Gemeentehuis van Oedelem of schepenhuys

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Beernem
Deelgemeente Oedelem
Straat Markt
Locatie Markt 1, Beernem (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Beernem (adrescontroles: 22-04-2008 - 22-04-2008).
  • Inventarisatie Beernem (geografische inventarisatie: 04-01-2006 - 31-12-2006).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Gemeentehuis van Oedelem of schepenhuys

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Voormalig gemeentehuis van Oedelem of voormalige "schepenhuys", thans de toeristische infodienst en vergaderlokaal van de heemkundige kring Bos- en Beverveld.

Historiek

Voor 1752: Vestigingsplaats van het schepenhuis en de vierschaar van de heerlijkheid van "Praet". Oorspronkelijk een éénlaagsgebouw.

1752: Volledig herbouwen van het schepenhuis.

1806: Bouw van "het secretariaat".

1816: Restauratie van het gemeentehuis. De toenmalige kleurstelling was witgekalkt metselwerk in combinatie met een donkergrijze plint.

1830: Weergegeven op het primitief kadasterplan als een vrijstaand rechthoekig volume met achterliggend bijgebouw. "Huis en plaets" zijn eigendom van de gemeente Oedelem en verpacht aan A. Plasschaert.

1854: Volgens een tekening uit het archief van de familie Raes was er een groot bord met opschrift "A l'hotel de ville d'oedelem/ estaminet & logement".

1874: Bouwen van de trap naar de zittingszaal en "merkelijke verfraeying van de voorfacade".

1893-1908: Bouw van de achterkeuken naar ontwerp van architect A. Depauw uit Brugge.

1935: Opsplitsing in twee afzonderlijke volumes: raadszaal en huidige Toeristische Dienst.

1948: Eénmaking van bovenstaande volumes.

1947-1952: Volledig restaureren van het gemeenthuis onder leiding van Ch. Stroobandt.

Beschrijving

Vrijstaand gebouw van zes traveeën, drie rechter traveeën met verhoogde begane grond, drie linkertraveeën met twee bouwlagen onder een pannen zadeldak gevat tussen twee trapgevels. Verankerde witbeschilderde baksteenbouw boven een zwarte plint. De monumentale gevel van de raadzaal wordt bekroond door een centraal dakvenster voorzien van volute topgevel met decoratieve cartouches waarvan twee met opschrift "ANNO/1752" en een ander met het wapenschild van de "van Praets", nu het wapen van de gemeente. De raadzaal is toegankelijk via een arduinen bordestrap voorzien van een smeedijzeren balustrade. De voorgevel is belijnd door de doorgetrokken onderdorpels, de waterlijst en de kroonlijst op klossen. Rechthoekige muuropeningen, bij de drie rechtertraveeën voorzien van geblokte ontlastingsbogen met diamantkoppen en centraal een mascaron. De achtergevel bestaat uit drie verankerde bakstenen trapgevels, witbeschilderd boven een gepekte plint. Opengewerkt met lichtgetoogde muuropeningen. Op de achtergevel aansluitend een koermuur, ter hoogte van de poortopening voorzien van massieve pilasters.

Interieur. Centrale gang met bewaarde balkenroostering. Uitgevend op een eenvoudige eikenhouten steektrap naar de eerste verdieping. Toegang naar de Raadzaal via een gemetselde bakstenen trap. De rondboogvormige deuropening van de Raadzaal is voorzien van een omlijsting in rode baksteen met arduinen diamantkoppen. Recente rode cementtegels als vloerbekleding.

Raadzaal: ruimte gelegen op de verhoogde begane grond. Plafond voorzien bewaarde balkenroostering, met betrekking tot volledig ingekavelde kinderbalken en kwartbol geprofileerde moerbalken met sierlijk uitgewerkte balksleutels, ingesneden wapen van van Praet en twee ingesneden kruisen. Centraal in de ruimte een imposante schouw met voluutvormige wangen van zandsteen. Stookvloer in rode en grijze baksteentjes op hun kant. Centraal op de stookwand reducerend gebakken bakstenen en aan weerszijden bekleding in wit-blauwe faïencetegels met florale decors zonder hoekmotief. Eenvoudige kamerbrede en manshoge eikenhouten lambrisering in paneelwerk. In de noordelijke wand twee rechthoekige deuren met historiserend hang- en sluitwerk. Toegang via een paneeldeur met ingesneden tekst: "PIETER COPPEE/ANNO 1762". Eikenhouten parketvloer gelegd volgens visgraatfiguur.

Huidige Toeristische dienst: een oorspronkelijk tweedelige ruimte met bewaarde balkenroostering waarvan de balksleutels gedecoreerd zijn met een gestileerde palmet. Westelijke wand quasi volledig ingenomen door schouw met flankerende spindes. Stookwand opgebouwd uit grijze bakstenen in visgraatmotief geflankeerd door wit-blauwe faïencetegels met figuratieve decors. Onderste tegels voorzien van opschrift: "HERSTELD/TEN JARE 1952/BURGEMEESTER/JOSE DE SCHIETERE DE LOPHEM/SCHEPENEN/HENRI DE SOETE CYRIEL LIPPENS/SECRETARIS/PAUL VAN DAMME/ARCHITECT/JOS. VANDERMOERE".

Kelder opgebouwd uit twee eenvoudige parallelle tongewelven. Opeenvolgende verbouwingen goed af te lezen van de kapconstructie. Oorspronkelijk een gordingenkap met gesneden telmerken op volgorde.

  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, Primitief kadasterplan, 207: Mutatieschetsen, Oedelem, 1878/34, 1894/1, 1910/3, 1935/4, 1948/5, 1959/9.
  • GEMEENTE ARCHIEF BEERNEM, Werken aan gemeentehuis, nummer 861.11.
  • ZUTTERMAN H., Uit het foto-archief "oud Oedelem", deel 1, in Bos en Beverveld, jaarboek 1998, p. 83-118.

Bron: Gilté S. met medewerking van Baert S. 2007: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Beernem, Deelgemeenten Beernem, Oedelem en Sint-Joris, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL31, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Gilté, Stefanie

Datum tekst: 2007

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Markt

Markt (Beernem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.