erfgoedobject

Schandpaal

bouwkundig element
ID
88568
URI
https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/88568

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Schandpaal
    Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009

  • is deel van de aanduiding als beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskom Sombeke
    Deze bescherming is geldig sinds 04-05-1982

Beschrijving

Schandpaal van de heerlijkheid Sombeke. Links opgesteld in de voortuin van woning nummer 12. Oorspronkelijke standplaats niet met zekerheid bekend, doch er wordt aangenomen dat de schandpaal zoals gebruikelijk stond opgesteld tegenover de kerk en de vierschaar, dit was voor Sombeke op Sombekedries. Immers in 1667 werd rechts van de Sint-Rochuskapel (ter hoogte van het huidige café gelegen Sombekedries nummer 20) een huis gebouwd met op de bovenverdieping de vergaderplaats voor de schepenen en vierschaar van Sombeke. Deze heerlijkheid bezat de drie graden van justitie. Eind 19de eeuw werd de schandpaal door Denis De Brabander opgegraven achter het poortgebouw van ’t Steentje, de nu verdwenen vroegere woning in de Vlaszakstraat van Jacob Laureyns, heer van Sombeke (tussen 1696 en 1717) en oprichter van de schandpaal. De schandpaal werd door Denis De Brabander overgebracht zijn naar zijn eigendom aan de Dommelstraat nummer 113. Na de verkoop van de hier gelegen woning in 1941 werd de schandpaal door de toenmalige eigenaar Eerwaarde Heer Jozef Verdurmen verplaatst naar zijn woning aan Smoorstraat nummer 12. Arduinen schandpaal op de voet van de bekroning voorzien van jaartal 1699 en staand op een brede achthoekige getrapte basis met drie treden. Schacht gevormd door een hoge (2,60 meter) ronde zuil op sokkel met achthoekig basement. Aan de schacht zijn zes ijzeren ringen bevestigd en hoger daarvan nog een oog, om iemand vast te ketenen. Bekroning gevormd door een vierkante dekplaat met daarop een zittende heraldische leeuw die met de voorpoten een schild vasthoudt met het geschilderde wapen van Jacob Laureyns. Gerestaureerd in 1999-2000.

  • Vlaams Ministerie van Ruimtelijke Ordening, Wonen en Onroerend Erfgoed, Agentschap Ruimtelijke Ordening Vlaanderen, Ruimtelijke Ordening Oost-Vlaanderen, Onroerend erfgoed, archief.
  • THIRON J., Bijdrage tot de geschiedenis van de schandpaal en de Heerlijkheid van Waasmunster-Sombeke, in Annalen van de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, 102, 1999, p. 135-197.
  • THIRON J., Bijdrage tot de geschiedenis van de Heerlijkheid Waasmunster-Sombeke. Restauratie van de Schandpaal, (d’EUZIE tijdschrift van de Heemkundige Kring van Stekene, XXII, 4, 2003, p. 70-79).
  • VERLAECKT K., Archeologisch inventaris Vlaanderen. BandXI Waasmunster-Sombeke, Gent, 1989, p. 248-250.

Bron     : Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Gemeenten: Berlare, Buggenhout, Lebbeke, Waasmunster, Hamme en Zele,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 20N, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Duchêne, Helena, Verbeeck, Mieke
Datum  : 2007


Relaties

  • Is deel van
    Dorpskom Sombeke

  • Is deel van
    Smoorstraat


Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2021: Schandpaal [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/88568 (Geraadpleegd op 18-06-2021)