Inventaris

Dorpermolenstraat 5 (Oudsbergen)
Voormalige watergraanmolen op de Abeek, voor het eerst vermeld in 1757. De L-vormige kern bleef behouden in het huidige gebouw, doch de ordonnantie werd grondig gewijzigd voor de huidige horecafunctie. Tegen de rechter zijgevel het houten molenrad met metalen schoepen, van het onderslagtype. De omgeving van de molen bestaat uit percelen weiland en loofbos.

Genitsstraat (Oudsbergen)
Rechthoekige kapel met driezijdige sluiting, van eind 18de of begin 19de eeuw.

Gildenstraat 1 (Oudsbergen)
Pastorie der norbertijnen, thans gemeentehuis, omgeven door een tuin met resten van de vroegere omgrachting. De pastorie wordt toegeschreven aan Grégoire Godissar, lekenbroeder van de Abdij van Averbode. Alleenstaand classicistisch herenhuis van het dubbelhuistype, vijf traveeën en twee bouwlagen onder gebogen schilddak, uit de 18de eeuw.

Heyweg 8 (Oudsbergen)
Eén van de historische hoeven van Neerglabbeek, voor het eerst vermeld in 1653, thans volledig verbouwd.

Hoogmolenweg 15 (Oudsbergen)
Voormalige watergraanmolen op de Abeek. De molen staat aangeduid op de Ferrariskaart van 1771-77 als een tweeledig geheel, met molenhuis en molenaarswoning. In de eerste helft van de 19de eeuw kreeg de molen grosso modo zijn huidige vorm. De omgeving van de watermolen bestaat vandaag hoofdzakelijk uit bospercelen.

Kasteelstraat 2-4 (Oudsbergen)
De commanderij van Gruitrode was een belangrijke vestiging; veel hier dienst doende commandeurs werden later landcommandeur van de balie Alden Biesen.

Kasteelstraat 37 (Oudsbergen)
De oorspronkelijk tweeledige hoeve werd waarschijnlijk door de Duitse Orde gebouwd in 1739 en bleef eigendom van de commanderij tot de Franse bezetting.

Kerkplein (Oudsbergen)
De kerk wordt voor het eerst vermeld in 1367. Het gebouw is in kern een gotische kruisbasiliek uit eind 15de eeuw; uit deze periode dateren de middenbeuk, de toren en het transept. De toren is van het Brabants-Kempische type.

Loostraat 1 (Oudsbergen)
De plattegrond beschrijft een driebeukig schip van twee traveeën, een vierkante, voorstaande westtoren, en een koor van twee rechte traveeën met driezijdige sluiting. Mergelstenen schip op plint van breuksteen, voornamelijk Maaskeien, met hardstenen afwerking.

Luttelmeeuwen 24-26 (Oudsbergen)
Woonhuis van een hoeve met losstaande bestanddelen uit de 18de eeuw, reeds aangeduid op de Ferrariskaart (1771-77)