Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw ten Hemelopneming

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Bilzen
Deelgemeente Munsterbilzen
Straat Perronstraat
Locatie Perronstraat 1A, Bilzen (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Bilzen (adrescontroles: 03-12-2007 - 03-12-2007).
  • Inventaris tuinen en parken van Hoeselt en Bilzen (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 01-01-2008).
  • Inventarisatie Bilzen (geografische inventarisatie: 01-01-1996 - 31-12-1996).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw ten Hemelopneming

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw ten Hemelopneming: orgel
gelegen te Perronstraat 1A (Bilzen)

Deze bescherming is geldig sinds 22-06-2004.

is deel van de bescherming als monument Abdij van Munsterbilzen: abdissenresidentie, ondergrondse resten, parochiekerk en portaalvleugel

Deze bescherming is geldig sinds 09-07-2003.

is deel van de bescherming als archeologische site Abdijsite van Munsterbilzen

Deze bescherming is geldig sinds 18-01-2016.

Beschrijving

De huidige kerk vervangt een romaans gebouw, dat in 1565-1567 voorzien werd van de huidige toren. Het huidige, neogotisch gebouw dateert van 1851. Vergroot in 1910, toevoeging van zijbeuken in 1921-22, toevoeging van zijkoren in 1951. De plattegrond beschrijft een vijfbeukige zaalkerk van zes traveeën, een koor van twee rechte traveeën met driezijdige sluiting, met de oude toren, ingebouwd rechts van het koor en sacristie links ervan.

Bakstenen gebouw, waarvan het oorspronkelijke schip rijkelijk afgewerkt is met mergelsteen. Gotische toren van mergelsteen onder korte, ingesnoerde naaldspits; geledingen gescheiden door waterlijsten; de bovenste geleding is voorzien van een gotisch drielobfries onder de geprofileerde kroonlijst; gekoppelde galmgaten, afgewerkt met gotische ornamenten in reliëf; reliëf met voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw met engelen, in een renaissance-omlijsting.

Van de oorspronkelijke, neogotische zaalkerk is alleen de voorgevel en een travee aan de rechterzijde zichtbaar. Zadeldak (leien). De voorgevel is voorzien van steunberen met neogotisch maaswerk en mergelstenen pinakels. Spitsboogvensters met mergelstenen maaswerk. De puntgevel is bekroond met een Onze-Lieve-Vrouwebeeld. Korfboogportaal van mergel- en hardsteen. De aangebouwde zijbeuken hebben elke travee opgevat als een haakse kapel; sobere afwerking; spitsboogvensters in een mergelstenen omlijsting met hardstenen lekdrempels. Dito voor het koor.

Bepleisterd interieur; de oorspronkelijke beschildering, onder meer de marmering van de zuilen, werd verwijderd. Spitsboogarcaden op zuilen scheiden schip en zijbeuken. Overdekking door middel van kruisribgewelven op consoles. Straalgewelf boven het koor.

Mobilair: schilderij op doek met voorstelling van de Kruisafneming, door Deodatus van der Mont (1623); schilderij op doek met voorstelling van de Opdracht van Maria, door Legatz (circa 1659); schilderij op doek met voorstelling van de Aanbidding der Herders, door Legatz (circa 1659); schilderij op doek met voorstelling van de Aanbidding der Drie Wijzen (begin 18de eeuw); schilderij op doek met voorstelling van de Bewening (begin 18de eeuw); schilderij op doek met voorstelling van de Ontmoeting van Maria en Elisabeth (18de eeuw). Beeld van Engel, school van Delcour, geschilderd hout (tweede kwart 17de eeuw); Calvariegroep, gepolychromeerd hout (eind 15de eeuw); beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind, gepolychromeerd hout (eind 15de eeuw); beeld van Sint-Amor, geschilderd hout (17de eeuw); twee beelden van een geknielde engel, geschilderd hout, sacristie (begin 18de eeuw); beeld van Sint-Antonius van Padua, geschilderd hout (18de eeuw); beeld van Sint-Jozef met Kind, geschilderd hout (18de eeuw); beeld van Sint-Antonius Abt, gepolychromeerd hout (19de eeuw); geklede processiemadonna (buste), kapel (18de eeuw ?). Neogotisch hoofdaltaar, eik, gedeeltelijk gepolychromeerd (midden 19de eeuw); neogotische zijaltaren, eik (tweede helft 19de eeuw). Twee neogotische biechtstoelen, eik (19de eeuw) met onderdelen uit tweede helft 17de eeuw en 18de eeuw. Eiken sacristiekast (midden 18de eeuw). Koorgestoelte, eik (eerste helft 18de eeuw). Hardstenen doopvont, romaans (11de eeuw). Grafsteen van pastoor Gerard Wijlen (+1542); grafsteen van Anna van Merode (+1566).

Exterieur: hardstenen grafkruis van Maria Mertlach (+1616).

  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie Limburg. Kanton Bilzen, Brussel-Sint-Truiden, 1975, p. 30-31.
  • PAQUAY J., Oudheidkundige inventaris der kunstvoorwerpen in kerken en openbare gebouwen, Volume, Aflevering VIII, Kanton Bilzen, sine loco, 1932, p. 45-52.
  • VAN DE WEERD H., De Kapittelkerken, in Limburgs Haspengouw, Hasselt, 1951, p. 117.

Bron: Schlusmans F. 1996: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Bilzen - Maasmechelen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1996

Aanvullende informatie

Bij de kerk werd vermoedelijk begin 20ste eeuw een Lourdesgrot opgericht van echte rotsblokken, met het Mariabeeld in een nis, zonder Bernadette. De vloer bestaat uit oude kerkdallen en de kaarsenhouder is van smeedijzer.

  • DE MAEGD C. & VAN DEN BROECK M. 2008: Inventaris van historische tuinen en parken in Bilzen, onuitgegeven tekst, Agentschap Onroerend Erfgoed.

Michiels, Marijke (18-04-2018 )

Relaties

maakt deel uit van Abdijsite van Munsterbilzen

Abdijstraat, Perronstraat, Waterstraat, Wijngaardstraat (Bilzen)

maakt deel uit van Perronstraat

Perronstraat (Bilzen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.