Inventaris

Kerkstraat (Boutersem)
Toren met romaanse kern geïntegreerd in een gewoon classicistisch gebouw opgetrokken uit bak- en zandsteen van 1783; toren uit de tweede helft van de 13de eeuw.

Kwabeekstraat 4-6, Neervelpsestraat 1, 11 (Boutersem)
Kasteel in de kern opklimmend tot 1718, verschillende malen aangepast in de loop van de 19de eeuw en eclectisch verbouwd na 1922; kasteel met aanhorigheden omgeven door park van 16,5 hectare, in oorsprong hooghof-neerhof met watermolen en molenvijver; klassieke 18de-eeuwse dalbodemsite, heraangelegd in vroeg-landschappelijke stijl rond 1830-1835; heraanleg rond 1900 in laat-landschappelijke stijl; sinds 1980 gemeentelijk eigendom.

Lubbeeksestraat (Boutersem)
Gebouw van het basilicale type met ingebouwde westtoren en koor uitlopend op een vijfzijdige apsis.

Roosbeeksestraat (Boutersem)
Merkwaardige kerk met schilderachtig volumespel, samengesteld uit een westertoren, drie beuken van drie traveeën op zuilen, een uitspringend transept, en een twee traveeën diep koor met polygonale sluiting, gerestaureerd naar plannen van Pierre Langerock uit 1899. Gekasseide Kerkhofsteeg die naar de Sint-Luciakapel leidt.

Willebringsestraat (Boutersem)
Laatgotische westtoren achter een neogotisch portaal. Gotische beuken van drie traveeën op zuilen en transept van zandsteen, overkluisd met houten zoldering. Transeptarmen en vijfzijdig laatgotisch koor.

Everbeekplaats (Brakel)
Driebeukige hallenkerk met uitgebouwde vierkante westtoren. Plattelandskerk gekenmerkt door zijn eenvoudig maar goed geproportioneerd uitwendig voorkomen en homogeen classicistisch interieur; als kerkgebouwtype vooral sedert de late 18de eeuw sterk verspreid doch te Everbeek-Beneden vrij vroeg in 18de eeuw gerealiseerd.

St.-Martensstraat 6 (Brakel)
Dorpskerk met georiënteerd koor afwijkend naar het noorden. Laatromaanse toren als oudste deel van de huidige kerk gewoonlijk gedateerd in de 13de eeuw. Gegevens over welomschreven bouwwerken zijn pas vanaf de 16de eeuw voorhanden. Wellicht onderging de kerk in de gotische periode herhaaldelijk wijzigingen. Niettegenstaande het schip veel jonger is dan de massieve westtoren sluiten hun massa's op zeer aanvaardbare wijze bij elkaar aan. Het oorspronkelijke kerkhof is met gras begroeid en omzoomd door een lindenrij.

Biest 1 (Brecht)
Kerk en kerkhof. Oudere kerk waarvan sprake in de 13de en de 14de eeuw, afgebroken in de 15de eeuw en vervangen door huidige.

Dorpsstraat 21 (Brecht)
Gotische kerk behorend tot de Kempische school, gebouwd in opdracht van graaf Antoine de Lalaing en Elisabeth van Culembourg; zogenaamd De kathedraal van de heide, metommuurd en beboomd kerkhof.

Dorpstraat 10 (Bree)
De plattegrond beschrijft een driebeukig schip van vier traveeën met voorstaande westelijke toren, en een koor van twee rechte traveeën met vijfzijdige sluiting en sacristie tegen de westelijke, rechte koortravee aan de zuidelijke zijde.