Teksten van Pastorie Onze-Lieve-Vrouwparochie met tuinmuur

https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/81822

Pastorie van Gaasbeek met tuinmuur ()

Ten noordoosten van het kerkkoor bevindt zich de pastorie van Gaasbeek, sinds geruime tijd in gebruik als Heemkundig Museum. Zij werd opgetrokken in 1758 met de opbrengst van de tienden van het kapittel van Nijvel, zoals bevestigd door het nu verdwenen jaarschrift "DeCIMa CapItVLI". Zij verving een oudere pastorie die te veraf was gelegen. Zoals de kerk is ze ingeplant tegen een heuvel, aan voor- en achterzijde omringd door een vrijwel volledig door bakstenen muren omsloten tuin.

De pastorie heeft de vorm van een traditioneel dubbelhuis met twee bouwlagen van vijf traveeën onder zadeldak en getuigt van een opvallend sobere aanpak. Op de deuromlijstingen na werd uitsluitend gebruik gemaakt van baksteen. Zoals typerend voor de bouwperiode zijn voor- en achtergevel identiek en symmetrisch uitgewerkt waarbij de gevelstructuur wordt bepaald door evenwichtig over het vlak verdeelde, licht getoogde vensteropeningen. Karakteristiek voor Gaasbeek zijn de bakstenen raamomlijstingen die sporen vertonen van een oorspronkelijk bepleisterde afwerking. De onderdorpels langs de achtergevel zijn uitgevoerd in arkose. De schuin geplaatste hardstenen vensterdorpels in de voorgevel zijn duidelijk van recentere makelij. Arkose werd ook gebruikt voor de omlijsting van de twee keldergaten aan de achtergevel en voor de identieke voor- en achterdeur: bescheiden rondboogdeuren met regelmatige negblokken en imposten en een sluitsteen met een volledig vervaagd opschrift in de voorgevel. Een geprofileerde houten tussendorpel scheidt de zware opgeklampte deuren van het getralied bovenlicht. De inkomtravee krijgt verder een bescheiden accent door een in de middenas geplaatste houten dakkapel. De zijgevels, met als enige opening een licht getoogd zoldervenster, zijn zoals gebruikelijk afgewerkt met aandak en muurvlechtingen. De kunstleien bedaking en houten bakgoten dateren van een recentere campagne. Ook de aanleunende eenlaagse bijgebouwen zijn van recentere datum.

Een opvallende soberheid karakteriseert eveneens het interieur, alhoewel dit mogelijk op rekening kan worden geschreven van de latere, 19de en 20ste-eeuwse aanpassingen. De klassieke indeling met brede, doorlopende dwarsgang waarop telkens twee ruime kamers aansluiten bleef op enkele kleine ingrepen - als gevolg van de plaatsing van sanitair - vrijwel ongewijzigd. Met uitzondering van de fraaie Louis XV-trap oogt de binnenafwerking met pitchpine deuren, binnenluiken, wit-zwarte tegelvloer in de gang en een paar eenvoudige marmeren schouwen voornamelijk 19de-eeuws. Verder bleef de originele draagstructuur met moer- en kinderbalken bewaard, meestal nog bepleisterd en voorzien van een eenvoudig randprofiel. Alhoewel de zolder wegens inrichtingswerken niet kon worden bezocht, bleef, naar verluidt, het eiken kapgebint eveneens intact.

  • RENSON G. 1974: Aantekeningen nopens de parochie Gaasbeek, Gasebeca. III Collectanea, 5-16.
  • RENSON G. 1965: Beknopte geschiedenis van Gaasbeek, Eigen Schoon en de Brabander 48, 211-228.
  • THEYS C. 1945: De kerk van Gaasbeek, Sint-Genesius-Rode.
  • THEYS C. 1945: De pastoors van Gaasbeek, Eigen Schoon en de Brabander 28, 76-80.
  • VAN COILLIE C. 1986: Oude grafzerken en kruisen op het kerkhof te Gaasbeek, Bijdragen tot de geschiedenis van Lennik, derde reeks, 208-211.
  • VERBESSELT J. 1979: De oprichting van de parochie Gaasbeek, Gasebeca. III Collectanea, 209-212.

Bron: Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DB002120, Pastorie met tuinmuur (PAESMANS G. 1999)
Auteurs:  Paesmans, Greta
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: Paesmans G. 1999: Pastorie van Gaasbeek met tuinmuur [online], https://id.erfgoed.net/teksten/454235 (geraadpleegd op ).


Pastorie Onze-Lieve-Vrouwparochie ()

Ingeplant op een helling ten noordoosten van de kerk. Dubbelhuis met twee verdiepingen, vijf traveeën en een zadeldak (kunstleien), uit de tweede helft van de 18de eeuw (1758). Bakstenen gevel voorzien van bakstenen steekboogvensters en een natuurstenen rondboogdeur met negblokken, imposten en een sluitsteen met onleesbaar opschrift. Identieke achtergevel. Zijgevels met aandak en vlechtingen.

  • THEYS C., De pastoors van Gaasbeek, in Eigen Schoon en de Brabander, 1945, p. 76-80.

Bron: DE MAEGD C. & VAN AERSCHOT S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2n, Gent.
Auteurs:  De Maegd, Christiane; Van Aerschot, Suzanne
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: De Maegd C. & Van Aerschot S. 1975: Pastorie Onze-Lieve-Vrouwparochie [online], https://id.erfgoed.net/teksten/81822 (geraadpleegd op ).