Huis De Gulden Poort

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Huis Simons
Provincie Limburg
Gemeente Hamont-Achel
Deelgemeente Hamont
Straat Stadswaag
Locatie Stadswaag 8, Hamont-Achel (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Hamont-Achel (adrescontroles: 12-04-2007 - 12-04-2007).
  • Inventarisatie Hamont-Achel (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 31-12-2005).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Huis De Gulden Poort

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Huis Simons met hekwerk

Deze bescherming is geldig sinds 13-02-1997.

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Huis Simons met tuin

Deze bescherming is geldig sinds 13-02-1997.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Huis De Gulden Poort, naar een merk van de koffiebranderij die er vroeger gevestigd was, of Huis Simons, naar de teutenfamilie Simons, de bouwheren. Recht ertegenover stond de in 1851 afgebroken Achelpoort, hetgeen vermoedelijk ook inspirerend werkte.

Circa 1884 in neoclassicistische stijl opgetrokken, net buiten de oude wallen. Aan straatzijde, voortuin afgesloten met ijzeren hekken, onder meer toegangs- en inrijhek, op bakstenen muurtjes met gecementeerde afwerking, tussen dito geprofileerde pijlers. Gelijkaardig hekwerk ten zuiden. Achteraan, ruime tuin met oude notelaar.

Alleenstaand burgerhuis met dubbelhuisopstand van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (nok parallel aan de straat, kunstleien) tussen aandaken met schouderstukken en schouw als topstuk.

Baksteenbouw op geprofileerde beschilderde gecementeerde plint; grotendeels bewaard houtwerk onder meer geprofileerde kroonlijst op beschilderde, waarschijnlijk bepleisterde consoles, versierd met acanthussen, parellijst, diamantkop en guttae. Gevel gemarkeerd door middenrisaliet en verdere bepleisterde en beschilderde neoclassicistische decoratie bestaande uit puilijst, waarboven muurband met deels van centrale rozet voorziene panelen, analoog paneelwerk op borstweringen van benedenvensters en fries, vensteromlijstingen met flankerende gecanneleerde pilasters met Korinthisch kapiteel waarboven entablement op de eerste bouwlaag, in de vorm van aediculae met wolvenkoppen en centrale leeuwenkop in de frontons op de tweede bouwlaag, alsook uit analoge, doch rijkelijker afwerking van het middenrisaliet met hoekblokken in imitatiebossage op de begane grond en bekronende dakkapel met vleugelstukken, vier gecanelleerde pilasters met dito kapiteel, entablement met twee wolvenkoppen waartussen drie diamantkoppen en bekronend geprofileerd driehoekig fronton met centrale leeuwenkop en vaasbekroning. Rechthoekige vensters op beschilderde bepleisterde lekdrempels, kordon vormend op de tweede bouwlaag, rustend op bepleisterde en beschilderde consoles, bestaande uit een parellijst, trigliefen en guttae; later glas in lood. Rechthoekige deur met van rozet, rankwerk en twee driehoekige frontons voorzien houtwerk, bewaard traliewerk, bel, bovenlicht met later figuratief glas in lood en hardstenen trap met drie geprofileerde trappen.

Soberder zijpuntgevels met krulankers, rechthoekige vensters in eenvoudige geprofileerde omlijstingen op hardstenen lekdrempels en oculi in geveltop. Eveneens eenvoudiger, volledig gecementeerde, van imitatievoegen voorziene achtergevel, met krulankers en rechthoekige muuropeningen.

Aansluitend terras met gecementeerde balustrade tussen pijlers in grotwerk met vaasbekroning. Links achteraan, aanbouw van één bouwlaag onder plat dak met rondboogdeur.

Interieur: centrale gang met slingertrap en trappaal versierd met bekronende eikel; aan weerszijden hiervan twee achter elkaar gelegen kamers; rijke stucplafonds; originele schouwmantels en aankleding; in linker vertrek, geschilderd plafond met centrale putto en randversiering.

  • Afdeling Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg Limburg, Cel Monumenten en Landschappen, dossier nr. 2029.
  • De stad Hamont-Achel. Voorstel tot bescherming van de historische stadskernen van Limburg: "De Loonse steden", onuitgegeven dossier samengesteld door de geschied- en heemkundige kring "De Goede Stede Hamont", Hamont-Achel, 1994, z.pag., inventaris nr. 9, afbn.
  • CREEMERS G. & VAN DE SIJPE L. , De verdwenen burcht van Hamont. Een bijdrage tot de middeleeuwse geschiedenis van de stad Hamont, in Uitgaven van De Geschied- en Heemkundige Kring "De Goede stede Hamont", 2de r., 2, Hamont-Achel, 1995, p. 10.
  • DEGEEST M., Ontmoeting met Hamont-Achel, ons stadje vandaag, Hamont-Achel, 2001, p. 155, afb.

Bron: Pauwels D. 2005: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Maaseik, Kanton Neerpelt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 19N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Pauwels, Dirk

Datum tekst: 2005

Relaties

maakt deel uit van Stadswaag

Stadswaag (Hamont-Achel)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.