Visartsluis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Brugge
Deelgemeente Zeebrugge
Straat Kustlaan
Locatie Kustlaan zonder nummer, Brugge (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Brugge (adrescontroles: 01-11-2007 - 30-11-2007).
  • Inventarisatie Brugge - Deelgemeenten Dudzele, Lissewege en Zeebrugge (geografische inventarisatie: 01-05-2005 - 31-03-2006).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Visartsluis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Kustlaan zonder nummer. Visartsluis.
Eerste zeesluis gebouwd bij de aanleg van de haven van Zeebrugge. De later toegekende benaming is een hulde aan burgemeester Visart de Bocarmé (1835-1924), die samen met baron de Maere aan de basis lag van het ontwerp voor Brugge-Zeehaven. Met de aanleg van de sluis wordt begonnen circa 1896. Begin maart 1904 vaart het eerste schip door de zeesluis.
In de loop van de jaren 1960 wordt duidelijk dat de omvang van de sluis voor de toekomst ontoereikend zou zijn en wordt beslist om de eerste zeesluis te vervangen door een grotere, de tussen 1970 en 1985 aangelegde Pierre Vandammesluis (cf. Kustlaan zonder nummer).

Om de schepen toegang te verlenen tot de sluis, waarachter zich de achterhaven en het zeekanaal bevinden, werd een havengeul gegraven met een lengte van 750 m, een breedte van 115 m aan de waterspiegel en een diepte van 5,5 à 6 m onder laag water en 10 m onder hoogwater. Deze geul werd aan oostelijke zijde onderbroken door de ingang naar de schuilhaven voor de vissersboten, later uitgegroeid tot vissershaven (cf. Rederskaai). De havengeul was ingesloten tussen twee lage pieren (cf. Loodswezenstraat en Zeegeulstraat) met in het verlengde twee houten staketsels, waarop zich op het uiteinde lichtbakens bevonden.
De zeesluis zelf is 210 m lang, waarvan 158 m voor het sas. De breedte ter hoogte van de afsluitende bruggen bedraagt 19,7 m, terwijl het sas aan de bodem 22,5 m en aan de waterspiegel 38 m breed is. De diepte van het water in de sluis bedraagt 9 m.
Het sas wordt aan beide zijden afgesloten door een rollende deur, bestaande uit één enkel paneel. De omvang water, verplaatst door de dichtgemaakte kamer, weegt 429 ton; de deur zelf weegt 200 ton.

De gekasseide kade ten oosten van de sas is heden quasi volledig ingenomen door haagaanplantingen; ten westen zijn in het begin van de jaren 1930 twee sluiswachterwoningen (cf. Kapitein Fryattstraat nummers 1 en 3) gebouwd, een elektriciteitscabine en een loods; meerpalen.

Aan de uiteinden van het sas bevindt zich aan de zeekant een elektrische draaibrug; landwaarts een spoorwegbrug. De recent gerestaureerde spoorwegbrug loopt in het verlengde van de Venetiëstraat. Oorspronkelijk lag hier een draaibare spoorbrug, later vervangen door een Straussbrug id est een trek- en klapbrug met trapeziumvormige constructie die de rijbaan en het tegengewicht beweegbaar verbindt tot een trekmechanisme. Ten noorden van de brug staat op de kade een seinhuis; kleine baksteenbouw in modernistische stijl cf. plat dak, omlopend vensterregister en vensters in oorsprong met smalle onderverdelingen cf. oude prentbriefkaart.
Aan de zeekant ligt een na-oorloogse baanbrug - cf. oude foto - die ook door de tram wordt gebruikt en een onderdeel vormt van de kustbaan (cf. supra). Klein seinhuis: oranje baksteenbouw op arduinen plint en onder plat dak; vensters in geriemde omlijstingen.

  • PROVINCIALE BIBLIOTHEEK EN DOCUMENTATIECENTRUM WEST-VLAANDEREN, Iconografische collectie.
  • PROVINCIALE BIBLIOTHEEK EN DOCUMENTATIECENTRUM WEST-VLAANDEREN, Prentbriefkaart.
  • BILE E., TRIPS E., Zeebrugge, een haven in de branding, 1895-1970, 1970, pagina's 49-51.
  • TOUSSAINT R., Zeebrugge in oude prentkaarten, Zaltbommel, 1973, nummer 29

Bron: Gilté S., Van Vlaenderen P. & Vanwalleghem, A. met medewerking van Dendooven, K. 2006: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Brugge, Deelgemeenten Dudzele, Lissewege en Zeebrugge, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL25, (onuitgegeven werkdocumenten).

Relaties

maakt deel uit van Kustlaan

Kustlaan (Brugge)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.