Hof te Wolfskerke

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Brakel
Deelgemeente Opbrakel
Straat Wolfskerke
Locatie Wolfskerke 10, Brakel (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Brakel (adrescontroles: 07-05-2008 - 09-05-2008).
  • Inventarisatie Brakel (geografische inventarisatie: 01-04-1999 - 31-08-1999).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Semi-gesloten hoeve Hof te Wolfskerke

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Gelegen aan de hoek met de IJskelderweg. Zogenaamd "Hof te Wolfskerke". In 1663-1664 grotendeels vernieuwde hoeve van de Sint-Salvatorsabdij van Ename, deels met recuperatiemateriaal afkomstig van het toen volledig afgebroken en verdwenen oude "Hof te Wolfskerke", dat circa 100 meter zuidwaarts aan straatbocht gelegen was. De nieuwe pachthoeve "Hof te Wolfskerke" verrees op de plaats van een minstens sinds begin 15de eeuw bestaande cijnshoeve en fungeerde sindsdien als enige exploitatiehoeve van de abdij te Wolfskerke. Op last van abt Carolus de Colins d'Heetvelde in 1755-56 merendeels vernieuwd. Belangrijke aanpassing en aanzienlijke uitbreiding in 1892 met onder meer de bouw van nieuwe stallen door Adèle Mulle de Terschueren waaronder een grootschalige verwarmde kippenkwekerij met schoorsteen.

Indrukwekkend en omvangrijk semi-gesloten hoevecomplex, landschappelijk opvallend fraai gelegen op heuvelkam omgeven door landbouwgronden. Bakstenen hoevegebouwen onder rode pannen zadeldaken en met gewitte straatgevels. Toegangspoort opgenomen in zuidvleugel aan straatzijde tussen stallen en boerenhuis. Langgerekte deels gekasseide rechthoekige binnenplaats met gekasseide brede doorgang op de noordwesthoek naar het achterliggende grootste bedrijfsgebouw.

Ten westen, zijdelings aan de straat palend boerenhuis van aanvankelijk zes traveeën opgericht in 1755-1756, later uitgebreid met onder andere zuidwaartse verlenging; loodrecht gelegen aanbouw ten noorden (vroegere smidse, personeelsverblijf of melkhuis ?). Dakklokje aan ijzeren skelet van klokkenstoeltje. Verankerde en geschilderde erfgevel (ten oosten) schuilgaand achter storende verandabouw, bewaart echter authentieke steekboogvensters met sponning, hardstenen onderdorpelen en hoekstenen met luikduimen, getralied of met traliegaten. Gesculpteerde rechthoekige gevelsteen boven de lage voordeur: met wapenschild van de bouwheer C. de Colin d'Heetvelde, abt van de abdij van Ename, en jaartal 1757 (?). Ook in de achtergevel verwerkte hardsteen van kleine vensters, deels gedichte achterdeur en twee vergrote vensters met houten latei voor noordkamer.

Bepleisterde troggewelven tussen overhoekse houten liggers op zware moerbalk in de centrale keuken; in dezelfde kamer natuurstenen vloertegels; geschilderde natuurstenen halfzuilen als haardwangen van dubbele haard, eindigend op afgeronde geornamenteerde console met rozetjes en onder dekplaat. Zichtbare moerbalk in de flankerende kamers. Overwelfde huiskelder met buitenkelderdeur.

Ten oosten, langsschuur van vier traveeën palend aan en met nok parallel aan de IJskelderweg, uit 1755-56. Noordelijke puntgevel met vlechtingen, verzwaard door twee versneden steunberen en rechts beschadigde lage korfboogpoort. Oorspronkelijke zuidpuntgevel op onderbouw van veldstenen. Behouden dubbele ankerbalkgebinten.

Ten zuiden, voormalig boerenhuis van 1663-1664, in 1755-56 verbouwd tot koeienstallen en uitgebreid met varkensstallen; nog aangepast in 1892 door uitbreiding op zuidoostelijke hoek met verlenging van de schuur. Erfgevel stallen onder brede dakoverstek op houten schoren. Straatgevel met twee puntgevelvormige dakvensters.

Noordzijde van binnenplaats begrensd door stalvleugel van 1892, loodrecht aangebouwd tegen schuur. onder afgewolfd zadeldak. Op daknok boven ingebouwde grote oven van vroegere verwarmingssysteem: smaller toelopende vierkante bakstenen schoorsteen afgewerkt met uitkragende lijst. In overeenstemming met bouwtrant van 18de-eeuws boerenhuis: segmentbogige deuren en vensters met hardstenen hoek- en sluitstenen. Gewijzigde stalinrichting met troggewelven tussen ijzeren liggers.

Ten noorden, 60 meter lange stalvleugel onder schilddak (nok parallel aan de straat), in zwarte pannen aangebracht kruis onder letters M t L, initialen van bouwheer Adèle Mulle de Terschueren, bouwjaar 1892 in oostelijk zijdakschild. Gevels geleed door lisenen, enkel erfgevel verrijkt met hardsteen aan de muuropeningen, ook aan de vijf puntvormige dakvensters.

Ten westen, achter het boerenhuis gelegen ommuurde moestuin met in de noordwesthoek een vervallen vroeger knechtenhuisje opgericht als tweekamerwoning. Eveneens bouwvallig klein bijgebouw in zuidwesthoek (vroeger kippenhok ?) onder tentdak en met ruitvormige zijvenstertjes.

Bijbehorende wegkapel aan de straatzijde tegen achtergevelhoek van boerenhuis. Eenvoudig rechthoekig bakstenen kapelletje gebouwd in 1953 door Noëlla Van Den Bossche. Bakstenen voorpuntgevel met uitspringend kruis in de top. Rondboog afgesloten door ijzeren hek met kruisje. Bepleisterd interieur met tongewelf. Eenvoudig op boog gemetst altaar met gepolychromeerd Heilige Ritabeeld.

  • Gedenkboek Opbrakel 900 , Brakel, 1998, p. 75-142.

Bron: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Gemeenten: Brakel, Horebeke, Kruishoutem, Lierde, Zingem en Zwalm, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N4, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Duchêne, Helena & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1999

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Wolfskerke

Wolfskerke (Brakel)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.