Windmolen De Nachtegaal der Maatvennen met molenaarswoning

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Ravels
Deelgemeente Ravels
Straat Kerkstraat
Locatie Kerkstraat 42, Ravels (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Ravels (adrescontroles: 06-03-2007 - 06-03-2007).
  • Inventarisatie Ravels (geografische inventarisatie: 01-01-2001 - 31-12-2001).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Windmolen De Nachtegaal der Maatvennen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als cultuurhistorisch landschap Windmolen De Nachtegaal der Maatvennen: omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 10-08-1976.

omvat de bescherming als monument Windmolen De Nachtegaal der Maatvennen
gelegen te Kerkstraat 42 (Ravels)

Deze bescherming is geldig sinds 10-08-1976.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Beltmolen van circa 1869 met molenaarshuis van circa 1946. In 1976 molen beschermd als monument en onmiddellijke omgeving als landschap. Verkavelingen in de nabije omgeving bedreigen de molenfunctie.

Molenaarshuis

Breedhuis van drie op drie traveeën en twee bouwlagen met een loodrecht gelegen aanbouw van vier traveeën en één bouwlaag; overkragende afgewolfde bedaking (mechanische pannen) met dakplaat op houten modillons. Bakstenen lijstgevels, linker travee van voorgevel in de vorm van een zijdelingse afhang onder afgewolfde bedaking; rechter zijgevel met in- en uitgezwenkte top. Zowel voor- als zijgevel met dubbelhuisopstand en ingang. Rechthoekige muuropeningen. Verankerde bakstenen bergplaats onder zadeldak (nok loodrecht op de straat, golfplaten).

Molen

Op een belt opgetrokken stenen bovenkruier, opgericht op de plaats van een standaardmolen, vermoedelijk van 1820, die in 1868 was omgewaaid. Gerestaureerd in 1971 door de gebroeders Caers (Retie) en sindsdien opnieuw maalvaardig. Deels bepleisterde en beschilderde bakstenen kuip onder leien kap in wolfsdakvorm met nok van kruis naar staart, licht gebogen dakvlakken en voorzien van een beplankt "voor- en achterschelleke" met naam van de molen. Korfboogvormige muuropeningen onder meer voormalige poorten in belt; gedichte stellinggaten ter hoogte van de smeerzolder. Houten staartbalk met lange en korte spruit en schoren; stalen kruiwiel en houten kruipalen. Stalen wieken met houten latwerk. Met gras begroeide belt waartegen molenstenen zijn geplaatst.

Interieur

Vier zolders met houten roostering en moerbalken, zowel met vernieuwde als gerecupereerde onderdelen; verschillende inscripties onder meer balk op de steenzolder met de vermelding dat op 28 december 1923, 1315 kilogram rogge per uur gemalen werd. Houten steektrappen. Bepleisterde en beschilderde binnenmuren. Intact bewaard roerend werk. Begane grond in de belt met cementtegelvloer; samengestelde balklaag; belt met achterliggende vertrekken, aansluitend op de hoofdruimte. Meelzolder met bewaarde meelgoten en meelschuiven; op de muren in grisaille geschilderde molentaferelen uit Vlaanderen en Nederland. Steenzolder met één bewaarde maalstoel in een houten meelkuip, doch twee staakijzers en twee rondsels; voorts het kroonwiel en de aanzet van de koning.

De zware hoofdbalk is de voormalige steenbalk van de vroegere standaardmolen. Galg; karen. Luizolder met luitafel, luias, luireep en gaffelwiel. Smeerzolder met hellende as voorzien van een stalen askop en aswiel; vang en vangbalk; bonkelrad; Engels kruiwerk, namelijk ijzeren wieltjes op een rondgaand spoor.

  • Afdeling Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg Antwerpen, Cel Monumenten en Landschappen, archief, dossier 916.
  • Kadaster Antwerpen, Mutatieregisters Ravels, schets 1946/19.
  • Provinciaal Archief Antwerpen, Vergunningsplichtige Inlichtingen, Ravels, dossier 1, 11.

Bron: De Sadeleer S. & Plomteux G. 2004: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Arendonk, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N6, Brussel - Turnhout.

Auteurs: De Sadeleer, Sibylle

Datum tekst: 2001

Aanvullende informatie

De omgeving van de molen werd sterk bebouwd. Het perceel waarop de molen zich bevindt wordt afgesloten door een geschoren haag.

Daemen, Caroline (15-06-2016 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kerkstraat

Kerkstraat (Ravels)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.