Inventaris

Basijnsmolenstraat 11 (Staden)
Destijds herenhuis van de brouwersfamilie Basijn; in de voortuin een oude esdoorn en rode beuk. Tussen het huis en de overwelfde Mandel, grote ommuurde tuin.

Bruggestraat 61 (Staden)
Hoeve met lage losstaande bestanddelen van baksteen onder pannen zadeldaken, U-vormig gegroepeerd rondom een met gras begroeid erf.

Bruggestraat 8 (Staden)
Breedhuis mogelijk met 19de-eeuwse kern, zie gecementeerde linker zijgevel met groot rondbogig traplicht en verankerde rechter zijgevel van rodere baksteen.

Cockstraat 23 (Staden)
Hoeve met losse, lage bakstenen bestanddelen U-vormig opgesteld rondom een onverhard erf.

Colliemolenstraat 41 (Staden)
Hoeve uit het vierde kwart van de 19de eeuw met lage, losse bestanddelen U-vormig gegroepeerd rondom een gekasseid erf.

Diksmuidesteenweg 50 (Staden)
Lage losse bestanddelen van baksteen onder zadeldaken (mechanische en Vlaamse pannen), L-vormig opgesteld rondom een begraasd erf, teruggaand op de P.C. Poppkaart (circa 1850).

Diksmuidestraat 14 (Staden)
Burgerhuis uit de tweede helft van de 19de eeuw, oorspronkelijk notariswoning. Uitgebrand in 1917-1918 (zie prentbriefkaart); in 1920 (jaarsteen op het wederopbouwplan), herstelling naar ontwerp van A. Van Coillie (Roeselare). Groot neoclassicistisch dubbelhuis met omringende, beboomde tuin. Vijf traveeën en twee bouwlagen onder gemansardeerde schilddaken.

Dorpsplein (Staden)
Kerk met als patroonheilige opeenvolgend Sint-Blasius en de Heilige Brigida; sinds 1801 gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw, doch Brigida-altaar (1928) en Brigidakapel (circa 1974). De huidige hallenkerk werd gebouwd vanaf 1897, aanknopend bij de laatgotische baksteenarchitectuur, naar ontwerp van architect Jules Soete, ter vervanging van het herhaalde malen herstelde nog deels Romaanse kerkje.

Dorpsstraat 42-44 (Staden)
Voormalige "brouwerij Lowie". Circa 1898, aankoop van vier huizen en bouw van de brouwerij. Vernieling tijdens de Eerste Wereldoorlog, heropbouw in de jaren 1920. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt de brouwerij stil gelegd; drankenopslagplaats tot 1973.

Dorpsstraat 47 (Staden)
Georiënteerd bedehuis met omringend ommuurd kerkhof. Bedevaartkerk Onze-Lieve-Vrouw van Rozebeke. Circa 1740 werd een nieuwe classicistische pseudo-basilicale kerk gebouwd, met integratie als westtoren van de vierkante (vroeg)gotische kruisingstoren. De kerk werd vergroot circa 1850 en na totale vernieling in de Eerste Wereldoorlog heropgebouwd in 1920-1923, naar ontwerp van bouwmeester A. Dugardyn (Brugge), aansluitend bij de regionale baksteengotiek.