Klooster De Hoop met wijk- of Poelbergschooltje

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Tielt
Deelgemeente Tielt
Straat Poelberg
Locatie Poelberg 1, Tielt (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Tielt (adrescontroles: 08-06-2007 - 08-06-2007).
  • Inventarisatie Tielt (geografische inventarisatie: 03-01-2006 - 31-12-2006).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Klooster De Hoop met wijk- of Poelbergschooltje

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Voormalig klooster "De Hoop" met wijk- of Poelbergschooltje, opgericht in 1882 op de top van de Poelbergheuvel.

Historiek. In 1833-1834 houdt Petrus Van Hullebusch hier een privé-school in zijn woning. Vanaf 1845 geven de Zusters van het Geloof, met eerste overste Amelie Van Hullebusch, zus van Petrus, hier onderricht in het kantklossen.

In 1881 nemen de zusters de school over om er basisonderwijs te verstrekken. Voor het hulphuis "De Hoop" worden in 1882 een kloostergebouw met kleine kapel en nieuwe schoollokalen opgericht naar ontwerp van architect Gustaaf Hoste (Tielt) en uitgevoerd door aannemer Beert. De grond waarop de nieuwbouw wordt opgetrokken is aangekocht van Odile Mulle de Terschueren uit Tielt.

In 1921 ondergaat het bestaande gebouw enkele aanpassingen, o.m. verwijderen van kruiskozijnen en aanbrengen van nieuw schrijnwerk en uitbreidingen.

In 1938 laten de Zusters van het Geloof naast het klooster een Lourdesgrot bouwen (cf. z.nr.).

Het kadaster registreert in 1974 een perceelswijziging na aanleg van de Poelberg(straat).

In 1985 wordt de Poelbergschool gesloten. Na de overplaatsting van de laatste kloosterlingen koopt de stad in 2005 de gebouwen aan en vestigt er in 2006 een conciërge met het oog op een nieuwe bestemming.

Beschrijving. Exterieur. U-vormig complex in sobere neogotische en traditionele stijl, met voormalig kloosterhuis aan zuidzijde en aanpalende voormalige klasvleugels omheen de speelplaats. Aan de straat, laag omhaagd ondiepe voortuin en stoepje. IJzeren toegangshekjes tussen natuurstenen pijlers in neogotische vormgeving.

Kloosterhuis. Baksteenbouw van drie traveeën en twee bouwlagen onder leien zadeldak (nok evenwijdig met straat) met centraal klokkentorentje; haakse uitbouw aan westzijde. Lijstgevel onder aflijnende baksteenfries met centrale deurtravee oplopend in spitse puntgevel met sierankers. Zij- en achtertrapgevels (acht treden). Natuurstenen onderdorpels. Gebruik van helrode baksteen voor afgeschuinde dagkanten van gekoppelde segmentboogvensters met natuurstenen tussenstijl, op begane grond gevat onder grote ontlastingboog, verbouwd rechts van inkom. Gekoppelde spitsboogramen (driepas) waarboven centrale oculus (vierpas) van kapel. Grotendeels vernieuwd schrijnwerk (kunststof). Deur met natuurstenen bovendorpel op imposten met peerkraalmotief waarboven gekoppeld bovenlicht, gevat in doorlopende nis met bakstenen omlijsting; bekronende boognis waarin beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind. Aan noordzijde, langsheen de straat, éénlagige klasvleugel van negen traveeën in aansluitende doch meer sobere stijl, onder bedaking met lagere nok. Verdwenen dakkapellen. Grote rechthoekige klasvensters gevat in spaarvelden met aflijnende fries; kruiskozijnen vervangen door roedeverdeling. Licht vooruitspringende vierde travee oplopend in dakvenster met trapgevel, voorheen met tweede toegang. Aan de zijde van de speelplaats, gevelbrede recente aanbouw (overdekte gang).
Aan zuidzijde, haakse éénlagige kapelvleugel onder leien mansardedak (nok loodrecht op straat) met dakkapellen; ijzeren nokkruis. Segmentboogvensters met gekleurd glas-in-lood, per drie gevat onder ontlastingboog. Recentere aanbouwen aan zuidzijde. Aan westzijde van de speelplaats, parallel met de klasvleugel langs de straat, recente lage dienstvleugel met onder meer garage.

Interieur. Sobere inrichting, veelal aangepast ten behoeve van de onderwijsfuncties. Op begane grond, zaalkapel onder vlakke houten afdekking met rechthoekige nis waarin marmeren altaar. In de muur ingewerkte biechtstoel. Beelden van Heilig Hart en Onze-Lieve-Vrouw met Kind.

Een eenvoudige houten bordestrap leidt naar de bovenverdieping waar een deel van de oorspronkelijke kloosterkapel bewaard is. Gepleisterde en witgeschilderde binnenafwerking onder houten spitstongewelf met ribben uitlopend op houten consoles. Niet-figuratieve kleurrijke glasramen in spitsboogvensters en rosas.

  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, 207 : Mutatieschetsen, Tielt, Afdeling 3, 1883/2, 1921/I/4, 1974/20.
  • DE GRYSE P., Tielt graag gezien, Aarsele-Kanegem-Schuiferskapelle-Tielt, Tielt, 2003, nr. 144.
  • DEGUFFROY J., De Tieltse arme leer- en werkscholen en het lager onderwijs in het midden van de 19de eeuw (1840-1850), in Standen en Landen, jg. 44, 1968, p. 258.
  • HOLLEVOET F. e.a., Als straten gaan… praten. De roede van Tielt, Tielt, 2005, p. 232.
  • VANDEPITTE P., Van Thielt tot Tielt, Tielt, 1975, nr. 65.
  • VANRENTERGHEM B., De Congregatie van de Zusters van t' Geloof, Bakermat in Tielt, verspreiding en evolutie, onuitgegeven studie, 2000-2001, p. 43-44.

Bron: Callaert G. & Santy P. met medewerking van Boone B., Devooght K. & Moeykens S. 2007: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Tielt, Deel I: Stad Tielt (straten A-R), Deel II: Stad Tielt (straten S-Z), Deelgemeenten Aarsele, Kanegem en Schuiferskapelle, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL29, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Callaert, Gonda & Santy, Pieter

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Poelberg

Poelberg (Tielt)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.