erfgoedobject

Site d'Hoop, hoeve met vlasfabriek

bouwkundig element
ID: 89576   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/89576

Juridische gevolgen

Beschrijving

Oostrozebeeksestraat nr. 118. Site d'Hoop. Historische hoeve met 20ste-eeuwse vlasfabriek. Hoeve bestaande uit losstaande bestanddelen en minimaal opklimmend tot het tweede kwart van de 17de eeuw, cf. afbeelding van vierkante omwalling (zonder bebouwing) in het landboek van de heerlijkheid Woubrechts (1631). Hoevegebouwen met 19de-eeuwse (woonhuis mogelijk 18de-eeuwse) kern.

Historiek.
Historische, in het verleden omwalde hoeve die volgens De Brabandere fungeerde als foncier van de heerlijkheid Poelvoorde. Het kaartboek van de parochie Ooigem uit 1778 laat een gebouw zien binnen een vierkante omwalling met aanplantingen ten oosten, toegankelijk via een deels met bomen afgezoomde dreef ten westen. De site bleek eveneens in verbinding te staan met de vlakbij gelegen gebouwen ten noordwesten, thans nrs. 126-128. Gewijzigde situatie op het primitief plan (ca. 1830) met een dubbele omwalling, een schildvormige wal rond het woonhuis en een tweede, rechthoekige omwalling rond een nieuw L-vormig landgebouw en twee kleinere volumes ten noorden en ten oosten daarvan. De verbinding met de site ten noordwesten is intussen verdwenen. De hoeve was toen in eigendom van Joseph Veys uit Ooigem. Vermelding op Popp-kaart (1840-1850) en Atlas der Buurtwegen als "Ferme Tytgat" (cf. eigenaar ca. 1830 van nabij gelegen nrs. 126-128). In 1908 wordt een aanbouw aan achterzijde van het woonhuis versmald en verlengd door brouwer Emiel Goethals. Daarvoor moest het noordelijke deel van de kleine omwalling verdwijnen. Landbouwer Andreas D'Hoop – Veys laat in 1937 het oostelijk gesitueerde landgebouw afbreken in functie van een nieuw op te trekken, twee volumes tellende zwingelfabriek. Het L-vormig landgebouw wordt aan zuidelijke zijde uitgebreid met een magazijn en de twee omwallingen worden gedempt. De weduwe laat de zwingelfabriek in 1940 en nogmaals in 1943 uitbreiden en omvormen tot vlasfabriek.
De inventaris van de vlasverwerkingsindustrie uit 1941 vermeldt J. d'Hoop als vlasnijveraar en exploitant van een warmwaterroterij en een zwingelturbine. Op dat moment bestaat het bedrijf uit een roterij met drie rootkamers en een zwingelarij met vijf zwingelmolens en één zwingelturbine.

Beschrijving.
Een privéweg vanaf de Oostrozebeeksestraat leidt naar een hoeve met losstaande bestanddelen en begraasd erf met pad in (losse) verharding. Aan noordzijde een west-oost georiënteerd eenlagig verankerd woonhuis van vijf traveeën onder zadeldak in mechanische pannen. Erfgevel voorzien van witbepleisterde siercementering, o.m. in de vorm van imitatiebanden en gecanneleerd fries ter hoogte van de bovendorpels. Getoogde muuropeningen met diamantkopmotief voor hoek- en sluitstenen. Bewaarde paneeldeur onder bovenlicht met verticale roedeverdeling. Houten kroonlijst. Aaneengesloten landgebouwen in een hoek van 90° aan zuidwestelijke zijde van het erf, onder zadeldaken met mechanische pannen. Noordelijk gesitueerde stallen verbouwd in de 20ste eeuw, cf. o.m. gevel in lichtrode baksteen op basis in oudere donkerrode bakstenen, rechthoekige muuropeningen onder betonlatei, tweedelige houten deurtjes. Dak doorbroken door laaddeur onder lessenaardak. Aan zuidzijde een restant van de oudere schuur met wagenhuis, o.m. met korfboogvormige poort en poort onder houten latei, houten en metalen schuifpoorten, deur- en vensteropeningen onder ijzeren latei. Aangebouwde loods o.m. met schuifpoort, in gebruik als stal.
Kleine landgebouwen ten noordwesten van het erf. Twee aanpalende volumes onder pannen zadeldaken, getoogde muuropeningen onder strek, bij westelijk volume onder waterlijst met drie bekronende mijtervormige nissen. Vroegere zomerkeukens (?) omgebouwd tot stal en schuur.
Aan zuidoostelijke zijde van het erf de vroegere vlasfabriek met twee bakstenen zwingelarijen. Noordelijk volume uit rode baksteen, rechthoekige muuropeningen onder betonlatei, metalen schuifpoort. Zuidelijk gebouw met aanpalende roterij bestaande uit drie rootkamers, voorzien van schuifdeuren, gedeeltelijk vervallen schoorsteen. Westelijke gevel met lege, door witte bakstenen omlijste en met kruis bekroonde kapelnis.

GEMEENTEARCHIEF WIELSBEKE, 871.1: Bouwvergunningen, Ooigem, 1929-1938.
KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, 207: Mutatieschetsen, Ooigem, 1918/5, 1937/7, 1940/2, 1943/2.
DE BRABANDERE P. en HUYS E., De geschiedenis van Oyghem. Wijlent Mijnheer P. Debrabandere's nagelaten werk aangevuld door Emiel Huys, Kortrijk, 1937, p. 26.
Onze vlasvezelbereidingsnijverheid. Jaarboek 1941. Textielcentrale, Kortrijk, 1941, p. 303.
PROVINCIE WEST-VLAANDEREN, Inventaris vlaserfgoed in het Leiebekken, Brugge, onuitgegeven studie, 2003-2007, inventarisfiche OOI004.


Bron     : Santy P. & Devooght K. 2008: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Wielsbeke, Deelgemeenten Ooigem en Sint-Baafs-Vijve, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL36, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Santy, Pieter
Datum  : 2008


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Site d'Hoop, hoeve met vlasfabriek [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/89576 (Geraadpleegd op 19-09-2020)