Sint-Willibrorduskapel

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Meeuwen-Gruitrode
Deelgemeente Gruitrode
Straat Muisvenstraat
Locatie Muisvenstraat zonder nummer, Meeuwen-Gruitrode (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Meeuwen-Gruitrode (adrescontroles: 12-11-2007 - 12-11-2007).
  • Inventarisatie Meeuwen-Gruitrode (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 31-12-2005).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Sint-Willibrorduskapel

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Sint-Willibrorduskapel

Deze bescherming is geldig sinds 31-05-2002.

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Sint-Willibrorduskapel: omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 31-05-2002.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De kapel is een zeer oude stichting, en was waarschijnlijk het eerste religieuze centrum van Gruitrode. Volgens de overlevering was het één van de missiekerkjes van Sint-Willibrordus, en bevond er zich ook een Willibrordusput. De keuze van de patroonheilige wijst op zich reeds naar een hoge ouderdom.

Opgravingen in 1977 schijnen deze thesis te bevestigen. Rondom de kapel werd een begraafplaats blootgelegd. Onder de huidige kapel bevinden zich de funderingen van een ouder gebouw, die een vierkant aftekenen van 4,50 meter breed en 5,30 meter diep; het was een gebouwtje van keien en zwerfstenen; ervóór bevond zich een constructie van circa 7 meter op 7,80 meter, waarschijnlijk een geplaveide open ruimte, overdekt door een dak op houten pijlers; mogelijk bevonden zich tussen de pijlers lemen wanden. Waarschijnlijk gaat het hier om een missiekerkje uit de 13de eeuw.

In een latere periode werd dit kerkje vervangen door een romaanse constructie, waarvan het koor bewaard bleef. Dit is een gebouw van breuksteen, voornamelijk Maaskeien. De rest van de kapel is recenter, en dateert waarschijnlijk uit de tweede helft van de 19de eeuw: in de Atlas van de Buurtwegen (1845) staat het halfronde koor aangeduid bij een gebouw dat breder is dan het huidige. Na de bouw van de Sint-Gertrudiskerk in het huidige centrum van het dorp behield de Sint-Willibrorduskapel een beneficie, en er werd regelmatig de mis opgedragen door de pastoor van de parochiekerk. De kapel wordt in 1715 vermeld als een kleine, vervallen kapel met strooien dak.

Bakstenen gebouw van één travee met halfrond, bepleisterd koor van breuksteen. Zadeldak (kunstleien), met klokkenruiter op het koor. Getoogde vensters uit de tweede helft van de 19de eeuw, ook in het koor. In de voorgevel een rondboogportaal waarin een rechthoekige deur; erboven een smal rondboogvensters. Bepleisterd interieur. Stoep van Maaskeien rondom de kapel.

  • CLAASSEN A., Het vroege Christendom in onze streken. De oudste kerken. De Willibrordus-kapel te Herent-Neerpelt en Gruitrode-Muisven, in Limburg, 63, (2), 1984, p. 49-79.
  • GRAUWELS J., De parochie Gruitrode in 1715, in Limburg, 44, 1965, p. 46-51.
  • JANSSENS P., Inhumatieresten, gevonden naast de Sint Willibrorduskapel te Gruitrode, in Limburg, 63, 1984, p. 78.
  • VAN DE WEERD H., Kerken en kapellen in de Limburgsche Kempen, Verzamelde Opstellen uitgegeven door den Geschied- en Oudheidkundige Studiekring te Hasselt, 2, 1926, p. 26-27.

Bron: Schlusmans F. 2005: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Maaseik, Kantons Bree - Maaseik, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 19N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 2005

Aanvullende informatie

De kapel is opgetrokken op een driehoekig perceel, te midden van de nodige aanplantingen. Doorheen het perceel, recht voor de kapel, werd een weg aangelegd.

  • Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DL002236, Sint-Willibrorduskapel in Gruitrode (S.N., 2002)

Daemen, Caroline (09-05-2016 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Muisvenstraat

Muisvenstraat (Meeuwen-Gruitrode)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.