Inventaris

Brusselsesteenweg 428, Kalverhagestraat 1-3 (Merelbeke-Melle)
Waterkasteel omringd door brede vierkante binnengrachten. Aan de achterzijde van het kasteel valt deze walgracht samen met de buitenste omgrachting. Toegangsbrug over de buitenwalgracht met ijzeren brugleuningen tussen overhoekse vierkante hardstenen pijlers met bolbekroning; ijzeren toegangshek tussen ronde ijzeren pijlers. Waarschijnlijk dateren brug en hek uit de eerste helft van de 19de eeuw. Haast vierkant bak- en zandstenen kasteel van twee bouwlagen, onder leien bedaking, in renaissance- en neorenaissancestijl, vermoedelijk opgericht midden 16de eeuw, licht aangepast in de 18de eeuw en gewijzigd en vergroot eind 19de eeuw. Twee gelijkaardige en symmetrisch opgestelde paviljoenen met koetshuis, paardenstal, personeelswoning en gloriëttes, vermoedelijk uit de eerste helft van de 18de eeuw.

Brusselsesteenweg 459 (Merelbeke-Melle)
Een deel van het vroeger kloosterpand bleef bewaard in de zuidvleugel van het complex. Waarschijnlijk daterend uit eind 16de-begin 17de eeuw werd dit gebouw verlengd en aangepast in het derde kwart van de 19de eeuw. Voor 1840 al was ten noorden van de overgebleven kloostergebouwen een L-vormig schoolgebouw toegevoegd dat mogelijk opklom tot eind 18de eeuw en een classicistische bouwtrant vertoonde. Van de in tweede helft van de 19de eeuw toegevoegde schoolgebouwen zijn de bouwwerken die in 1850 aanvingen naar ontwerp van architect L. Pavot de voornaamste. Nog een belangrijke uitbreiding van de school met nieuwe lokalen vond plaats circa 1874. De sschoolboerderij, bakkerij en andere dienstgebouwen dateren van het laatste kwart van de 19de en de eerste helft van de 20ste eeuw. De achtzijdige gloriëtte in rococostijl dateert waarschijnlijk uit het derde kwart van de 18de eeuw.

Brusselsesteenweg 539 (Merelbeke-Melle)
Landelijk gebouwencomplex, onlangs verkaveld waarbij twee van de grootste vroegere bedrijfsgebouwen van de oorspronkelijke boerderij-herberg werden afgescheiden. Boerenwoning met oude kern, minstens 18de eeuw, doch aangepast midden 19de eeuw; van één bouwlaag en vijf traveeën onder zadeldak. Rechts aansluitende lagere bijbouw van drie traveeën. IJzeren toegangshek tussen ronde hardstenen pijlers met vierkante dekplaat rechts naast de woning. Op het achtererf: eenvoudige stalvleugel met eenkamerhuisje onder zadeldak, uit de 19de eeuw.

Burg. Maenhautstraat 31 (Merelbeke-Melle)
Haaks op de straat ingeplant zuidelijk georiënteerd boerenhuis van één bouwlaag, oorspronkelijk vier traveeën (18de eeuw) en drie traveeën links toegevoegd in de 19de eeuw, onder zadeldak. Aan de straat gebouwde schuur.

Burg. Van Gansberghelaan 5 (Merelbeke-Melle)
Vroeger omgrachte achterin gelegen hoeve met geasfalteerde toegangsweg aanvangend bij twee bakstenen hekpijlers. Lang zuidelijk georiënteerde boerenwoning, vroeger opgevat als tweegezinswoning. Eén bouwlaag en negen traveeën, met zadeldak, uit de tweede helft van de 18de eeuw. Ten zuidoosten in U-vorm gebouwde dienstvleugels met dwarsschuur, stallen en wagenhuis rondom gemetste mestvaalt.

Burg. Van Gansberghelaan 89 (Merelbeke-Melle)
Boerenhuis met omhaagde voortuin.

Burg. Van Gansberghelaan 93-95 (Merelbeke-Melle)
Hoeve en vroeger woonhuis van de familie Van Gansberghe. Ensemble met behouden U-vormige aanleg van de vroegere hoeve. Achterin gelegen zuidoostelijk georiënteerde boerenwoning van vijf traveeën en twee bouwlagen en rechts aanbouw van één bouwlaag en vier traveeën, met zadeldak. Jaarankers 1752 in de rechter zijgevel, tweede bouwlaag toegevoegd in de tweede helft van de 19de eeuw, Bedrijfsvleugel aan de westelijke voorerfzijde met deels bewaarde vroegere dwarsschuur en wagenhuis. Parallelle dienstvleugel aan de overzijde van het erf.

Diepestraat 1 (Merelbeke-Melle)
Onbewoonde hoeve van het gesloten type, vroeger (tot begin 20ste eeuw) van het semi-gesloten type met U-vormige aanleg geopend naar de straat.

Diepestraat 13 (Merelbeke-Melle)
Stichting in 1667 van een klooster voor twaalf tot vijftien Lieve-Vrouwebroeders of geschoeide karmelieten door Bertolf de Paix en zijn zus Josine, ter bevordering van de Sint-Annadevotie te Bottelare. Een rechte toegangsdreef met dubbele bomenrij leidt naar het achterin gelegen classicistisch getint vroeger kloosterpand met U-vormige aanleg uit het derde kwart van de 18de eeuw en achterliggend park in landschapsstijl. Voorkant van de vrijwel vierkante binnenplaats afgesloten door een poortgevel uit het laatste kwart van de 19de eeuw.

Dorpsstraat 2 (Merelbeke-Melle)
Schuin ingeplant op de hoek van de straat met voornamelijk achterliggende ommuurde tuin. Oorspronkelijk een dubbelhuis van slechts één bouwlaag en vijf traveeën; gevelsteen met jaartal 1773 boven de deur in de achtergevel. Aangepast met toevoeging van een bovenverdieping in het midden van de 19de eeuw.