Windmolen Poelbergmolen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Tielt
Deelgemeente Tielt
Straat Woestijnbosstraat
Locatie Woestijnbosstraat zonder nummer, Tielt (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Tielt (adrescontroles: 08-06-2007 - 08-06-2007).
  • Inventarisatie Tielt (geografische inventarisatie: 03-01-2006 - 31-12-2006).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Poelbergmolen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Windmolen Poelbergmolen

Deze bescherming is geldig sinds 13-01-1943.

is deel van de aanduiding als erfgoedlandschap Erfgoedlandschap Poelberg - Meikensbossen

Deze aanduiding is geldig sinds 10-07-2014.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Windmolen Poelbergmolen met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 23-07-1993.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

* Woestijnbosstraat z.nr. Poelbergmolen, gelegen op de top van de Poelberg, beschermd als monument bij B.S.G. van 13/01/1943 en opgenomen in het dorpsgezicht "Omgeving van de Poelbergmolen", beschermd bij M.B. van 23/07/1993. Tevens opgenomen als puntrelict in de gelijknamige ankerplaats opgenomen in de Landschapsatlas.

Historiek.
De oudste gekende vermelding van de Poelbergmolen dateert uit 1668.
Er is geen uitsluitsel over het bouwjaar, doch vermoedelijk wordt de huidige molen opgetrokken in 1726, een van de jaartallen die op de diverse molenonderdelen zijn teruggevonden. De "Poelberghe Meulen" wordt weergegeven op de Ferrariskaart (1770-1778) en op de kaart van Philip Jan Lemaieur van 1786.
De Poelbergmolen is lange tijd eigendom van de familie Mulle de Terschueren.
Na de Tweede Wereldoorlog wordt de molen hersteld van oorlogsschade. Een grondige restauratie vindt plaats in 1957.
De molen blijft tot ca. 1970 in bedrijf.
Wanneer de molen in 1980 eigendom wordt van de stad, verkeert hij in erg vervallen toestand. Vanaf 1989 volgen restauratiewerken, waardoor hij sinds 1993 opnieuw maalvaardig is.
Om de openheid van de omgeving en de windvang te vrijwaren, wordt het omgevende landschap in 1993 als dorpgezicht beschermd. In 2005 is de inrichting uitgebreid met een graankuiser en een kleine borstelbuil.

Beschrijving.
Houten standaardmolen op vier witgeschilderde bakstenen teerlingen, gelegen op molensite die van op de top van de Poelberg een weids uitzicht biedt op de omgeving.
Toegang via trap met papen, loopschoren en kruiwerk. Verticale beschieting aan voor- en zijkant. Eiken leien aan de windveeg en op de kap, waar twee wapenschilden aangebracht zijn. Door het dak van de kombuis steekt een regulator. Wieken met vlucht van 23,60 meter. Maalzolder met haverpletter en steenzolder met twee maalstoelen. Op de klauwijzers van de voormolen staat o.m. "1631", "1844" en "CT". Verscheidene weegbanden dragen inschriften: "BESCH/ ERM GODT VOOR ALLE/ LIEN DAN WORT GHY/ GERREN GHESYEN/ EN ALS GHY HYER/ VERLIEST HET LE/ VEN GODT SAL V/ DEN HEMEL GHEVEN/ EN MARIA MET VER/ LANGHEN SAL V/ IN HAR RYCK ONT/ FANGHEN DEN 9 IULIV/ YG/ 1726", "BRAEM IAN 1820 RUMBEKE", "P. DE MEYER/ 1888", "EMILE"/ VANCOMPER/ NOLLE 1890". Op de standaard "CLEMENT BOUTTE IN 1853/ HIER MOLENNAER". Op de middenlijst "DIE KOMT/ OM TE BORGEN/ MOET/ WACHTEN/ TOT MORGEN", "GOEMAERE THIELT 1807/ GEBORTE VAN ROUSSELAERE", "JS CUVEELE/ 1787", "I. BRAEM", "P. GOEMAERE/ T 1764", "PIETER TVTTENS".

ARCHIEF R-O WEST-VLAANDEREN - ONROEREND ERFGOED, Archiefnrs. W/00533, W/00693, Levend Archief en Fotoarchief.
AROHM - MONUMENTEN EN LANDSCHAPPEN, Landschapsatlas, 2001, OC GIS-Vlaanderen.
CORNILLY J., Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel I Arrondissementen Ieper, Kortrijk, Roeselare, Tielt, Brugge, 2001, p. 217.
DE GRYSE P., Tielt graag gezien, Aarsele-Kanegem-Schuiferskapelle-Tielt, Tielt, 2003, nr. 148.
DEVLIEGHER L., De molens in West-Vlaanderen, in Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, deel 9, Tielt, 1984, p. 360-363.
HOFLACK M., Langs Vlaamse Wegen. Tielt, Brussel, 1997, p. 12.
HOLEMANS H., Windmolens te Tielt, in Ons Molenheem, 2002, nr. 4, p. 59.
VERELST A., De Belgische windmolens in beeld, Zaltbommel, nr. 151.
www.molenechos.org

Bron: Callaert G. & Santy P. met medewerking van Boone B., Devooght K. & Moeykens S. 2007: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Tielt, Deel I: Stad Tielt (straten A-R), Deel II: Stad Tielt (straten S-Z), Deelgemeenten Aarsele, Kanegem en Schuiferskapelle, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL29, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Callaert, Gonda & Santy, Pieter

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Woestijnbosstraat

Woestijnbosstraat (Tielt)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.