Inventaris

Wilgendries 4 (Erpe-Mere)
Bovenslagmolen op de Molenbeek met ijzeren scheprad en sluis, reeds vermeld in 1571. Molen van één bouwlaag en twee traveeën onder steil zadeldak, uit de 19de eeuw met oudere kern. Molenaarswoning in het verlengde van de molen; dubbelhuis met twee bouwlagen van vier traveeën onder zadeldak uit eind 19de eeuw - begin 20ste eeuw. Watermolen omgeven door graslanden en door bomenrijen afgezoomde Molenbeek. Twee onverharde voetwegen komen samen bij de molen.

Bergsebaan 23 (Essen)
De Molen van Hoek is een stenen koren- en oliemolen van het type bovenkruier (bergmolen), opgericht tussen 1775 en 1827.

Essendonk 3 (Essen)
Van het omgrachte en ommuurde gebouwencomplex rest nog het noordelijk deel. Het is toegankelijk via een boogbrug aan de oostzijde. In de zuidoosthoek bevindt zich een polygonaal torentje onder een naaldspits van leien. Het park bij de Oude Pastorij wordt gekenmerkt door hoge opgaande begroeiing van verschillende boomsoorten in de nabijheid van de walgracht of langs de rand van de grasvelden. Bij de ingang staan vier gekandelaarde lindes.

Moerkantsebaan 54 (Essen)
Enige overgebleven hoeve van een dertigtal pachthoeven van de norbertijnerabdij van Tongerlo te Essen; opgericht in 1767.

Nieuwstraat 104 (Essen)
Café opklimmend tot eind 18de eeuw, aangepast in de loop van de 19de en de 20ste eeuw.

Nieuwstraat 54 (Essen)
Dorpswoning opklimmend tot de 18de eeuw, gelegen op de oude rooilijn en afgeschermd door lindebomen.

Nieuwstraat 7 (Essen)
Neoclassicistisch burgerhuis, mogelijk opklimmend tot circa 1800 en aangepast in de tweede helft van de 19de eeuw.

Nieuwstraat 71 (Essen)
Dorpswoning, opklimmend tot 1784, circa 1900 omgevormd tot tweewoonst met toevoeging van de bovenverdieping.

Nieuwstraat 88 (Essen)
Dorpswoning opklimmend tot 1796 gelegen op de oude rooilijn en afgeschermd door lindebomen.

Nieuwstraat 92 (Essen)
Boerenburgerhuis opklimmend tot het vierde kwart van de 18de eeuw. Bepleisterde en beschilderde lijstgevel met ankers.