Inventaris

Dorp (Sint-Martens-Latem)
Gelegen in een ommuurd kerkhof ten oosten van het dorpspleintje in de nabijheid van de Leie. Oudste vermelding in 1121. Vermoedelijk was het een kleine basilicale kerk met achthoekige kruisingstoren en koor, opgetrokken uit Doornikse kalksteen in onregelmatig verband waarvan duidelijk sporen bewaard zijn. Beschadigd tijdens de godsdiensttroebelen van de 16de eeuw en belangrijke verbouwingen en herstellingen in het tweede kwart van de 17de eeuw; vergrotingswerken in 1771-1772. Kerkhofmuur afgeboord met een rij leilindes.

Dorp 18-20, 18A (Sint-Martens-Latem)
Twee hoevetjes van de gebroeders De Brabandere die in vierde kwart 19de eeuw elk een landbouwstokerij oprichtten. Begin 20ste eeuw werd de stokerij achter nummer 18 omgevormd tot maalderij, deze achter nummer 20 werd uitgebreid met een brouwerij die in 1922 werd stopgezet.

Dorpsstraat (Sint-Martens-Latem)
Pseudohallenkerk uit de eerste helft van de 19de eeuw van vijf traveeën met drie beuken onder één zadeldak met gedeeltelijk uitspringende vierkante westtoren met flankeertorentjes, achthoekige klokkenkamer en naaldspitsbekroning. In het oosten iets smaller koor met driezijdige apsis en twee sacristieën. Huidig uitzicht van na de verbouwings- en herstellingswerken van 1912. Omringend kerkhof, afgesloten door ijzeren hekken tussen gewitte bakstenen pijlers. Dubbele rij leilindes bij de toegang en levensbomen bij de graven.

Dorpsstraat 28 (Sint-Martens-Latem)
Haaks op de straat ingeplant schoolgebouw van 1856 gebouwd door architect Edmond de Perre en uitgebreid met een klaslokaal in 1910 naar ontwerp van architect Gaston Vandenheuvel. Heden witgeschilderd bakstenen gebouw met één bouwlaag onder zadeldak met brede voorpuntgevel met centrale rondboogdeur en twee rondboogvensters met ijzeren roedeverdeling.

Dorpsstraat 35-37 (Sint-Martens-Latem)
Oude herberg, bakkerij en winkeltje bij urbanisatiewerken aan de straat in 1895 heropgebouwd en begin 20ste eeuw verder uitgebreid. Oorspronkelijk bakstenen gebouw, heden witgeschilderd, van elf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak met recente klimmende dakkapellen.

Dorpsstraat 39 (Sint-Martens-Latem)
Bakstenen gebouw uit 1785 van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, in ommuurde boomrijke tuin. Het linker aanbouwsel van één travee en één bouwlaag onder haaks zadeldak werd toegevoegd in 1894 naar ontwerp van architect C. Campens samen met de afsluitmuur en monumentale poort.

Dorpsstraat 41 (Sint-Martens-Latem)
Burgerhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder schilddak, in zijn huidige vorm daterend uit de tweede helft van de 19de eeuw doch met behouden oudere kern van de eerste oude priesterage.

Dorpsstraat 64 (Sint-Martens-Latem)
Oorspronkelijk bijzondere school opgericht door baron della Faille in 1879, in donkere baksteen met één bouwlaag onder zadeldak, geleed door bakstenen lisenen waartussen gekoppelde spitsboogvensters. In 1948 verbouwd tot villa door architect Francis Bonaart (Brussel). Witgeschilderd bakstenen gebouw met twee bouwlagen onder afgewolfd pannendak, voorzien van nieuwe traditionele houten kruiskozijnen met luiken.

Kasteeldreef 19 (Sint-Martens-Latem)
Bij de Leie gelegen 18de-eeuws kasteel met omringend park. Het oorspronkelijk kasteel, opgetrokken uit baksteen van een steenoven ter plaatse, werd gebouwd op een motte en was omgeven door aangelegde tuinen, een boomgaard, grachten en talrijke dreven waaronder de Rode Beukendreef als toegangsdreef. Het had een rechthoekige plattegrond, negen traveeën en twee bouwlagen onder schild- of zadeldak. Vermoedelijk circa 1840, onder P. de Kerchove, toevoeging van één verdieping en nieuwe gevelordonnantie, en begin 20ste eeuw aanpassing tot huidig uitzicht.

Klapstraat 98 (Sint-Martens-Latem)
Aan de straat gelegen 19de-eeuws boerenarbeiderswoning van vijf traveeën onder zadeldak.