Inventaris

Zavelstraat 2 (Zaventem)
Neoclassicistisch waterkasteel met bijgebouwen gebouwd omstreeks 1761, omgeven door een domein van bijna 7 hectare met als kern een baroktuin voorzien van een elegant Lodewijk XV-paviljoen; park in de jaren 1790 omkaderd in landschappelijke stijl. Eén van de belangrijkste historische tuinen van België.

Aartrijksestraat 65 (Zedelgem)
Op de Ferrariskaart (1770-1778) hoeve afgebeeld binnen een omhaagd perceel met boomgaard. Circa 1850 wordt de woning gedeeltelijk vernieuwd en circa 1887 vergroot. In 1941 registreert het kadaster een vergroting van het huis aan westzijde. In de huidige vorm is van de hoeve met losse bestanddelen enkel het woonhuis nog bewaard. Laag woonhuis met links een opkamer, 18de-eeuwse kern met 19de-eeuwse uitbreiding.

Beukenweg 10, Stationsstraat 3 (Zedelgem)
Het huidige kasteel ter Mote werd gebouwd in 1841, maar de site gaat terug op een opper- en neerhofstructuur. Het omgevende landschapspark met spiegelvijver, ijskelder, grottencomplex en tuinpaviljoen dateert eveneens uit het midden van de negentiende eeuw.

Brugse Heirweg 215 (Zedelgem)
Achterin gelegen hoeve met losse bestanddelen rond een bekiezeld erf. Toegankelijk via een rechte, geasfalteerde oprit. Staat op de Ferrariskaart (1770-1778) en op een figuratieve kaart van 1823 met ongeveer dezelfde configuratie (zie huidig). Boerenhuis ten noorden van het erf met 19de-eeuws uitzicht maar eventueel met 18de-eeuwse kern. Ten zuiden van het erf een beplankte dwarsschuur onder zadeldak (golfplaten), bewaarde muuropeningen. Ten oosten en westen van het erf landgebouwen uit het interbellum.

Burg. Jos. Lievensstraat 33 (Zedelgem)
Deze molenaarshoeve hoort historisch bij de Plaetsemolen aan de overkant van de straat. De voornamelijk 19de-eeuwse hoevegebouwen met molenaarswoning zijn vrijstaand gegroepeerd rondom een begraasd erf. Molenaarswoning al afgebeeld op de Grote Kaart van het Brugse Vrije (1571). De Ferrariskaart (1771-1778) toont drie U-vormig en vrijstaand opgestelde gebouwen. Bij de opmaak van het primitief kadasterplan (rond 1830) bestond de bebouwing uit een woonhuis met landgebouwen en de windmolen op een berg met bijbehorende rosmolen. Uitbreiding huis in 1830 en 1882. De molenaarswoning ten noorden van het erf met een 18de-eeuwse kern met uitbreidingen uit de 19de eeuw. De verankerde, lage en witgeschilderde baksteenbouw onder een zadeldak. Ten zuiden van het erf is de monumentale dwarsschuur van 1884 opgetrokken (zie opschriften in rechter zijgevel). Het verankerde, donkerbakstenen gebouw onder een zadeldak

Dorp (Zedelgem)
Georiënteerde kerk met omringend grasplein ter vervanging van het in 1952 verdwenen kerkhof. Aan noordzijde afgezet met een lage bakstenen muur onder ezelsrug, ten zuidoosten deels behouden haag en leilinden. Toegangspad in blauwe hardsteen geflankeerd door ijzeren hekken gevat in blauwhardstenen pijlers met bekronende bol. Ten noorden een rij van drie gekandelaarde platanen, ten zuiden één gekandelaarde paardenkastanje.

Dorp 11, 11A (Zedelgem)
Café "St-Elooi" en kaasspeciaalzaak "D'Oude Smisse". Gelegen binnen het beschermde dorpsgezicht, de dorpskom van Loppem. De herberg en smidse gaan terug tot de eerste helft van de 17de eeuw. De bebouwing is afgebeeld op de Ferrariskaart (1770-1778). Vermoedelijk wordt omstreeks 1851 de lage woning met een verdieping opgetrokken. De bebouwing wordt op de Atlas der Buurtwegen (1845) afgebeeld quasi in U-vorm en palend aan de straat. In 1976 wordt de smidse overgebracht naar een nieuwe werkplaats. De herbergfunctie blijft tot op heden behouden. Dubbelhuis (nummer 11, café) van vijf traveeën onder zadeldak (mechanische pannen), beraapte gevel boven een grijze bepleisterde plint. Rechthoekige muuropeningen met vlakke omlijsting op de begane grond en geprofileerd op de verdieping. De voormalige smidse (nummer 11A, winkel): halfvrijstaande, witbeschilderde en verankerde baksteenbouw onder zadeldak (gesmoorde, Vlaamse pannen). Achteraan enkele lage bijgebouwen.

Dorp 12 (Zedelgem)
Pastorie met ommuurde tuin bij de Sint-Martinuskerk. Vrijstaand volume met beeldbepalende ligging ten zuiden van de kerk en met voorliggend grasveld. Daterend uit 1757 en verhoogd in 1857.

Emmaüsdreef 6, Kasteeldreef 14, Rolleweg (Zedelgem)
Kasteelsite Emmaüs, oorspronkelijk met opperhof-neerhofstructuur. Het landhuis is een volume op rechthoekige plattegrond, van twee bouwlagen onder schilddak, met een uitzicht hoofdzakelijk van circa 1869 en 1957, maar eventueel in kern opklimmend tot de vroegste 17de of 18de-eeuwse bouwfase. Domein toegankelijk via de Emmaüsdreef, een dubbele eikendreef tot aan de toegang tussen hardstenen pijlers. Het landhuis is gelegen binnen een ruim park, gekenmerkt door twee waterpartijen met daarrond enkele markante bomen, open graslanden afgezoomd door een parkbos en een ijskelder. Het domein omvat eveneens een Lourdesgrot en kapel, oranjerie, ommuurde moestuin, hoeve en koetshuis.

Heidelbergstraat 29, 29A, Zeedijkweg 11 (Zedelgem)
Kasteeldomein met laatclassicistisch landhuis van 1848, mogelijk met oudere kern (late 18 eeuw). Park ontstaan in het begin van de 19de eeuw en heraangelegd in landschappelijke stijl vanaf circa 1848 met gazons, padennetwerk, solitaire bomen, bomengroepen en een parkbos. In de grote vijver ligt een eiland met een kunstmatige grot en aanmeerplaats, bereikbaar via een houten tuinbrug. In het park staat een klein kapelletje en enkele sokkels voor beelden. Het kasteel heeft rechthoekige plattegrond en drie bouwlagen, verhoogde begane grond boven een kelderverdieping en onder schilddak (leien). Bepleisterde en witbeschilderde gevels met rechthoekige muuropeningen. Ten westen ligt het vroegere washuis, ten oosten een grote ovalen ommuurde moestuin waarvan de ingang door bakstenen pijlers bekroond met siervazen geflankeerd wordt. Rond bakstenen kippenhok binnen ommuurde kippenren met poel. De monumentale stalling werd omgebouwd tot woning.