Kapel Onze-Lieve-Vrouw-van-Oudeberg

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Geraardsbergen
Deelgemeente Geraardsbergen
Straat Oudeberg
Locatie Oudeberg zonder nummer, Geraardsbergen (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Geraardsbergen (actualisaties: 08-05-2007 - 31-05-2007).
  • Adrescontrole Geraardsbergen (adrescontroles: 11-12-2007 - 11-12-2007).
  • Inventarisatie Geraardsbergen (geografische inventarisatie: 01-01-1978 - 31-12-1978).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kapel Onze-Lieve-Vrouw-van-Oudeberg

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als cultuurhistorisch landschap Oudeberg en omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 08-03-1940.

Beschrijving

Neobarokke kapel, gelegen op het hoogste punt van de Oudeberg. De kapel uit de eerste helft van de 17de eeuw werd vervangen in 1724-1733 onder abt Roelandt. Privé-bezit in de Franse tijd; in 1839 geschonken aan de paters jozefieten, in 1905 heropgericht volgens vroeger patroon naar ontwerp van architect A. Vandamme.

De plattegrond ontvouwt: een ongelijkzijdige zevenhoek met overkoepeld centraal volume, geflankeerd door een omgang met drie oostelijke zijkapellen, met respectievelijk vijf-, drie- en vijfzijdige sluiting, en een westportaal van twee traveeën.

Baksteenbouw met plint en hoekstenen van natuursteen. Portaal onder zadeldak (leien), een koepel (leien) op trommel met oculi en bekronende lantaarn.

Westelijke halsgevel met driehoekig fronton, gemarkeerd door natuurstenen hoekpilasters onder een zwaar gekornist hoofdgestel met siervazen op de uiteinden. Rondboogdeur in een eenvoudige omlijsting van natuursteen op neuten, met hoekblokken; erboven in de top, rondboognisje in geprofileerde omlijsting met nauwelijks gemarkeerde neuten, imposten en sluitsteen. Links en rechts, cartouche met opschrift: ANNO / 1906.

Noord- en zuidgevel van portiek geritmeerd door vlakke pilasters in zandsteen. Segmentboogvensters in omlijsting van hardsteen met oren, trapezoïdale sleutel en bekronend druiplijstje.

Interieur: centrale tweeledige opstand, rondboogarcaden op zware, overhoekse pijlers, oculi als bovenlicht; koepel op platte ribben. Portaal, omgang en zijkapellen overkluisd met kruisribgewelven.

Mobilair: Mariabeeldje van eikenhout uit de eerste helft van de 17de eeuw.

Achter de kapel bevindt zich een kolom van de in 1862 afgebroken Lessense poort en een oriëntatietafel van 1928. Verder bevindt zich op de Oudeberg een witmarmeren beeld van Onze-Lieve-Vrouw der Smarten door Aloïs de Beule (Gent), een beeld van Grupello vervangend (?); een Heilig Hartbeeld, opgericht in 1921, als dank voor de redding van de stad in de Eerste Wereldoorlog; een ijzeren kruis van 1922 door J. Vits (Melle) een houten kruis van 1822 vervangend dat op zijn beurt een bronzen kruis, neergehaald tijdens de Franse omwenteling verving; een 'beeweg' met zeven kapelletjes van Onze-Lieve-Vrouw der Smarten, opgericht met het klooster in 1941.

  • Brochure ter gelegenheid van de 900ste verjaring van de stadskeure, Geraardsbergen, 1968, p. 18.
  • LAKIJN P.R.R., O.-L.-Vrouw van den Oudenberg, 1934.
  • MERCKAERT G., Geraardsbergen. Zijn oorsprong en geschiedenis in de middeleeuwen, Brussel, 1944.
  • VAN KERCKHOVEN P.M.J., Het heiligdom van O.-L.-Vrouw op den Oudenberg te Geraardsbergen, 1964.

Bron: D'Huyvetter C., de Longie B. & Eeman M. met medewerking van Linters A. 1978: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Aalst, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 5N1 (A-G), Brussel - Gent.

Auteurs: Eeman, Michèle; d'Huyvetter, Clio & de Longie, Bea

Datum tekst: 1978

Relaties

maakt deel uit van Oudeberg

Oudeberg (Geraardsbergen)

maakt deel uit van Oudenberg

Driepikkel, Edingseweg, Klein-Frankrijkstraat, Kloefstraat, Muur, Onkerzelestraat, Oude Steenweg, Oudeberg,...

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.