Burgerhuis in eclectische stijl

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Van Schoonbekestraat
Locatie Van Schoonbekestraat 125, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Burgerhuis in eclectische stijl

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Voornaam burgerhuis in eclectische stijl met neorenaissance-inslag, gebouwd in opdracht van de heer Crighton, naar een ontwerp door de architect Ernest Pelgrims uit 1897.

Het hotel Crighton behoort tot het vroege oeuvre van Ernest Pelgrims, die actief was vanaf omstreeks 1890, tot zijn overlijden in 1927. Uit hetzelfde jaar dateerde het vandaag verdwenen hotel François De Beukelaer, twee percelen verderop (voorheen nummer 129). Zijn residentiële architectuur, aanvankelijk in neo-Vlaamserenaissance-stijl of het conventionele neoclassicisme, evolueerde tijdens de jaren vóór de Eerste Wereldoorlog naar een vrij pompeuze beaux-artsstijl. Tot zijn belangrijkste realisaties uit deze periode behoren het hotel Vanden Bussche aan de Arthur Goemaerelei. In zijn landhuizen paste hij op hetzelfde moment de cottagestijl toe, waarvan het imposante kasteel Nottebohm te Brecht als een representatief voorbeeld geldt. Uit het vroege interbellum dateert het monumentale gevelfront van het warenhuis Grand Bazar aan de Groenplaats, dat Pelgrims samen met Edouard Van Opstal ontwierp.

Met een gevelbreedte van vier traveeën, omvat de rijwoning een souterrain en twee bouwlagen onder een mansardedak (leien). De lijstgevel heeft een parement uit rood baksteenmetselwerk in kruisverband met sierankers, gebruik van blauwe hardsteen voor de plint en witte natuursteen voor de puilijst, deur- en vensteromlijstingen, speklagen, negblokken, het balkon en balustrades. Geleed door de puilijst en, kordonvormende lekdrempels, legt de compositie de klemtoon op het twee traveeën brede middenrisaliet. Dit laatste wordt op de bovenverdieping gemarkeerd door gebogen frontons met mascaron en een golvend balkon met zware, uitgelengde consoles, doorgetrokken balustrade en siervazen. Verder beantwoordt de opstand aan een regelmatig ordonnantieschema, met op de begane grond getoogde deur- en vensteropeningen in geriemde omlijsting met oren en een wortelmotief op de sluitsteen. De rechthoekige bovenvensters onderscheiden zich door een vlakke omlijsting met negblokken en een diamantkopsleutel en in de zijtraveeën een balustrade, een entablement op consoles en een cartouche. Een gekorniste houten kroonlijst op klossen en tandlijst vormt de gevelbeëindiging; twee houten dakkapellen met klauwstukken en driehoekig fronton in het risaliet, geflankeerd door zinken oeils-de-boeuf. Het houten schrijnwerk van de inkomdeur en vensters is bewaard, evenals de smeedijzeren souterraintralies en de gietijzeren voetschraper.

De plattegrond beantwoordt aan de typologie van het burgerhuis dat uit een hoofdvolume en een smalle achterbouw in entresol bestaat, georganiseerd rond de centraal ingeplante traphal met bovenlicht.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 1897#908 (hotel Crighton) en 1897#233 (hotel De Beukelaer).

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2017

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Van Schoonbekestraat

Van Schoonbekestraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.