Onderwijzerswoning van Meester Sak

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Hamont-Achel
Deelgemeente Achel
Straat Dorpsstraat
Locatie Dorpsstraat 60, Hamont-Achel (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Hamont-Achel (adrescontroles: 12-04-2007 - 12-04-2007).
  • Inventarisatie Hamont-Achel (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 31-12-2005).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Onderwijzerswoning van Meester Sak

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Voormalig woonhuis van Meester Sak (1833-1908). Hendrik Sak staat in de Achelse dorpsgeschiedenis bekend als hoofdonderwijzer, sociale werker, voorman in de schoolstrijd van 1879-83, stichter van de Fanfare Kempenbloei, schepen van de gemeente Achel, pionier van het spaarwezen en de matigheidsbond, alsook als koster-organist.

Van een met taxus omhaagd voortuintje met leilinden voorzien, alleenstaand breedhuis met dubbelhuisopstand; vijf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak (Vlaamse pannen) tussen aandaken, uit de eerste helft van de 19de eeuw, daar reeds in de Atlas van de Buurtwegen (1845) aangeduid als een langgestrekt volume, met ten zuidwesten, op de plaats van de huidige garage, een losstaand L-vormig volume, en ten westen, een heden verdwenen, rechthoekig, eveneens losstaand element.

Op de Ferrariskaart (1771-77) komt op deze plek mogelijk al een oudere inplanting voor.

Verankerde baksteenbouw op gecementeerde plint; vernieuwd houtwerk. Aflijnende geprofileerde kroonlijst. Beluikte rechthoekige vensters met houten kozijnen. Rechthoekige deur met sierlijke roedeverdeling in het bovenlicht; hardstenen trap met twee geprofileerde treden. Zijpuntgevels met rechthoekige vensters in geveltop, de rechterzijpuntgevel onderaan gecementeerd. Lagere, haakse linkeraanbouw met bouwnaad, eertijds werkhuis en winkel, onder zadeldak (Vlaamse pannen) tussen tuitgevels; tuitgevel aan straatzijde met vlechtingen, oculus in geveltop, rechthoekig benedenvenster op hardstenen lekdrempel en rechthoekige deur, beide met boogruggen van gele baksteen; linkerzijgevel met aangepaste muuropeningen; achteraan, recent aanbouwsel onder lessenaarsdak. Achteraan ten zuidwesten van het erf, recente L-vormige garage "in stijl" onder zadeldak Vlaamse pannen).

  • DEGEEST M., Ontmoeting met Hamont-Achel, ons stadje vandaag, Hamont-Achel, 2001, p. 179, 180, afb. op p. 179.
  • Gegevens verstrekt door personeel van de wijkschool van Achel-Statie (Berkenstraat 2), Hamont-Achel, 2003.

Bron: Pauwels D. 2005: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Maaseik, Kanton Neerpelt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 19N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Pauwels, Dirk

Datum tekst: 2005

Relaties

maakt deel uit van Dorpsstraat

Dorpsstraat (Hamont-Achel)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.