erfgoedobject

Parochiekerk Sint-Pieters-Banden

bouwkundig element
ID: 9515   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/9515

Juridische gevolgen

Beschrijving

Inplanting in de nabijheid van het kasteel. Deels omringd door ommuurd kerkhof met ijzeren hek tussen neoclassicistische pijlers met siervazen van arduin (ten zuidoosten). Zandstenen hekpijlers ten noorden. De gotische kerk werd meermaals verbouwd zodat enkel toren, koor en de zuidelijke sacristie van de laatgotische bouw bewaard bleven; oudere oostelijke zijbeukmuren. Restauratie, begin 20ste eeuw, onder leiding van architect Hendrik Geirnaert.

De plattegrond ontplooit een ingebouwde westtoren, een driebeukig schip van vier traveeën onder een zadeldak (leien), een smallere koorpartij onder een afgesnuit zadeldak (leien) met een rechte travee en driezijdige sluiting, een zuidelijke sacristie onder lessenaarsdak en een noordelijk bijbouw. Baksteenbouw met verwerking van zandsteen uit de groeven van Ninove; zandsteenbouw voor oostpartij. Westgevel: twee duidelijke bouwnaden met zandstenen hoekstenen en sporen van aanzet van dakhelling der vroegere kerk; twee beuken uit de 18de eeuw. Ingebouwde laatgotische westtoren uit de eerste helft van de 16de eeuw, aan de voorzijde gestut door middel van zandstenen steunberen met drie versnijdingen; vijf geledingen gemarkeerd door omlopende waterlijstjes, bovenste geleding voorzien van zandstenen hoekblokken. Korfboogportaal van zandsteen: peerkraal op geringde achtzijdige sokkeltjes, bekronende vernieuwde druiplijst; spitsboogvenster van zandsteen met kwarthol beloop, druiplijstje, negblokken en vernieuwd maaswerk; erboven, oculus; zandstenen rondboogvormige galmgaten voorzien van omlopende druiplijst onder ingesnoerde naaldspits. Metselaarstekens en hartmotief in gesinterde baksteen op westwand van de vierde geleding. Zandstenen gevelsteen met gotisch schrift bezijden de noordelijke steunbeer. Nisjes in de flankerende, overigens blinde, zijbeukgevels. Noordelijke en zuidelijke zijbeukgevels op zandstenen sokkel, geritmeerd door rondboogvensters (19de eeuw ?); ramen met kleine roedeverdeling. Ingebouwde oostelijke zijbeukmuren afgelijnd met klossen (muren van oudere kerk uit de 14de? eeuw). Gedicht spitsboogvenster in noordmuur. Zuidelijke sacristie op afgeschuinde plint gestut door overhoekse steunbeer, later rechthoekige getralied venster in een vlakke arduinen omlijsting. Laatgotisch koor, uit de eerste helft van de 16de eeuw, op sokkel met geprofileerde aflijning gestut door steunberen met twee versnijdingen. Spitsboogvensters, voorzien van geprofileerd beloop en afgelijnd met waterlijsten doorgetrokken ter hoogte van afzaat en steunbeerkop; vernieuwde tracering. Gedicht venster in de koorsluiting met verweerd kruisbeeld. Toren en schip verbonden door brede spitsboog op gotische driekwartzuilen met hoge sokkel. Schip geritmeerd door rondboogarcaden op Toscaanse zuilen met achtzijdige sokkel; tongewelf op gepleisterde gordelbogen opgevangen op kroonlijsten. Kappengewelf in de zijbeuken. Vierde travee van zuidelijke zijbeuk overkluisd met bepleisterd kruisgewelf. Eerste rechte travee van de oostpartij overkluisd door kruisribgewelf opgevangen door bepleisterde schalken; jaartal: anno 1758. Straalgewelf boven de apsis. Zware bepleisterde kruisribgewelven over zuidelijke sacristie.

Mobilair: Schilderij: "Heilige Marcellus als slaaf in de stal", door Cauwe (1788); houten kruisbeeld (18de eeuw); stenen bisschopsbeeld met leeuw (tweede helft van de 18de eeuw); stenen Heilige Petrus (11de eeuw - tweede helft 12de eeuw). Communiebank en biechtstoel door Vits en Van Driessche van 1773; preekstoel door D. de Haercke, van 1792; lambrisering van de tweede helft van de 18de eeuw; koorgestoelte en kerkmeestersbank in Lodewijk XV-stijl (18de eeuw). Orgel van P. Van Peteghem (1769); stenen doopvont uit de 15de eeuw. Grafstenen opgesteld tegen de westgevel, onder meer van pastoor De Saedeleer (+ 1883); oudere grafplaten als bevloering voor de westgevel en ingewerkt in de sokkel van noordelijke zijbeukgevel.

  • DE POTTER F. & BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, Gent (1895), reeks V, dl.

Bron     : D'Huyvetter C., de Longie B. & Eeman M. met medewerking van Linters A. 1978: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Aalst, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 5N2 (H-Z), Brussel - Gent.
Auteurs : Eeman, Michèle, d'Huyvetter, Clio, de Longie, Bea
Datum  : 1978


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Parochiekerk Sint-Pieters-Banden [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/9515 (Geraadpleegd op 19-06-2019)