erfgoedobject

Slijpkotmolen met hoeve

bouwkundig element
ID
73814
URI
https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/73814

Juridische gevolgen

Beschrijving

Zogenaamd "Slijpkotmolen". Lager dan huidig straatniveau gelegen gesloten hoeve, voormalige korenwatermolen in combinatie met boerenbedrijf; voorheen gelegen aan Slijpkotbeek, zijarm van Zwalmbeek, met spaarbekken aan overzijde van straat. Volgens literatuur reeds vermeld in 1571 als oliemolen, waarschijnlijk afhangend van heren de Lalaing van Schorisse. In 1783 verbouwd volgens ingekerfd jaartal in moerbalk van "beste kamer" en verdwenen jaarankers in straatgeveltop. Boerenhuis aangepast in 1879 en vergroot in 1937; molen hersteld tussen 1907-1913. Gevel aan de straat volledig vernieuwd in de jaren 1980. Door erfeniskwestie is de molen sinds 1968 non-actief. Binnenaandrijving nog aanwezig maar molenrad en -stang verdwenen. Door onoordeelkundige ingrepen bijpas sinds 1983 waterarm geworden; door gebrek aan watertoevoer molenvijver aan overzijde van straat geleidelijk dichtgeslibd en uiteindelijk gedempt.

Voornaamste gebouwen van baksteen onder zadeldaken met U-vormige aanleg rondom gekasseid erf met mestvaalt; aan straatzijde afgesloten door lage stallen met nieuwe gevel en dito toegangspoort met gewitte erfgevels.

Naar het zuiden georiënteerd onderkelderd boerenhuis van vijf traveeën met aansluitende watermolen (twee traveeën) onder zadeldak (pannen, nok loodrecht op de straat). Gewitte bakstenen lijstgevel op gepikte plint; getrapte daklijst. Oostelijke zijpuntgevel met vlechtingen. Kenmerkende licht getoogde muuropeningen op dorpels. Twee licht getoogde opgeklampte deuren met houten latei, één getralied en één gedicht bovenlicht. In de hoge achtergevel, behouden kleine rechthoekige vensters met houten lateien, verdwenen luiken (duimen) en vernieuwde dorpels. In het verlengde van het boerenhuis, aangebouwde molen toegankelijk via deur aan erfzijde en binnendeur. Historisch waardevolle en intacte installatie. Twee archaïsch opgestelde steenkoppels (op een verhoog), met galg én systeem van houten steenreeptrommel met windas en haspel. Enkel raderwerk, gevat in vierkanten bakstenen asput, in de loop van de 19de eeuw vervangen door gietijzeren structuur. Luiken om rad te bedienen aan achtergevel nog zichtbaar.

Interieur. Zogenaamd "beste kamer" met samengestelde balklaag en gedateerde moerbalk "1783", schoorsteenraveling en kozijnen met houten wervels.

Ten oosten, lange dwarsschuur met wagenhuis (zie opgeklampte poort, ontlastingsboog en houten latei) met overstek. Eertijds verhoogd (zie vlechtingen van lagere zijpuntgevel). Gordingenkap zonder nokstijl.

Ten zuiden, verbouwde stallen met gewitte bakstenen troggewelven op I-liggers. Volgens overlevering verbouwing van voormalig café "'t Schipke" tot stal en schrijnwerkerij.


Bron     : Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Gemeenten: Brakel, Horebeke, Kruishoutem, Lierde, Zingem en Zwalm, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N4, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Duchêne, Helena, Verbeeck, Mieke
Datum  : 1999


Relaties


Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2021: Slijpkotmolen met hoeve [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/73814 (Geraadpleegd op 13-04-2021)