Parochiekerk Sint-Lambertus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Lanaken
Deelgemeente Neerharen
Straat Kasteelstraat
Locatie Kasteelstraat 30, Lanaken (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Lanaken (adrescontroles: 12-06-2007 - 12-06-2007).
  • Inventarisatie Lanaken (geografische inventarisatie: 01-01-1996 - 31-12-1996).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Lambertus

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Lambertus: kerk en kerkhofmuur

Deze bescherming is geldig sinds 28-10-1999.

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Parochiekerk Sint-Lambertus: kerkhof

Deze bescherming is geldig sinds 28-10-1999.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Lambertus: retabel
gelegen te Kasteelstraat 30 (Lanaken)

Deze bescherming is geldig sinds 02-06-1988.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Neoromaanse basilica, gebouwd in 1875-1876 naar ontwerp van H.Jaminé, ter vervanging van een oudere kerk op dezelfde plaats. De oude kerk was een zaalkerk van drie of vier traveeën met voorstaande westtoren van mergelsteen (?) en rechthoekig koor. Het schip schijnt een oude kern (11de eeuw) te hebben en was opgetrokken uit breuksteen en kiezelsteen in onregelmatig verband; de toren schijnt gotisch. In 1760 wordt het schip verhoogd en een nieuw koor gebouwd; in 1837 wordt het koor verlengd, en het portaal verplaatst van de zuidzijde van het schip naar de voorgevel van de toren. Deze kerk wordt in 1875 afgebroken.

De plattegrond van de huidige kerk beschrijft een driebeukig schip van twee traveeën, met westpartij bestaande uit een vierkante toren geflankeerd door twee kapellen onder lessenaarsdaken en een halfronde traptoren, en een koor van een rechte travee met halfronde sluiting, geflankeerd door sacristiëen.

Bakstenen gebouw met afwerking van gele natuursteen. Toren van vier geledingen onder ingesnoerde naaldspits, elke gevel bekroond door een puntgevelvormige verhoging; haaks op elkaar gestelde steunberen; neoromaans rondboogportaal, waarboven een even breed rondboogvenster; uurwerk in de derde geleding en twee rondboogvormige galmgaten in elke gevel der bovenste geleding. Schip en koor onder zadeldaken, zijbeuken onder lessenaarsdaken. Rondboogvensters.

Bepleisterd interieur. Overwelving door middel van kruisgewelven tussen rondboogvormige gordelbogen; halve koepel over de apsis. Rondboogarcade van het alternerend stelsel (twee zuilen en een bundelpijler); teerlingkapitelen met gestileerde loofmotieven.

Mobilair

Zijluiken van een triptiek (?) met voorstelling van Ecce Homo, portret van schenkster, Graflegging, Sint-Lambertus en Sint-Petronella, paneel (midden 16de eeuw); schilderij, voorstellend Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand, paneel, in een houten, deels vergulde omlijsting, gedateerd 1659. Beeldengroep van Sint-Anna-ten-Drieën, gepolychromeerd hout (begin 16de eeuw); beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind (circa 1600?); beeld van Sint-Blasius, gepolychromeerd hout (17de eeuw); beeld van Sint-Lambertus, gepolychromeerd hout (17de eeuw); beeld van Sint-Bernardus van Clairvaux (?), eik (circa 1700).

Neoromaans hoofd- en noordelijk zijaltaar; zuidelijk altaar met retabel, voorstellend de Passie van Christus en de Boom van Jesse, gepolychromeerde eik, Antwerpen (circa 1525), gerestaureerd door Gosselin in 1898. Neogotische preekstoel, eik, in 1971 omgebouwd tot sacristiekast en altaar (tweede helft 19de eeuw); twee neoromaanse biechtstoelen (tweede helft 19de eeuw); doopvont, hardsteen, gedateerd 1699; muurschilderingen boven de scheiboog en in de koepel van de apsis; kast, eik, met op de binnenkant van de deuren beschildering met voorstelling van twee engelen (tweede kwart 17de eeuw). Grafsteen in de noordsacristie, met gegraveerde liggende figuur van geharnaste ridder, hardsteen, gedateerd 143.; grafsteen in het portaal van Willem van Hoevenen († 1729, zijn vrouw († 1735) en zoon († 1797); in het portaal ook twee grafstenen van 1837 en 1839.

  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie Limburg. Kanton Maasmechelen. Brussel, 1972, p.26-27.
  • DESMEDT H., Het Antwerps retabel van Neerharen. (Het Oude Land van Loon, 1955, p.157-163).
  • DUSAR A., Limburgs kunstbezit. Van prehistorie tot classicisme. Hasselt, 1970, p.32, 83, 170, 171, 193, 195, 227, 279.
  • KEELHOFF K., Notices historiques et archéologiques sur l'ancienne église et les villas romaines de Neerhaeren, 1888.
  • KUBACH H.E. & VERBEEK A., Romanische Baukunst an Rhein und Maas. Katalog der vorromanischen und romanischen Denkmöler. Berlin, 1976, p. 820.

Bron: Schlusmans F. 1996: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Bilzen - Maasmechelen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1996

Relaties

maakt deel uit van Kasteelstraat

Kasteelstraat (Lanaken)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.