Parochiekerk Sint-Martinus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Bilzen
Deelgemeente Martenslinde
Straat Martenslindestraat
Locatie Martenslindestraat 35B, Bilzen (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Bilzen (adrescontroles: 03-12-2007 - 03-12-2007).
  • Inventarisatie Bilzen (geografische inventarisatie: 01-01-1996 - 31-12-1996).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
  • Thematische inventarisatie 20ste-eeuwse kerken (geografische inventarisatie: 01-07-2008 - 31-12-2009).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Martinus

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Martinus: koor
gelegen te Martenslindestraat 35B (Bilzen)

Deze bescherming is geldig sinds 16-04-1999.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Martinus: orgel
gelegen te Martenslindestraat 35B (Bilzen)

Deze bescherming is geldig sinds 22-06-2004.

Beschrijving

Neogotische kerk, gebouwd ter vervanging van een oudere kerk, waarvan alleen het gotische koor van circa 1400 bewaard bleef. De nieuwe kerk kwam tot stand in twee bouwcampagnes, naar ontwerp van architect M. Christiaens: toren en sacristie in 1892-93, schip in 1935.

De plattegrond beschrijft een driebeukig schip van vier traveeën met toren in de eerste travee van de zuidelijke zijde, koor van een rechte travee met driezijdige sluiting en sacristie tussen schip en koor aan de zuidelijke zijde.

Bakstenen gebouw op een breukstenen plint; verhoogde begane grond. Afwerking van hardsteen voor lijsten en lekdrempels, van helderrode baksteen voor de vensteromlijstingen; maaswerk van de vensters van zachte, gele natuursteen.

Toren van drie geledingen onder ingesnoerde naaldspits; spitsboogvensters, een blinde oculus, en twee spitsboogvormige galmgaten aan elke zijde. Voorgevel met haaks op elkaar geplaatste steunberen, spitsboogportaal met pui en groot spitsboogvenster erboven. Middenbeuk onder zadeldak (leien). De travee van de zijbeuk zijn opgevat als haakse kapellen onder zadeldaken, voorzien van een spitsboogvenster.

Mergelstenen koor op een mergelstenen plint. Spitsboogvensters met maaswerk. Een gedichte deur onder mijtervormige latei op consoles in de noordelijke gevel.

Bepleisterd interieur. Van de oorspronkelijke, neogotische beschildering bleef alleen een Verrijzenistafereel boven de scheiboog bewaard. Spitsboogarcade op bundelpijlers tussen de beuken. Houten spitstongewelven met neogotische beschildering.

Mobilair: Kruisweg, achterglasschildering (eerste helft 19de eeuw?). Beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind, steen (15de eeuw); beeld van Sint-Martinus met bedelaar, gepolychromeerd hout (17de eeuw ?); Calvariekruis in de scheiboog; witgeschilderde beelden van Sint-Lucas, Sint-Antonius van Padua, Sint-Rochus, Sint-Barbara, Johannes de Doper. Neogotische hoofd- en zijaltaren, gepolychromeerd hout (circa 1896); voormalige communiebank, hergebruikt als altaar en sokkels, eik met vergulde details, Lodewijk XVI (vierde kwart 18de eeuw). Neogotische biechtstoel (eind 19de eeuw). Hardstenen wijwatervat op sokkel.

Op het kerkhof: hardstenen grafsteen van Anna Lemmens (+ 1745), geplaatst door haar broer pastoor Franciscus Lemmens (+ 1769); hardstenen grafsteen van pastoor Jacob Nulens (+ 1669).

  • Religieuze kunst uit het oude Landdecanaat Tongeren, Hasselt, 1985, nummer 15.
  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie Limburg, Kanton Bilzen, Brussel- Sint-Truiden, 1975, p. 25-26.
  • PAQUAY J., Oudheidkundige inventaris der kunstvoorwerpen in kerken en openbare gebouwen, Volume, Aflevering VIII, Kanton Bilzen. sine loco, 1932, p. 40-41.

Bron: Schlusmans F. 1996: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Bilzen - Maasmechelen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1996

Aanvullende informatie

Het orgel werd in 1896-1897 geleverd door Pereboom & Leijser (Maastricht). Het is in originele staat bewaard. Een herstelling werd uitgevoerd door S. Schumacher (Eupen) circa 1985.
Bij Pereboom & Leijser is in de orgelkast, daterend uit de jaren 90 van de 19de eeuw, de invloed van de constructieve neogotiek opvallend. Hierbij zijn overigens enkele orgelkasten vervaardigd zonder frontpijpen (zelfs geen sierpijpen, hetgeen mede te verklaren valt door de kleine afmetingen van het orgel te Martenslinde).

  • Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DL002339, Orgel in de Sint-Martinuskerk te Martenslinde (P. Roose, 2004).

Daemen, Caroline (30-05-2016 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Martenslinde

Martenslinde (Bilzen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.