Kasteel van Helkijn

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Spiere-Helkijn
Deelgemeente Helkijn
Straat Doornikseweg
Locatie Doornikseweg 45, Spiere-Helkijn (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Spiere-Helkijn (adrescontroles: 09-05-2008 - 09-05-2008).
  • Inventarisatie Spiere-Helkijn (geografische inventarisatie: 01-08-2003 - 31-10-2003).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Kasteel van Helkijn

Deze bescherming is geldig sinds 17-07-2012.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kasteel van Helkijn

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Doornikseweg nr. 45. Kasteel van Helkijn, voorheen Château Herpingin (Erpingem).

Kasteel, opgetrokken ca. 1840 (cf. mutatieschets kadaster). Het perceel waarop het kasteel wordt gebouwd wordt in de legger omschreven als moestuin, twee kleine gebouwen op het perceel worden afgebroken voor de bouw ervan. Het koetshuis wordt in 1920 voor het eerst afgebeeld op de mutatieschetsen.

Kasteelsite met noordelijke toegang gemarkeerd door bakstenen pijlers met ijzeren hek, bestaande uit een imposant neoclassicistisch kasteel met invloeden uit de empire, cf. de rondboogvensters, opgetrokken ca. 1840 en een koetshuis uit het begin van de 20ste eeuw. Tweede toegang ten westen, eveneens gemarkeerd door bakstenen pijlers en ijzeren hek. Tuin, begrensd door de Schelde, met deels bewaarde ijskelder ten noordwesten een bakstenen boogbrug over de gracht ten zuidoosten. Ommuurde moestuin ten noordwesten.

Kasteel. Evenwichtig opgebouwde, bepleisterde en beschilderde lijstgevel van zeven traveeën en twee en halve bouwlaag. Leien schilddak met belvedère. Gevel horizontaal gemarkeerd door schijnvoegen en doorlopende onderdorpels op de eerste en tweede bouwlaag. Kelderverdieping met rechthoekige muuropeningen voorzien van dievenstaven. Muuropeningen (rondbogige op de eerste bouwlaag en rechthoekige op de tweede en derde bouwlaag) in een geprofileerde omlijsting, bewaard schrijnwerk en persiennes.

Zuidzijde met centrale deurtravee met bordestrap, gemarkeerd door balkon gedragen door Toscaanse zuilen. Toegang aan de noordzijde, deur geflankeerd door pilasters waarboven balkon. Eenvoudiger uitgewerkte zijgevels.

Interieur. Volledig onderkelderd kasteel met drie verdiepingen. Gelijkvloers en eerste verdieping, telkens met dezelfde indeling, m.n. centrale hal met houten keizerstrap, links en rechts geflankeerd door drie kamers, tevens één ruimte achter de trap gelegen.

Gaaf bewaard interieur, interieuraankleding in neoclassicistische stijl cf. o.m. supra-porta's met guirlandes, de afbeelding van trofeeën en meandermotief. Tevens invloeden van de empire, cf. o.m. de vorm van de schouwboezems, waarvan één met de voorstelling van sfinxen.

Koetshuis. Lijstgevel van rode baksteen verfraaid door fries met uitgelengd dropmotief en decoratieve metselverbanden. Zeven traveeën en één bouwlaag onder pannen zadeldak centraal doorbroken door laadluik. Vierkante toren onder leien spits bekroond door windhaan op zuidoosthoek. Segmentbogige muuropeningen met bewaarde houten poorten.

Bewaard interieur. Geheel opgedeeld in verschillende naast elkaar gelegen ruimtes, aan de linkerzijde stal met voorgelegen zadelkamer, naastgelegen koetshuis en tweede zadelkamer. Behouden bakstenen vloeren, bewaarde bakstenen troggewelven en houten binnendeuren met gedeeld bovenlicht. Zadelkamers met behouden ijzeren houders voor zadel en bit, arduinen voederbakken en halfronde ruiven. Stal met fraaie tussenschotten bestaande uit hout en ijzer, ijzeren ruiven.

KADASTERARCHIEF VLAAMS-BRABANT TE BRUSSEL, 207: Mutatieschetsen, Spiere-Helkijn, 1840/2 en 1920/5.

KADASTERARCHIEF VLAAMS-BRABANT TE BRUSSEL, 208: Oorspronkelijke aanwijzende tabel, Spiere-Helkijn, nrs. 519 tot 531.

Bron: De Gunsch A. & De Leeuw S. met medewerking van Scheir O. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Spiere-Helkijn, Deelgemeenten Helkijn en Spiere, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL16, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: De Gunsch, Ann & De Leeuw, Sofie

Relaties

maakt deel uit van Doornikseweg

Doornikseweg (Spiere-Helkijn)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.