Inventaris

Lampernisse 3 (Damme)
Historische hoeve gedateerd "1768" in zijpuntgevel van boerenhuis, uitgebreid met 19de-eeuwse schuur- en stalvleugel. Op de Atlas der Buurtwegen (1845) wordt bij de hoeve "cabaret Den Kreupelen Hond" vermeld. Aan westzijde, éénlagig verankerd witgekalkt boerenhuis met gepekte plint onder overkragend zadeldak (Vlaamse pannen).

Lapscheurestraat (Damme)
Georiënteerde renaissancistische polderkerk, uitzonderlijk voor de streek met oosttoren, gelegen in de dorpskern van Lapscheure, aan het kruispunt van de Lapscheure- met de Hoogstraat. Omringend kerkhof ten zuiden en westen, afgezoomd met lage, bakstenen muur onder ezelsrug, westelijk en zuidelijk toegankelijk via twee gietijzeren toegangshekken tussen bakstenen pijlers. Rijen zerken, waarvan de oudste van arduin; tien gietijzeren kruisen, verspreid over het kerkhof. Vier eenvoudige rode bakstenen pijlerkapelletje

Lapscheurestraat 2 (Damme)
Karakteristieke dorpswoning ten noorden naast de kerk, af te leiden uit historisch kaartmateriaal gebouwd in de periode 1770-1777. Verankerde, witgekalkte rode baksteenbouw van twee traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak (nok loodrecht op de straat, Vlaamse pannen); lage aanbouw onder lessenaarsdak tegen achtergevel.

Lapscheurestraat 4, 4A (Damme)
Historische site die in de 17de eeuw ontstaan is ten noorden van de in 1640 nieuw ingeplante parochiekerk. Het ensemble bestaat uit de centraal, haaks op de straat gelegen 17de-eeuwse pastorie met ten zuiden daarvan het herenhuis dat in 1845 is opgetrokken als kosterwoning.

Leestjesstraat 16 (Damme)
Hoeve met losstaande bakstenen bestanddelen op een onverhard, met gras begroeid erf. Site aangeduid op kaart van Ferraris (1770-1778) en Atlas der Buurtwegen (1845). 18de-eeuws boerenhuis met geïncorporeerde paardenstal, witgekalkte baksteenbouw onder pannen zadeldak; huis van vier traveeën + twee opkamertraveeën onder dezelfde nokhoogte. Voor het huis, een brede zomerkeuken.

Legeweg 12 (Damme)
Historische hoeve met losstaande bestanddelen, zijnde boerenhuis en schuur, allebei met aansluitende stal, haaks op elkaar geplaatst op een onverhard erf. Vanaf de Legeweg toegankelijk via een lange dreef, afgesloten met een ijzeren hek tussen bakstenen pijlers. Boerenhuis met vermoedelijk 17de-eeuwse kern; baksteenbouw onder pannen zadeldaken, bestaande uit laaghuis van drie traveeën en hooghuis van twee traveeën. Afgebroken bakhuis; zomerkeuken.

Legeweg 24 (Damme)
Dieperliggende hoeve van het langgeveltype opklimmend tot de 18de eeuw, zie reeds bebouwing weergegeven op Ferrariskaart en huidig woonstalhuis aangeduid op Atlas der Buurtwegen (1845); heden gerenoveerd. Langgestrekte, bepleisterd en geschilderde baksteenbouw onder overkragend zadeldak.

Legeweg 27 (Damme)
"De Leegbrechtshoeve" zie "Calkersleen" op kaart van Pieter Pourbus, 1561-1571), historische hoeve die teruggaat op een middeleeuwse opperhof-neerhofsite. erbouwd witgekalkt boerenhuis met opkamer en twee steunberen, gevat onder pannen zadeldak, waarachter witgekalkte bakstenen stalgebouwen onder zadeldaken. Houtig drieledig wagenhuis.

Legeweg 32, 32A (Damme)
Monumentale langgestrekte hoeve "Het Vagevier" (zie historische kaarten) opklimmend tot de 18de eeuw. Bestaande uit een lang volume wagenhuis-schuur-stal-woonhuis, waarachter zich een nog langer (voornamelijk recent) schuur-stal-volume bevindt. Beide gebouwen bevinden zich evenwijdig met de straat, op een onverhard rechthoekig erf met huisweide aan straatkant. Ten oosten, een bakhuis en haakse recente loodsen. Langgestrekte hoeve, witgekalkte baksteenbouw met gepekte plint, onder pannen zadeldak.

Markt 1 (Damme)
Gotisch stadhuis, opgetrokken in 1464-1467 op de plaats en deels op de funderingen van de toendertijd bouwvallige grotere halle van 1241, dit naar ontwerp van de Brusselse bouwmeester Godevaert de Bosschere en zijn zoon Willem. Vrijstaand gebouw ten oosten van de Markt met een gekasseide tuin aan noord- en oostzijde toegankelijk via ijzeren hek tussen vierkante natuurstenen pijlers en muurtjes. Volume van zeven traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uitgevoerd in diverse Brabantse kalksteensoorten, en met zij- en achtergevels in baksteen; zuidzijgevel deels in Doornikse steen, vermoedelijk van de oudere 13de-eeuwse halle.