Mijnschacht Berta 5 Bayernwald (Wijtschate - WOI)

inventaris wereldoorlogerfgoed

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Heuvelland
Deelgemeente Wijtschate
Straat Voormezelestraat
Locatie Voormezelestraat (Heuvelland)
Status (deels)Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
Datum inventarisatie donderdag 3 juni 2004

Beknopte karakterisering

Typologieondergrondse tunnels
DateringWO I
Oorlog WOI
Linie Duitse 2de lijn

Beschrijving

Kenmerken

Mijnschacht "Berta 5" werd in 2004 ontdekt, tijdens de werkzaamheden voor het openstellen van de site. De mijnschachten worden met loopgraven en verbindingsgangen verbonden met 4 Duitse betonconstructies.

Historische achtergrond

Bayernwald ( "Croonaertbos") was gelegen op een hoogte van circa 40 meter, een strategisch belangrijke positie, waarvoor reeds in november 1914 zwaar slag geleverd werd tussen Duitse (Beierse) en Franse troepen. De Duitsers konden het gebied veroveren, waarop kroonprins Rupprecht von Bayern zijn naam verleende aan de plaats, waar de Duitsers de komende jaren een verdedigingssysteem zouden uitbouwen. Wat vandaag de dag zichtbaar gemaakt is op de site (loopgraven en bunkers), maakt slechts 10% uit van wat "Bayernwald" en het Duitse verdedigingssysteem in 1917 ooit geweest was. Het perceel akkerland, aan de overkant van de huidige toegangsweg naar de site, maakte in 1914 deel uit van Bayernwald. De Duitsers brachten hier 3 oorlogswinters in heel moeilijke omstandigheden door. Door de hoge grondwaterstand werden de loopgraven vooral opgebouwd uit zandzakken. De vele beschietingen maakten er een zompig en chaotisch geheel van. Daarom begonnen de Duitsers in het voorjaar van 1916, op de huidige site Bayernwald, met de aanleg van een goed verdedigbare 2de lijn, met ingegraven loopgraven en bunkers. De materialen werden met een smalspoorlijn tot op de site aangevoerd. In februari 1917 trokken de Duitsers zich dan bijna volledig op deze nieuwe frontlijn terug. Vandaag de dag is ook nog een verbindingsloopgraaf naar een voorpost bewaard gebleven. De Duitsers vreesden dat de Britten ondergronds bezig waren hun stellingen te ondermijnen. Vandaar dat ze poogden om metersdiepe luisterschachten uit te graven, waarlangs ze de Britse werkzaamheden beter konden volgen en er desnoods "gepast" op konden reageren. De luisterschachten kregen de naam 'Berta' met zich mee (6 in het totaal). "Berta 4" werd bij toeval door de familie Becquart ontdekt in 1971. "Berta 5" werd recent blootgelegd en geïntegreerd in de site. De Duitsers ondernamen evenzeer tientallen raids op de Britse stellingen, om te zien wat die van plan waren. Maar de dieptemijnen, die op 7 juni 1917 tot ontploffing gebracht werden, waren elders geplaatst (zoals de nabijgelegen 3 mijnladingen nabij de "Hollandse Schuur"). Na de Mijnenslag belandde Bayernwald ver achter de Britse linies. In het voorjaar van 1918, tijdens de zogenaamde Slag om de Kemmelberg (Duits Lente-Offensief) heroverden de Duitsers hun stellingen nabij het Croonaertbos. Het bos werd uiteindelijk op 28 september 1918 definitief door eenheden van de Britse 34ste divisie heroverd. Vanaf 1972 werd de site toeristisch opengesteld door André Becquart, die na de ontdekking van de mijnschacht in 1971 met een graafmachine een netwerk van "loopgraven" liet aanleggen tussen de mijnschacht en de bunkers. De voorbije jaren voerde ABAF ("Association for Battlefield Archaeology in Flanders") archeologisch onderzoek uit op de site en legde de oorspronkelijke loopgraven bloot. De site werd ontsloten met de hulp van de Provincie West-Vlaanderen ("Oorlog en Vrede in de Westhoek"), het Europees programma voor plattelandsontwikkeling en de Vlaamse Gemeenschap en werd officieel opengesteld op 17 april 2004.

Locatiebeschrijving

Site in het voormalige Croonaertbos, op circa 1500 meter ten nooden van het centrum van Wijtschate, te bereiken via de Voormezelestraat. De site ligt op een hoogte van 40m, in landelijk gebied. Ze omvat gerestaureerde loopgraven, mijnschachten en betonnen constructies. In de nabije omgeving bevindt zich het gedenkteken voor Lasnier en de Britse militaire begraafplaats "Croonaert Chapel Cemetery".

Relaties

maakt deel uit van Militaire site Bayernwald

Voormezelestraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

maakt deel uit van Site Bayernwald (Wijtschate - WOI)

Wijtschate (Heuvelland)

is gerelateerd aan Mijnschacht Berta 4 Bayernwald (Wijtschate - WOI)

Voormezelestraat (Heuvelland)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.