Fort van Nieuwendamme

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Middelkerke
Deelgemeente Mannekensvere
Straat Rattevallestraat
Locatie Rattevallestraat zonder nummer, Middelkerke (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Middelkerke (adrescontroles: 07-02-2008 - 08-02-2008).
  • Inventarisatie Middelkerke (geografische inventarisatie: 01-01-2002 - 31-12-2002).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Fort van Nieuwendamme

Deze bescherming is geldig sinds 16-11-1981.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Fort van Nieuwendamme

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

* Rattevallestraat z.nr. Z.g. "Fort van Nieuwendamme". Beschermd als monument bij K.B. van 16.11.1981. Oorspronkelijk gehucht, waarschijnlijk handelsnederzetting, ontstaan aan de overdracht op de IJzer, samen met de Ieperleet belangrijke handelsas naar zee, o.m. voor Ieper. Eerste vermelding 1167; afbeelding op kaart Brugse Vrije naar P. Pourbus (1562-1571): een eilandje in de IJzer, waarop torentje van kerk of kapel, ten noordwesten sluizen en ten oosten bewoning. Vierkantig sperfort (1584) gebouwd tijdens de godsdienstoorlogen, deeluitmakend van een verdedigingslinie, langs IJzer, Ieperlee en kust, tegen de uitvallen van de Watergeuzen vanuit Oostende; sluis werd opgenomen in fort teneinde inundatiemogelijkheden te controleren.

Het fort geraakte in onbruik tengevolge het beleg en de inname van Oostende(1601; 1604); het gehucht werd verlaten door het verleggen van de waterwegen in het tweede kwart van de 17de eeuw: de aanleg van het kanaal Nieuwpoort-Plassendale (1640) 700 à 800 m ten noorden ervan en de rechttrekking van de beneden IJzerarm (1643). Tijdens de Eerste Wereldoorlog gelegen in het vijandelijk inundatiegebied ten oosten van de IJzer cf. drie behouden bunkers.

Thans schans, gelegen ten noordwesten van de dorpskom en ten oosten van de IJzer aan de kreek van Nieuwendamme, thans verland beekje. Grote vierhoekige veldschans ca 115m x 115m, voorzien van vier bastions met rechte flanken. Oorspronkelijk omwald met gracht van 30 m.

ARCHIEF ROHM WEST-VLAANDEREN, Cel Monumenten en landschappen, archief nr. 452.

MESTDAGH H., Mannekensvere, in Archeologische inventaris Vlaanderen, band XIV, p. 131, p. 186-187.

HINDRIKX K., Netwerk van waterwegen. De scheepvaartgeschiedenis van het Ijzerbekken, in DE ROO N., HINDRIKX K., Beeld van een stroom…, p. 67, 68.

TERMOTE J., Stroom met strategisch verleden. De rol als verdedigingslijn en invalsweg, in DE ROO N., HINDRIKX K., Beeld van een stroom..., p. 56.

Bron: Huys M., Kerrinckx H. & Vanneste P. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Middelkerke, Deelgemeenten Leffinge, Lombardsijde, Mannekesvere, Schore, Sint-Pieterskapelle, Slijpe, Westende en Wilskerke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL10, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Huys, Martine; Kerrinckx, Hans & Vanneste, Pol

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Rattevallestraat

Rattevallestraat (Middelkerke)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.