Kapel Masy

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Houthalen-Helchteren
Deelgemeente Houthalen
Straat Karperstraat
Locatie Karperstraat zonder nummer, Houthalen-Helchteren (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Houthalen-Helchteren (adrescontroles: 12-04-2007 - 12-04-2007).
  • Inventarisatie Houthalen-Helchteren (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 31-12-2005).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kapel Masy

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Op het landgoed nabij het eertijds in de gemeente Meeuwen-Gruitrode gelegen en thans afgebroken kasteel Masy bevindt zich in Houthalen-Oost de genoemde kapel. In 1904 opgericht door Théodore Masy, mijningenieur en directeur-gerant van de steenkoolmijnen Bonne Espérance, Batterie & Violette van 1872 tot 1932. Masy had circa 1880 een domein aangekocht op de grens van de gemeenten Houthalen, Genk en Meeuwen, dat later nog werd vergroot. Tussen 1886 en 1888 bouwde hij er twee afzonderlijke woonsten die aanvankelijk bedoeld waren als buitenverblijf. Hij trok er ook een moderne boerderij op. In 1912, bouw van een gracieus chalet, dat in 1921 door een riant kasteeltje en style mosan werd vervangen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, intrek in het kasteel van Duitsers, Engelsen en Amerikanen. Nadien bleef het een tijdlang onbewoond en werd het ernstig beschadigd door plunderingen. In 1976, restauratie van de kapel. Het deel van het originele domein, waarop het bedehuis is gelegen, is privé-bezit en ontoegankelijk voor publiek. Er konden bij de inventarisatie geen nota’s of foto’s in situ worden gemaakt.

Van 1904 daterende kapel in neo-Byzantijnse stijl naar het model van het mausoleum van Galla Placidia in Ravenna (uit het midden van de vijfde eeuw). Centraalbouw in de vorm van een Grieks kruis, weliswaar met halfrond koor. Betonnen structuur, volgens de literatuur een van de eerste in Limburg. Bepleisterde en beschilderde afwerking met imitatievoegen, geprofileerde daklijst op dito consoles en omlopend kordon bij het aangebouwd portaal. Zadeldaken boven dit onderdeel en de lagere armen van het kruis, laatstgenoemde voorzien van aandaken met schouderstukken en deklijsten. Koepel waarop lantaarn en bekronend kruis op de hogere centrale vierkante ruimte. Rondboogportaal met rechthoekige, van smeedijzerbeslag voorziene, eiken deur; boogveld in een geprofileerde omlijsting. Boven dit portaal kon men eertijds het opschrift lezen: EIKENBERG-COTTAGE 1904. Koor met drie van gekleurd glas in lood voorziene rondboogvensters.

Interieur: portaal met hardstenen gedenksteen die aan de inwijding op 4 april 1905 herinnert door J.J.H. Claes, pastoor van Meeuwen. In de armen van het kruis bevinden zich negen nissen, waarin onder meer Marie Gravez (1841-1900), eerste vrouw van Théodore Masy, Théodore Masy (1840-1935) zelf, zijn broer Arthur Masy (°1848) en Emile Couret, broer van Elisabeth Couret, tweede echtgenote van Arthur Masy, en rentmeester op het landgoed, begraven liggen.

  • BROUWERS L. & BOGAERTS W., Kapelletjesroute van Houthalen-Helchteren, Houthalen-Helchteren, s.a., p. 12, afb.
  • THOMAS R., Tussen schachttoren en steenstort. Oorsprong en verleden rond de Zwarte Berg, zijn zwart goud en de mijnwerkers die er leefden, s.l., 2002, p. 13, 37-39, 47-48, 86-91, afbn. op p. 38, 87, 89.

Bron: Pauwels D. 2005: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Maaseik, Kanton Peer, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 19N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Pauwels, Dirk

Datum tekst: 2005

Relaties

maakt deel uit van Houthalen

Houthalen (Houthalen-Helchteren)

is gerelateerd aan Park Masy

Karperstraat zonder nummer (Houthalen-Helchteren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.