Inventaris

Hoogstraat 16 (Kruisem)
Twee gelijkaardige burgerhuizen van vier en drie traveeën en twee bouwlagen onder afzonderlijke schilddaken (zwarte pannen), volgens bouwvergunning van 1903.

Hoogstraat 21-23 (Kruisem)
Beeldbepalend en sterk geritmeerd bakstenen complex met één en twee bouwlagen onder pannen zadeldaken met twee dakvensters, volgens gevelsteen opgericht in 1879 en in 1923 overgedragen aan de parochiale werken en uitgebreid met haakse vleugel.

Hoogstraat 27 (Kruisem)
Eclectische villa gebouwd in 1910 als dokterswoning. Omringende grote beboomde tuin met vijver, aan de straat afgesloten door ligusterhagen achter lage muurtjes.

Hoogstraat 43 (Kruisem)
Het hoevecomplex met brouwerswoning uit de 19de eeuw en centrale notelaar getuigt van de agrarisch gebonden kleinschalige nijverheid in de gemeente Kruishoutem.

Huiseplein (Kruisem)
In de hoek van het omhaagde kerkhof van de parochiekerk Sint-Petrus en Urbanus en aansluitend bij het gekasseide dorpsplein staat een imposante opgaande beuk. Deze dorpsboom werd geplant na de Eerste Wereldoorlog als vredesboom.

Huiseplein 10 (Kruisem)
Burgerhuis met links aanpalend tot tandartspraktijk verbouwde geboortehuis van musicus F.A. Gevaert, zie gedenkplaat aangebracht in 1930 naar aanleiding van de huldiging van het 100-jarig bestaan van België.

Huiseplein 13 (Kruisem)
Dorpshuis van zeven traveeën onder zadeldak, ingeplant op oude, minstens 18de-eeuwse rooilijn en huidige voorgevel uit het eerste kwart van de 20ste eeuw.

Huiseplein 23 (Kruisem)
Achterin gelegen herenhuis met voortuin afgesloten door fraaie ijzeren hekken tussen gietijzeren zuiltjes op bakstenen voet. Woonhuis van zeven traveeën en één en twee bouwlagen onder zadeldak in kern zeker opklimmend tot eind 18de eeuw, hoger opgetrokken en voorzien van een nieuwe voorgevel circa 1905. Siertuin met opgaande bomen, serre en voormalige moestuin.

Huiseplein 7 (Kruisem)
Rijhuis uit het interbellum van twee traveeën en twee bouwlagen onder plat dak met overstekende kroonlijst. Opgetrokken uit oranjerode baksteen met gecementeerde delen en arduinen plint.

Huisepontweg 36, 40-42 (Kruisem)
Het classicistisch kasteel van Wannegem-Lede werd in 1783 naar ontwerp van Gilles-Barnabé Guimard gebouwd in opdracht van baron Alphonse Baut de Rasmon. De tuinaanleg gebeurde volgens de typische ganzenvoet met drie vista' s. Het park is voorzien van een aantal typische tuinelementen van omstreeks 1900: de ommuurde moestuin met oranjerie, volière, ommuurde boomgaard en het jachtwachtershuisje. Verspreid liggen verschillende 18de-eeuwse tuinpaviljoenen of fabriques.