel ingediend. In 1909 werd de kerk vervolledigd met twee torenspitsen, een bouwdossier dat door Bilmeyer wordt opgemaakt.

De georiënteerde neogotische kruisbasiliek ligt ten noorden van de school. Driebeukige kruisbasiliek met westtorens, ingangstravee, schip van drie traveeën, transept van noordtravee met vlakke sluiting, koor met twee rechte traveeën en driezijdige sluiting, vierkante zijkoren. Bakstenen gebouw met decoratief gebruik van hardsteen bij voorgevel onder meer voor banden; leien zadel- en lessenaarsdaken. Westtorens van zeven geledingen onder naaldspitsen (leien), geflankeerd door arkeltorentjes. Gevelbrede dwerggalerij boven eerste bouwlaag, dito galerij ter bekroning van ingangstravee. Spitsboogvensters en -galmgaten; neogotische traceringen. Spitsboogportaal, timpaan met twee roosvensters waartussen Onze-Lieve-Vrouwebeeld door Vermijlen geplaatst in 1882. Travee-indeling en hoeken met eenvoudige steunberen; schip met luchtbogen. Zijbeuken en transepten voorzien van roosvensters, lichtbeuk en koor met spitsboogvensters; neogotische metalen traceringen.

Interieur bezet met natuursteen of natuursteenimitatie. Polychrome tekstbanden, gewelfribben, boogomlijstingen en kapitelen. Spitsbogige scheibogen op arduinen zuilen met knopkapitelen. Omlopende tribune met spitsbogige openingen; in transept op twee voorgeplaatste spitsbogen gedragen door middenzuil waarop heiligenbeeld. Kruisrib- en stergewelven op schalken; grijze bakstenen gewelfkappen. Zijbeuken met kruisgewelven. Neogotisch mobilair onder meer hoofdaltaar door J.B. De Boeck en J.B. Van Wint; kruisweg door L. Hendrix en Lybaert; glasramen door J. Béthune, Stallins en Janssens en J. Dobbelaere.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1877 # 799, 1878 # 323, 1909 # 1224.
  • BAKELANTS I., De glasschilderkunst in België, negentiende en twintigste eeuw, Deel 1A, Deurne, 1983, p. 57-58.
  • BEETEME G., Anvers métropole du commerce et des arts, Deel II, Leuven, 1888, p. 279-280.
  • DIDDENS H., Het Jezuïetencollege te Antwerpen, Schoten, 1956, p. 31.
  • KINTSSCHOTS L., Anvers et ses faubourgs, guide historique et description des monuments, Brugge, [1885], p. 211-212.
  • STINISSEN J., Antwerpen en zijne tempels, s.l., [1909].

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2013

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Frankrijklei

Frankrijklei (Antwerpen)

is gerelateerd aan Onze-Lieve-Vrouwecollege of Jezuïtencollege

Frankrijklei 91, Antwerpen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.