Inventaris

Edewallestraat 7 (Kortemark)
Burgerhuis vermoedelijk daterend van eind 19de eeuw. Breedhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (rode mechanische pannen). Verankerde rode baksteenbouw met gebruik van gele baksteen voor decoratieve hoekkettingen en omlijsting van spaarveld in linker zijgevel.

Esenstraat 8 (Kortemark)
Hoeve waarvan enkel het boerenhuis bewaard is. Bepalend voor kerkomgeving (ten westen van het koor). De geïncorporeerde voormalige stalling en schuur zijn heden omgevormd tot garages. Het woonhuis wordt volgens kadaster in 1839 opgetrokken door de Zarrense herbergier Petrus Rommelaere en in 1870 door dezelfde familie uitgebreid met een aanpalend landgebouw ten noorden. Gezien de bouwkenmerken dateert het gebouw waarschijnlijk eerder uit de wederopbouwperiode van de jaren 1920.

Gitsstraat 15 (Kortemark)
Lage boerenarbeiderswoning uit het laatste kwart van de 19de eeuw of de eerste helft van de 20ste eeuw. Rode baksteenbouw onder zadeldak. Getoogde muuropeningen onder strek en druiplijst. In de linker zijgevel, rondboogvensters. Vernieuwd houtwerk.

Gouden-Hoofdstraat (Kortemark)
Vrijstaande Onze-Lieve-Vrouwkapel op de hoek met een landweg. Volgens het kadaster gebouwd in 1884. Rechthoekig gebouwtje onder onder zadeldak (rode en grijze Vlaamse pannen). Rode baksteenbouw met gebruik van gele baksteen voor ontlastingsboog, druiplijst, horizontale belijnende band en omlopende muizentandfries. Puntgevel met rondboogportaal boven sokkel.

Handzameplein 11 (Kortemark)
Herenhuis met imposante achterliggende bedrijfsgebouwen. Voormalig gemeentehuis/ herberg met achterliggende brouwerij. Eerste weergave op de Ferrariskaart (1770-1778), namelijk bebouwing op plaats van huidig woonhuis en achterliggende bebouwing gevat in een vierkante omwalling. Op het primitief kadasterplan (circa 1829) is huidig woonhuis opgetekend samen met drie achterliggende vrijstaande gebouwen binnen een driezijdige omwalling.

Handzameplein 27 (Kortemark)
Vrijstaand woonhuis op hoek met Werkenstraat. Op de Ferrariskaart (1770-1778) is er reeds bebouwing opgetekend op deze plaats. Het pand is opgenomen in een herbergenlijst van 1779 en wordt omschreven als "considerabel huys" waar een "wijn- en brandewijncantine" wordt gehouden.

Handzameplein 3 (Kortemark)
Halfvrijstaande woning daterend van vóór 1829. Eerste weergave op het primitief kadasterplan (circa 1829). Volgens een kadastermutatie worden de achterliggende nutsgebouwen in 1881 uitgebreid. Ondertussen is het pand eigendom geworden van brouwer Van Middelem-Vanhonsebrouck. Op een foto van 1905 is de woning afgebeeld met een bakstenen gevel waarin vensters met een gepleisterde omlijsting en paneeldeur in een natuurstenen omlijsting bekroond door een fronton.

Handzameplein 9-10 (Kortemark)
Eenheidsbebouwing van twee woonhuizen. Heden café "Piccolo" en "De Kastart". Beide panden zijn reeds weergegeven op het primitief kadasterplan (circa 1829) als afzonderlijke woonhuizen eigendom van landbouwer Crevits uit Woumen (Diksmuide). Bij een kadastermutatie van 1871 zijn de panden verkocht aan de Handzaamse brouwer Van Middelem-Vanhonsebrouck. Volgens deze mutatie worden in dat jaar de achterliggende nutsgebouwen bijgebouwd.

Handzamestraat (Kortemark)
Mariakapel met jaaraanduiding "1868". Kleine kapel op vierkante basis, onder zadeldakje. Witgeschilderde baksteenbouw boven gepekte plint. Rondboognisje met ijzeren gesmeed hekwerk met opschrift: "H M B V". Onze-Lieve-Vrouwbeeldje.

Handzamestraat 118 (Kortemark)
Beeldbepalende hoevesite op een hoek gelegen, de site is als dusdanig reeds aangeduid op de Ferrariskaart (1770-1778). Op het primitief kadasterplan (circa 1828) en op de kaart van Ph. Vandermaelen (circa 1850) aangeduid met een L-vormige opstelling, op die laatste kaart aangeduid als "De Sponde Ferme". Circa 1835 is de hoeve in eigendom van een Kortemarkse landbouwer en omgeven door een boomgaard.