Axpoelekruis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Ruiselede
Deelgemeente Ruiselede
Straat Aaltervoetweg
Locatie Aaltervoetweg zonder nummer, Ruiselede (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Ruiselede (adrescontroles: 01-09-2008 - 01-09-2008).
  • Inventarisatie Ruiselede (geografische inventarisatie: 07-01-2007 - 06-01-2008).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Axpoelekruis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Typologiebomen, wegkruisen
Dateringvóór WO I

Beschrijving

Aaltervoetweg z.nr. Z.g. "Axpoelekruis", houten veldkruis tegenover de Oudleikestraat, beschaduwd door vier linden. Het huidige kruis dateert van 1912 ter vervanging van een ouder. Naar verluidt zou dat hebben gestaan op het kruispunt met de Bambruggestraat. Volgens de overlevering weggenomen in 1797 tijdens de Franse Revolutie door de kruisduivels die cf. de republikeinse verordening alle kruisen e.d. verwijderen. Het houten Christusbeeld zou jarenlang zijn bewaard op de zolder van "'t Waterkot" (cf. Aaltervoetweg nr. 6) en na de inhuldiging van het nieuwe kruis aan de gevel zijn gehangen, in 1950 worden de vermolmde resten verbrand.
Bezieler en oprichter van het kruis is pastoor Gustaaf D'Hoore. Eugénie van de Kerchove d'Hallebast bekostigt het kruis als aandenken aan haar in 1906 overleden man, Hubert de Formanoir de la Cazerie (cf. Aaltervoetweg nr. 6, nr. 7, nr. 8 en nr. 9). De inwijding in 1912 brengt veel volk op de been (2000 à 3000 mensen) en gaat gepaard met een grote ommegang vanaf de kerk van Ruiselede. In 1956 krijgt het beeld een grondige restauratie door de Gentse kunstschilder Alberic Ysabie. Na een tweede herstelling in 1980 wordt het kruis heringewijd.
Bruinbeschilderd houten kruis en kruisbeeld geplaatst op een bakstenen sokkel en onder een houten baldakijn. Het kruis is versierd met neogotische vierpassen. Het baldakijn is afgewerkt met windveren en makelaars. Beschilderd opschrift links en rechts van het beeld "TER NAGEDACHTENIS VAN DE WELEDELE HEER / HUBERT DE FORMANOIR DE LA CAZERIE / HEER VAN AXPOELE / ALWAAR IN 1128 EEN VERMAARDE / VELDSLAG PLAATS HAD / HEER ZEGEN DE GEZINNEN / VAN ONZE WIJK AXPOELE". Vóór het kruis een knielbankje in Doornikse steen steunend op bakstenen sokkels.

DEGUFFROY G., Ruiseleedse kapellen en kruisen, in Oud Ruysselede, jg. 12, nr. 3, 1995, p. 142-143.
DEPREDOMME J., Rond Axpoele en zijn kruis, in Oud Ruysselede. Heemkundig Tijdschrift Doomkerke, Kruiskerke, Ruiselede, jg. 8, nr. 4, 1991, p. 157-166.

Bron: Van Vlaenderen P. & Vranckx M. 2008: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Ruiselede, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL39, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Van Vlaenderen, Patricia & Vranckx, Martien

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Aaltervoetweg

Aaltervoetweg (Ruiselede)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.