Inventaris

Steenwinkelstraat 199 (Schelle)
Omhaagde hoeve met in U-vorm geplaatste losstaande bestanddelen opklimmend tot de 19de eeuw.

Steenwinkelstraat 324 (Schelle)
Hoeve met omhaagd erf opklimmend tot de 19de eeuw, verankerde baksteenbouw onder zadeldak; beschilderde oostgevel.

Steenwinkelstraat 416 (Schelle)
Hoeve met woonstalhuis met aansluitende langsschuur onder zadeldak, opklimmend tot de 19de eeuw.

Tolhuisstraat 253 (Schelle)
Hoeve met bakstenen woonstalhuis, ten zuiden evenwijdige stallingen en ten oosten haakse schuur, omgeven door weilanden.

Tolhuisstraat 333 (Schelle)
In zijn huidige vorm café bestaande uit twee vleugels van ongelijke hoogte onder zadeldak, te dateren einde 19de eeuw.

Tolhuisstraat 76-78 (Schelle)
Tolhuis van 1856 met oudere kern, heden een viertal gebouwen die van zuid naar noord aan de Rupel liggen.

Scherpenheuvel, Zichem (Scherpenheuvel-Zichem)
De spoorwegbedding tussen Scherpenheuvel en Zichem was een aftakking van spoorlijn 35 Aarschot-Diest en werd grotendeels voor het belangrijke bedevaartsoort Scherpenheuvel in 1894 aangelegd. In 1974 reden de laatste passagierstreinen en werd het goederenverkeer stopgezet.

Abdijstraat 1 (Scherpenheuvel-Zichem), Averboodsebaan (Tessenderlo-Ham)
Premonstratenzer of norbertijnenabdij, gesticht omstreeks 1135, met kloostergebouwen uit het eerste kwart van de 18de eeuw omgeven door besloten abdijtuin voorzien van tuinbrug en tuinpaviljoen; ongeveer 3,5 hectare, onderdeel van een groter geheel van boomgaarden, nutstuinen, vijvers en bossen dat gedeeltelijk nog bestaat; landschappelijk heraangelegd in 1860-1870 maar met behoud van diverse elementen (vijvers, talud) die minstens tot 1650 teruggaan.

Albertusplein (Scherpenheuvel-Zichem)
Door Wenceslas Cobergheren ontworpen 17de-eeuwse bedevaartkerk met zevenhoekige plattegrond en centraal volume met barokke vormen geflankeerd door kapellen met 19de-eeuwse neobarokke bidplaatsen, restanten van een klooster met kruisweg met pijlerkapellen.

Albertusplein, Isabellaplein (Scherpenheuvel-Zichem)
Mariaal bedevaartsoord en vestingstad, aangelegd in 1609-1627 bij de oudste barokkerk van de Zuidelijke Nederlanden met een zevenhoekig grondplan als symbool voor de zeven smarten, omringd door een met bomen beplante 'hortus', heraangelegd tussen 1870 en 1872 in landschappelijke stijl met aangepast parkmeubilair, tuinpaviljoenen in pseudovakwerk en een omheining met smeed- en gietijzeren hekwerk. In de hortus werd de ommegang met veertien kruiswegstaties uit 1842-1843 van de hand van beeldhouwer Karel Hendrik Geerts (1807-1855) in de nieuwe parkaanleg ingepast. Op de oude vestingwal ten oosten van de hortus werd omstreeks 1900 een ommegang in neoclassicistische stijl gerealiseerd door architect Pierre Langerock (1859-1923) met vijftien mysteriën van de rozenkrans. In 1932-1933 werd in de zuidoostelijke hoek van de hortus een koepelkapel in neo-Lodewijk XVI-stijl gerealiseerd.