Freja

inventaris varend erfgoed

Locatie

Alternatieve naam Emile
Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat
Locatie Antwerpen (Antwerpen)
Status Varend erfgoed op het droge

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie varend erfgoed fase I (geografische inventarisatie: 01-10-2010 - 30-09-2013).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als varend erfgoed Scheldejol Freja

Deze vaststelling is geldig sinds 16-06-2017.

Beknopte karakterisering

Typologiepleziervaartuigen, zeilschepen
Dateringinterbellum
Materiaalhout
Betrokken personen
Tags Scheldejol

Afmetingen

Inventarisatie varend erfgoed fase I (19-04-2011)

Lengte 5 m
Breedte 1,9 m
Diepgang 0,31 m

Beschrijving

Geschiedenis van het vaartuig: De Freja is een Scheldejol gebouwd in 1932. Dat type werd als eenheidsklasse ontwikkeld in 1912. De Antwerpse Royal Yacht Club van België (RYCB) was toen op zoek naar een eenheidsklasse zeilboot die de lat voor alle wedstrijdzeilers gelijk legde. De RYCB zocht op aansturen van succesvolle zeilers zoals Leon Huybrechts (1876-1956) naar een betaalbare en stevige boot die goede zeileigenschappen had en kon gebruikt worden voor opleiding, toer- en wedstrijdzeilen. In 1912 tekende Léopold Standaert, een lid van de RYCB en een bemanningslid van Huybrechts, het ontwerp van de Scheldejol.

In de winter van 1912 werden op de werf van De Wachter-Huys in Boom de eerste tien bootjes van het Monotype d’Anvers gebouwd voor de RYCB en de Société Royale Nautique Anversoise (SRNA). In de jaren 1920 werd de Scheldejol een populaire wedstrijdklasse, met als voornaamste evenementen de Semaine d’Anvers en de Régate d’Anvers. Pas met de opkomst van plakhouten en polyester zwaardboten in de jaren 1960 verdwijnt de Scheldejol uit beeld als wedstrijd- en opleidingsboot. De Freja, gebouwd in 1932, werd door Leys uit Antwerpen geschonken aan de stad Antwerpen. In 1994 werkte het Nationaal Scheepvaartmuseum de restauratie van de Scheldejol af. Het zwaardbootje maakt sindsdien deel uit van de collectie van het Museum aan de Stroom (MAS).

Eigenaars: Het zwaardbootje werd door Leys uit Antwerpen aan de stad Antwerpen geschonken. Voor het overige is niets bekend over de vroegere eigenaars.

Bouwjaar: 1932.

Werf: Onbekend.

Functie: Wedstrijdzeilen en pleziervaart.

Beschrijving romp, constructie en opbouw: De Scheldejol werd gebouwd in hout. De huidgangen werden overnaads met klinknagels gemonteerd op lichte spanten. In de kuip staat centraal een midzwaardconstructie van 40 kg ijzer, dat neergelaten 1,24 meter onder het wateroppervlak stak. In het bootje werden typisch vier loden broodjes van telkens 20 kilogram als ballast aangebracht. De Scheldejol heeft een boegsprietje en een vlakke spiegel.

Tonnage: Een houten Scheldejol weegt bij benadering 400 kilogram.

Tuigage: De Scheldejol heeft een zeiloppervlak van 17,58 m². Het tuig met de stijlopstaande rechte gaffel wordt een houarituig genoemd. Bijzonder aan de Scheldejol is het verplaatsbare jagerboompje dat toeliet om de fok beter te plaatsen op voordewindse koersen.

  • Archief Museum aan de Stroom, fiche Freja-Emile.
  • JOOSSE J. 2014: De Scheldejol, een lofzang in korte verhaaltjes, Consent 30, 17-24.

Bron: -

Auteurs: Van Dijck, Maarten

Datum tekst: 2014

Relaties

maakt deel uit van Maritiem park

Jordaenskaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.