Schutsluis met overlaat en ophaalbrug

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Lo-Reninge
Deelgemeente Pollinkhove
Straat Fintele
Locatie Fintele zonder nummer, Lo-Reninge (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Lo-Reninge (adrescontroles: 04-02-2008 - 05-02-2008).
  • Inventarisatie Lo-Reninge (geografische inventarisatie: 01-07-2002 - 31-12-2003).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Schutsluis met overlaat en ophaalbrug

Deze bescherming is geldig sinds 29-05-1995.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Schutsluis met overlaat en ophaalbrug

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek De Fintele

Deze bescherming is geldig sinds 22-04-1994.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

* De Fintele z.nr. Schutsluis met overlaat en ophaalbrug. Beschermd als dorpsgezicht bij M.B. van 22.04.1994 en beschermd als monument bij M.B. van 29.05.1995.

Zogenaamde “Fintelesas”, geheel van schutsluis en bovenliggende balansbrug met bovenbouw met parallel hieraan een keersluis met meerdere beweegbare keringen gelegen in het gehucht de Fintele ter hoogte van de samenvloeiing Lovaart en IJzer. In oorsprong teruggaand tot 1827, cf. na de Tweede Wereldoorlog gerecupereerde ‘eerste steen’ in bakstenen borstwering van de balansbrug: “OP DEN 23STE JULI 1827 IS DE EERSTE STEEN GELEGD DOOR DE HOOGEDELE GESTRENGEN HEER GRAAF FERDINAND DEBAILLET, GOUVERNEUR DER PROVINCIE WEST-VLAANDEREN, KAMERHEER VAN ZIJNE MAJESTEIT DEN KONING DER NEDERLANDEN, WILLEM DEN EERSTEN. DE KOSTEN VAN DEZE SLUIS, TEN BEDRAGE VAN 53000 NEDERLANDSE GULDEN ZIJN OP DE INKOMSTEN DER PROVINCIE TOEGESTAAN”.

1827: bij de verdieping - tot 1 m diepgang - van de Lovaart in 1820 beslissen de Hollandse bewindvoerders de Lovaart ter hoogte van het gehucht de Fintele recht te trekken en de voormalige ‘overdracht’ te vervangen door een schutsluis.

1869: ten oosten van de sluis wordt een stuw met schotbalken gebouwd om de piekdebieten van de IJzer via de Lovaart te kunnen afvoeren zonder de schutsluis te belasten.

1925: schutsluis wordt vergroot en de kolk wordt voorzien van schuine baksteenwanden.

Tweede Wereldoorlog: net voor de capitulatie van 28 mei 1940 blazen de Belgische troepen om tactische redenen de schut- en keersluis op.

1943: sluizencomplex wordt opnieuw herbouwd o.l.v. de aannemers Braet (Nieuwpoort) en Vereye (Diksmuide). Balansbrug van recentere datum ter vervanging van oudere brug.

De schutsluis omvat kolk met unieke schuinstaande gele bakstenen wanden; sluishoofden in baksteen met arduinen wegblokken, zijwanden en boventanden; houten puntdeuren met d.m.v. tand en heugel bediende doorlaatkleppen (één per vleugel, type glijschuiven). Bediening deuren d.m.v. horizontale heugelstangen bediend door zwengel en reductiekast op console (buitendeuren) of door houten kaapstanders (binnendeuren). Binnen het buitenhoofd van deze schutsluis: wit geschilderde stalen ophaalbrug met bovenbouw, waarvan het brugdek op twee stalen I-profielen rust. Ten oosten van de schutsluis bevindt zich de keersluis (‘overlaat’ of ‘déversoir’): heeft regulerende werking met het oog op het behoud van een vast kanaalpeil t.a.v. pijl van de IJzer. Dient tevens voor afwatering van de IJzer. Aan kanaalzijde open kan met schuine geelbakstenen en arduinen wanden; sluiswerk in gele baksteen en arduin (pijlers + staartopeningen), borstwering met ezelsrug; vier houten sluisdeuren (ophaaldeuren) met tand- en heugelsystemen.

AFDELING ROHM WEST-VLAANDEREN, Cel Monumenten en Landschappen, Archief, nr. 668.

MORLION K. , De Fintele, waar verleden, heden en toekomst elkaar ontmoeten, 1991.

TERMOTE J. & HIMPE K., Cultuurhistorische inventarisatie watergebonden bouwkundig erfgoed, Advies inzake conservering, restauratie en eventuele reconstructie in het kader van het landinrichtingsproject ‘DE WESTHOEK’, 2001, p. 107-111.

VANMASSENHOVE L., De Geschiedenis van Pollinkhove vanaf MCM tot en met MCMLII, 1952, p. 50-53.

Bron: Vanneste P. met medewerking van Missiaen H. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Lo-Reninge, Deelgemeenten Lo, Noordschote, Pollinkhove en Reninge, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL14, (onuitgegeven wekdocumenten).

Auteurs: Vanneste, Pol

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Fintele

Fintele (Lo-Reninge)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.