erfgoedobject

Neoclassicistisch ensemble van vijf burgerhuizen

bouwkundig element
ID: 6813   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/6813

Juridische gevolgen

Beschrijving

Dit neoclassicistische ensemble van vijf woningen werd ontworpen door architect Albert Arnou in 1889 in opdracht van Graaf de Brouchoven de Bergeyck. Zowel Arnou als de Brouchoven de Bergeyck (Hemiksem), waren aandeelhouders van de in 1886 opgerichte "Société anonyme pour la construction de maisons bourgeoises", die als doel had de woningbouw in Zurenborg te organiseren. Als aandeelhouder hebben ze allebei veel geïnvesteerd in de wijk, in woningen bestemd voor verkoop en verhuur. Arnou is tevens een van de meest productieve architecten in de wijk. Hij koos vaak, zoals hier, voor de neoclassicistische stijl, maar schuwde ook het eclecticisme niet.

Het ensemble dat de heren hier realiseerden bestaat uit twee groepen. De drie rechtse woningen (36-40) springen door omvang en versiering in het oog, terwijl de twee meest linkse woningen van de groep kleiner en soberder zijn. Het volledige ensemble is voorzien van een verzorgde bepleistering van de lijstgevels, met houten kroonlijsten, hardstenen plinten en kordonlijsten als structurerende elementen.

Het rechter gedeelte met de hogere huizen bestaat in totaal uit zeven traveeën, met de centrale woning die drie traveeën telt, geflankeerd door twee smallere woningen van twee traveeën. De hoogte van de woningen wordt gecreëerd door twee bouwlagen op souterrain, gevat onder kunstleien mansardedaken met oeils-de-boeuf en dakvensters. De plint is uitgewerkt als hoge geblokte sokkel, waarop een begane grond met imitatievoegen. Horizontale ritmering door doorlopende kordons, lekdrempels, panelenfries en gekorniste kroonlijst. Bij nummer 38 bevond zich volgens het plan, net onder het dak, een rijkelijk uitgewerkt fries, dit is nu afgevlakt. Eerste en voorlaatste traveeën gemarkeerd door geblokte lisenen, gebogen balkon, geornamenteerd rondboogveld en gesculpteerde consoles onder kroonlijst. Rechthoekige vensters deels met balustrade in de borstweringen, eerste en voorlaatste travee gekoppeld met penanten uitgewerkt als driekwartzuiltjes. De nadruk ligt op de rondboogdeuren die in eclectische stijl werden uitgewerkt, gevat in geprofileerde omlijsting onder gebroken fronton en met een ovaal bovenlicht in geblokte omlijsting. Deels bewaard schrijnwerk, onder meer de voordeuren met geprofileerde panelen.

De nummers 42-44 zijn soberder uitgewerkt en vormen een aparte eenheid. Het betreft twee neoclassicistische enkelhuizen van twee traveeën met twee bouwlagen onder een zadeldak. De venstertraveeën worden geaccentueerd door een gebroken en een driehoekig fronton, op de begane grond ondersteund door vlakke pilasters met kapitelen. De kroonlijst met tandfries en klossen werd bij nummer 42 vernieuwd, net als het schrijnwerk van beide panden.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1889 # 1284.
  • POSSEMIERS J. 1991: De voorstad groeit. Antwerpen, Zurenborg, 1900. Een bouwmaatschappij creëert haar wereld. Verhandelingen van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België, Klasse der Letteren, 53.138, 40.

Bron     : -
Auteurs :  Hooft, Elise, Plomteux, Greet, Steyaert, Rita, Van Craenenbroeck, Ludwine
Datum  : 2013


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Neoclassicistisch ensemble van vijf burgerhuizen [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/6813 (Geraadpleegd op 04-06-2020)