Teksten van Abdijhoeve Hof te Kartelo

https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/76679

Abdijhoeve Hof te Kartelo ()

Oude abdijhoeve, "Hof te Kartelo", "Hof te Paddebroeken", of "Verbrand Hof", fraai gelegen complex te midden van weiland en akkers, met huidig gebouwenbestand grotendeels opklimmend tot het begin van de 19de eeuw toen het hof afbrandde en heropgebouwd werd. Bezoek werd geweigerd.

In 1151 werd het Hof te Kartelo door Walter van Holtem, leenman van de heren van Dendermonde, afgestaan aan de abdij van Affligem die aansluitend begon met de ontginning van de omringende heidegronden. Doorheen de eeuwen bleef het een belangrijke abdijhoeve; in het kaartboek van de abdij wordt ze anno 1722 afgebeeld als een monumentale gesloten hoeve onder de benaming "Hof Te Padde Bergem", op de Ferrariskaart van 1771-1777 is ze aangeduid als "hoeve Patembroek"; het complex brandde af in het begin van de 19de eeuw, zie benaming, maar werd heropgebouwd door de toenmalige eigenaar, zie ook de gevelsteen in de linkerzijgevel van de woning met vermelding "H+F+PEETERS/ DE+WOLFS/ 1814". Bij de heropbouw werd mogelijk gebruik gemaakt van de oude fundamenten, of althans een deel van het materiaal gerecupereerd, zie de huidige zandstenen onderbouw.

De Poppkaart van circa 1860 toont U-vormig ingeplante gebouwen onder de benaming "Ferme Verbrand Hof". De huidige zuidelijke vleugel, een uitbreiding waardoor het complex opnieuw zijn gesloten karakter kreeg is een laat-19de-eeuwse toevoeging die op het kadaster werd geregistreerd in 1894.

Gesloten hoeve waarvan de diverse bestanddelen geschikt zijn rondom een ruim, gekasseid erf. Woonstalhuis ten noorden, stallen ten oosten, wagenhuis met centrale veldpoort ten zuiden en schuur ten westen; de toegang, in de jaren 1970 nog overluifeld, ligt in de noordwestelijke hoek en bestaat uit een ijzeren poort, gevat tussen de schuur en de woning.

Monumentaal ensemble van gewitte, bakstenen gebouwen van één bouwlaag op gepikte plint en afgedekt door pannen zadeldaken. Meestal rechthoekige muuropeningen onder houten latei, met vernieuwd schrijnwerk in de woning.

In het woonstalhuis bevat het woongedeelte nog een rondboogdeurtje in een gerecupereerde zandstenen omlijsting, blijkbaar als resultaat van een vrij recente aanpassing, vermits op de foto's van 1971 nog een rechthoekige deur onder houten latei zichtbaar is; wellicht tegelijkertijd werd het venster links van de deur opnieuw geopend; het vertoont kwarthol geprofileerde zandstenen rechtstanden; het flankerende venster rechts behield eveneens een geprofileerde rechtstand aan de rechterzijde; voortgaande op de zichtbare bouwnaden werd het stalgedeelte meermaals aangepast; tussen het woonstalhuis en de oostelijke stalvleugel is er een rondboogpoortje met zandstenen boogrug, als doorgang naar de omringende velden. Het wagenhuis is een laat-19de-eeuwse uitbreiding en wordt gemarkeerd door segmentbogige spaarvelden; de tweebeukige langsschuur van zeven traveeën wordt aan de straatzijde in het rechtergedeelte geritmeerd door vrij recent aangebrachte steunberen, met uitzondering van de meest linkse die blijkbaar origineel is; op een foto van 1971 staan de steunberen immers tegen het linkse geveldeel; toegevoegde rechthoekige vensters. Of de latei met druiventros en jaartal 1810, vermeld in de inventaris uit de jaren 1970, nog aanwezig is kon niet bevestigd worden.

  • Kadaster Vlaams-Brabant, mutatieschetsen Asse, afdeling I, 1894/5.
  • OCKELEY J., Historiek der straten van Asse, Asse, 1967, p. 28.
  • OCKELEY J., Kaartboek van de abdij Affligem 1717-1752, Brussel, 2003, p. 38-39, 54-55.

Bron: KENNES H. met medewerking van VAN DAMME M. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Vlaams-Brabant, Gemeente Asse, Deelgemeenten Asse, Bekkerzeel, Kobbegem, Mollem, Relegem en Zellik, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen VLB6, onuitgegeven werkdocumenten.
Auteurs:  Kennes, Hilde
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2024: Abdijhoeve Hof te Kartelo [online], https://id.erfgoed.net/teksten/76679 (geraadpleegd op ).


Hoeve Verbrandhof ()

"Verbrandhof", eertijds, "Hof van Carteloo" en een eigendom der abdij van Affligem. Heden is het een ruime gesloten hoeve met geplaveide binnenplaats tijdens begin 19de eeuw heropgebouwd op de oudere kern; belangrijk element in het landschap. Links van de overluifelde inrijpoort, eenlaagse vleugel (boerenhuis en stal) onder zadeldak (pannen) met, haaks tegen de achtergevel gebouwd, een tweeverdiepingshuis onder pannen zadeldak; witgekalkte baksteenbouw uit begin 19de eeuw met resterende elementen van een oudere toestand, namelijk de onderbouw en de hoekstenen van zandsteen en enkele posten met kwarthol beloop en negblokken van hetzelfde materiaal. Rechthoekige deuren en vensters met houten lateien en lekdrempels van arduin; in de zijgevel bouwjaar en namen "Peeters 1814 (?) Dewolf".

Het haaks gedeelte is op een arduinen latei (dichtgemetselde deur) met druiventros en schenkkan als siermotief, gedateerd "R. Decoster Despierre MDCCCX", doch bewaart eveneens oudere elementen: een onderbouw van zandsteen, in een der gevels afgelijnd met afzaat, een dichtgemetselde rondboogdeur verrijkt met hoekstenen, en sporen van vroegere vensteropeningen. Tegenover de inrijpoort, een zandstenen rondboogdeurtje (18de eeuw) naar de velden. De drie overige vleugels (stallen, karrenhuis en ruime langsschuur) onder zadeldaken (mechanische pannen), zijn gebouwd van baksteen op een resterende plint van zandsteen en voorzien van rechthoekige muuropeningen; karrenhuisgevel geritmeerd door blinde steekbogen van baksteen gevat tussen licht uitspringende pilasters van hetzelfde materiaal.


Bron: DE MAEGD C. & VAN AERSCHOT S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2n, Gent.
Auteurs:  De Maegd, Christiane; Van Aerschot, Suzanne
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2024: Abdijhoeve Hof te Kartelo [online], https://id.erfgoed.net/teksten/39352 (geraadpleegd op ).