Sint-Joris-ten-Distel-kerk

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Beernem
Deelgemeente Sint-Joris
Straat Kerkstraat
Locatie Kerkstraat 8, Beernem (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Beernem (adrescontroles: 22-04-2008 - 22-04-2008).
  • Inventarisatie Beernem (geografische inventarisatie: 04-01-2006 - 31-12-2006).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Sint-Joris-ten-Distel-kerk

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De parochiekerk toegewijd aan Sint-Joris-ten-Distel is gelegen langs de Kerkstraat en is vanouds een bedevaartsoord tegen "zilt en distel", door de relikwie van Sint-Joris. Ze zou vermoedelijk zijn ontstaan uit een 11de-eeuwse kapel die volgens de overlevering zou opgericht zijn door de heren van Eine (d'Aine). Het bijhorend kerkhof bevindt zich aan de oostzijde.

Historiek

1242: Afpaling parochie door bisschop van Doornik, Walter van Marvis.

1565-1571: Opgetekend op de Kaart van het Brugse Vrije door Pieter Pourbus als een kruiskerk met vieringtoren en bijhorend ommuurd kerkhof.

Eind 16de eeuw: Vernietiging tijdens de godsdiensttroebelen van het toenmalig klein, landelijk bedehuis toegewijd aan Sint-Georgius.

1610-1615: Heropbouw van de kerk in barokke stijl.

1837: Volledige sloop en nieuwbouw in classicistische Louis-Philippe-stijl. De werken gebeurden onder leiding van ingenieur Desermaise uit Brugge.

1958-1960: grondige restauratie van de kerk en verhogen van het dak.

Beschrijving

Plattegrond. De plattegrond ontvouwt een driebeukig schip, met inkomportaal en halfronde apsis.

Materialen. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen en arduin voor portaal, waterlijsten en plint.

Sterk symmetrische driebeukige hallenkerk onder zadel- en lessenaarsdaken met centrale gevel die overgaat in een vierkante toren bekroond door naaldspits op vierkante basis. Uurwerk onder zadelvormig afdak. De torenromp is opengewerkt door twee galmgaten en wordt bekroond door een driehoekig fronton. De gevelindeling van de toren wordt geaccentueerd door kordonlijsten en rechthoekige spaarvelden. Streng classicistisch portaal met twee Dorische pilasters waarop hoofdgestel gedateerd "1837" en bekroond met driehoekig fronton. Heilig-Hartbeeld aangebracht in een rechthoekige beeldnis ter gelegenheid van 100 jarig bestaan van de kerk. In de westwand van de zijbeuken telkens een rondboogvormige, halfronde nis. De muurvlakken van de zijbeuken worden geritmeerd door telkens zes eenvoudige rondboogvormige vensteropeningen en verjongende steunberen. Horizontale belijning van het muurvlak door doorlopende onderdorpel in arduin. Koor met halfronde apsis waar aan de oostzijde een kruisbeeld onder houten baldakijn geflankeerd door een ingemetselde gedenk- en grafsteen (1696) zijn aangebracht.

Interieur. Sober interieur met bepleisterde en wit beschilderde wanden. Drie beuken met twee Dorische zuilenrijen met geprofileerd hoofdgestel op achtzijdige basement. Tongewelf in middenbeuk en vlak afgedekte zijbeuken. Het doksaal wordt gedragen door acht Dorische zuilen. De wanden van de zijbeuken zijn per travee geritmeerd door een rondboogvormige vensteropening en een pilaster met kraagsteen. De drie oostelijke wanden zijn elk afgewerkt met merkwaardig neoclassicistisch stucwerk dat fungeert als bovenstel of altaarstuk voor de losstaande altaren die eronder zijn geplaatst. Ook de koorwanden dragen decoratieve stucwerkafwerking.

Meubilair. Twee biechtstoelen in neo-classicerende barok (1839, Ferdinand Hoste, Ruiselede), bidbanken (1839, Ferdinand Hoste, Ruiselede), preekstoel in eik en zwart marmer in neo-classicerende barok (ontwerp: 1845, Bogaerd, Gent), doopvont in marmer, koper en brons (Bruno Janssens, Knesselare), orgel gedateerd "L.V.P.-1787" (Lambertus van Peteghem) met grondige verbouwing in 1960 door Firma Loncke, Esen, kruisweg (Beyaert), gepolychromeerd houten beeld van Sint Joris te paard (eind 15de eeuw), gebrandschilderde glas-in-loodramen in Academie-traditie: de pelikaan en Agnus Dei in het koor, aan de noordelijke zijbeuk: Heilige Barbara; Onze-Lieve-Vrouw, Sint Anna, Heilige Godelieve, Heilige Theresia, zuidelijke zijbeuk: Sint Joris, Heilige Jozef, Heilige Isidoor, Heilige Franciscus van Assisi.

Kerkhof. Het kleine kerkhof bevindt zich aan de oostzijde van de kerk en strekt zich uit tot aan het kanaal Gent - Brugge. Vroeger werd het afgeschermd door een rij gekandelaarde lindes, die vandaag vervangen zijn door een bakstenen muurtje.

  • STADSARCHIEF BRUGGE, Verzameling Kaarten en Plannen, nummer 41.
  • LAUWERS W., Historische speurtocht door Sint-Joris, in Bos en Beverveld, jaarboek 1985, p. 9-67.
  • RYSERHOVE A., Mengelingen over Sint-Joris-ten-Distel, in Bos en Beverveld, jaarboek 1978, p. 7-91.

Bron: Gilté S. met medewerking van Baert S. 2007: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Beernem, Deelgemeenten Beernem, Oedelem en Sint-Joris, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL31, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Gilté, Stefanie

Datum tekst: 2007

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kerkstraat

Kerkstraat (Beernem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.